ΓΙΑΈνα συννεφιασμένο πρωί του Ιουνίου, μπαίνω από ένα σκάφος Zodiac με ελαστική όψη σε μια πλωτή φορτηγίδα στις εκβολές του Ballona Creek, όπου συναντά τον κόλπο Santa Monica στη δυτική πλευρά του Λος Άντζελες. Το πρώτο πράγμα που παρατηρώ; Ο αλατισμένος αέρας είναι η μόνη μυρωδιά, παρά τους έξι γιγάντιους κάδους απορριμμάτων που κάθονται πάνω σε μια φορτηγίδα μεγέθους γηπέδου τένις.
Αυτή η εφεύρεση είναι στην πραγματικότητα δύο φορτηγίδες: μια μικρότερη πλατφόρμα που βρίσκεται μέσα σε ένα μεγαλύτερο σκάφος. Ένα πλωτό φράγμα κατευθύνει τα απόβλητα στη συσκευή όπου τα παραλαμβάνει ένας μεταφορικός ιμάντας. Στη συνέχεια, το αυτοματοποιημένο λεωφορείο διανέμει τα απόβλητα σε έξι δοχεία απορριμμάτων σε μια ξεχωριστή φορτηγίδα, στέλνοντας προειδοποίηση στα πληρώματα όταν είναι γεμάτα. Στην κορυφή, τα ηλιακά πάνελ σχηματίζουν την οροφή και ένας μεταφορικός ιμάντας κινείται αργά, ρίχνοντας κομμάτια πλαστικού και σκουπίδια σε καθένα από τα δοχεία. Το όλο πράγμα μπορεί να χωρέσει περίπου 20.000 λίβρες (9.070 κιλά) σκουπίδια—όσο και ένα φορτηγό φορτηγό.
Επειδή είναι ξηρή περίοδος στο Λος Άντζελες, η βροχόπτωση δεν πλένει πολλά σκουπίδια στο ποτάμι. Αλλά εξακολουθώ να καταλαβαίνω πού βρίσκονται τα προβλήματα: δοχεία από πολυστυρένιο, κύπελλα για ζυμαρικά, καπάκια μπουκαλιών, ένα κίτρινο κραγιόνι, ένα φύλλο φοίνικα σπαρμένο με πολύχρωμα κομμάτια μικροπλαστικού. Όλοι κατέληξαν στον μεταφορικό ιμάντα του σκάφους. «Είναι ένα αρκετά αντιπροσωπευτικό δείγμα», λέει ο Τζέιμς Πάτερσον, διευθυντής λειτουργιών του μη κερδοσκοπικού οργανισμού. Καθαρισμός ωκεανούπου δημιούργησε το σύστημα. “Παίρνετε μια μεγάλη ποικιλία βασικών πλαστικών – πολλά μπουκάλια, φλιτζάνια, δοχεία για φαγητό, είδη εστιατορίου. Συνήθως αυτό βλέπουμε εδώ”, λέει.
Αφού αφαιρεθούν τα σκουπίδια, διαλέγονται και αποστέλλονται σε μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων. «Θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι από την αρχή μέχρι το τέλος αφαιρούμε τα απόβλητα με υπεύθυνο τρόπο και τα ταξινομούμε και τα αποθηκεύουμε με υπεύθυνο τρόπο», λέει ο Patterson. «Δεν χρειαζόμαστε μια στρογγυλή μπαταρία σκουπιδιών εδώ».
Η συγκεκριμένη φορτηγίδα είναι το πρότυπο για άλλες που χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο. Το Ocean Cleanup λειτουργεί σε 10 τοποθεσίες με 21 συστήματα αναχαίτισης – σε χώρες όπως η Μαλαισία, η Ινδονησία, το Βιετνάμ, η Γουατεμάλα, η Τζαμάικα και η Δομινικανή Δημοκρατία. Το έργο στοχεύει να καθαρίσει τις 30 πιο μολυσμένες πόλεις έως το 2030.
Μεγάλη ιδέα; Μην αφήνετε τα απόβλητα να φτάσουν ποτέ στον ωκεανό. “Αντί για συγκεκριμένα ποτάμια, ο στόχος είναι να καθαριστεί ολόκληρη η περιοχή, γιατί έτσι έχετε πραγματικό αντίκτυπο στην κοινότητα και το περιβάλλον”, λέει ο Patterson.
