Είναι ένα κοινό πρόβλημα όταν επισκέπτεστε ένα εστιατόριο – παραγγέλνετε το αγαπημένο σας πιάτο ή δοκιμάζετε κάτι νέο που μπορεί να είναι καλύτερο;
Τώρα, οι ειδικοί έλυσαν έναν γρίφο δεκαετιών που τελικά λύνει το πρόβλημα.
Οι ερευνητές συνδύασαν τη μαθηματική μοντελοποίηση με πειράματα συμπεριφοράς μεγάλης κλίμακας για να μελετήσουν το πρόβλημα «εξερεύνηση έναντι εκμετάλλευσης» – είτε θα συνεχίσουν να δοκιμάζουν νέες επιλογές είτε θα παραμείνουν σε μία επιλογή.
Από αυτό, υπολόγισαν την απόλυτη στρατηγική για τη μεγιστοποίηση του συνολικού