Σε αυτόν τον κολπίσκο, στο τέλος ενός δικτύου αστικής αποχέτευσης 130 τετραγωνικών μιλίων στην κομητεία του Λος Άντζελες, το σκάφος εμπόδισε 143.710 λίβρες σκουπιδιών να εισέλθουν στον ωκεανό το 2025. Το Ocean Cleanup θα δρομολογήσει δύο ακόμη σκάφη στην περιοχή του Λος Άντζελες – στο San Gabriel River και στο San Gabriel Angeles River. Έχει ήδη αντίκτυπο στις παράκτιες κοινότητες, είπε ο Πάτερσον. Οι παραλιακές πόλεις νότια του έργου έχουν περικόψει τους προϋπολογισμούς συντήρησης της παραλίας: Απλώς υπάρχουν λιγότερα απόβλητα στην άμμο, επομένως δεν χρειάζεται να καθαρίζεται τόσο συχνά.
Ο ιδρυτής της Ocean Cleanup, ο Ολλανδός εφευρέτης και επιχειρηματίας Boyan Slat, εμπνεύστηκε αρχικά τη χρήση τεχνολογίας για την καταπολέμηση του γιγαντιαίου μπαλώματος σκουπιδιών του Ειρηνικού και δημιούργησε τεχνολογίες skimming που μπορούν να συλλέγουν υγρά απόβλητα από την επιφάνεια του νερού. Αλλά αναζητώντας λύσεις, ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός στράφηκε στα ποτάμια – τις αρτηρίες που μεταφέρουν τα σκουπίδια στους ωκεανούς του κόσμου.
Τα ποτάμια είναι το κλειδί. Η έρευνα του Ocean Cleanup έδειξε ότι μόνο 1.000 από τους ποταμούς του κόσμου είναι υπεύθυνοι για σχεδόν το 80% των εκπομπών πλαστικών των ωκεανών και το 90% της συνολικής ρύπανσης των ωκεανών προέρχεται από ποτάμια. “Πρέπει να κλείσουμε τη βρύση για να μπορέσουμε να διασώσουμε τον ωκεανό, διαφορετικά το μόνο που κάνουμε είναι να βγάζουμε παλιά σκουπίδια για να τα αντικαταστήσουμε με νέα σκουπίδια”, λέει ο Patterson. “Προτού μπορέσετε να καθαρίσετε το Great Pacific Garbage Patch, πρέπει πραγματικά να κλείσετε την πηγή.”
Οι εργασίες για τη σχεδίαση του αυτόνομου σκάφους ξεκίνησαν το 2017 και αυτό το πιλοτικό έργο στο Λος Άντζελες ξεκίνησε το 2022. Ο σχεδιασμός και η αδειοδότηση κόστισαν περίπου 1,3 εκατομμύρια δολάρια, με άλλα 1,5 εκατομμύρια δολάρια για την ασφάλιση του σκάφους και των βραχιόνων. Η ετήσια συντήρηση κοστίζει 650.000 $ και το Interceptor παρέχεται στην Κομητεία του Λος Άντζελες δωρεάν από το Ocean Cleanup.
Αυτό δεν είναι τέλειο σύστημα. Καθώς στεκόμαστε στη φορτηγίδα, δείχνω ένα κόκκινο πλαστικό ποτήρι που επιπλέει πίσω από ένα φράγμα στην επιφάνεια. Ο Πάτερσον αναστατώνεται. «Όταν κάτι τέτοιο ξεφεύγει, πονάει», λέει. Αλλά αυτό το κύπελλο αποτελεί εξαίρεση. Ο βαρύτερος τύπος συντριμμιών, συμφωνούν οι εργαζόμενοι στα δημόσια έργα, είναι οι μεγάλοι κορμοί.
Κάθε ποτάμι απαιτεί το δικό του ειδικό σύστημα. «Δεν υπάρχει λύση που να ταιριάζει σε όλους», λέει ο Patterson. «Κάθε ποτάμι είναι διαφορετικός ως προς τον τρόπο λειτουργίας του, το πού μπορούν να αναπτυχθούν, πώς είναι η τοπική κυβέρνηση και τα χρονοδιαγράμματα αδειοδότησης και μόνο οι φυσικές συνθήκες».
Ο Patterson προσθέτει ότι τα σκάφη σπάνια έχουν προβλήματα με την άγρια ζωή, εκτός από τα πουλιά. Στους γλάρους αρέσει να κάθονται και να αφοδεύουν στη φορτηγίδα, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε διάβρωση του μετάλλου.
Καθώς αφήνουμε το Interceptor πίσω για το Zodiac, το οποίο θα μας οδηγήσει πίσω στην ακτή, κοιτάζω πίσω στο μεταλλικό δοχείο και σημειώνω πόσο απλά φαίνονται όλα: συλλέξτε τα επιπλέοντα συντρίμμια, αποθηκεύστε τα για να τα απορρίψετε αργότερα. Από έξω φαίνεται δύσκολο. «Μπορεί να φαίνεται απλό», λέει ο Patterson, «αλλά στην πραγματικότητα έχουν έναν πλοίαρχο μηχανικής που εργάζεται μέσα τους».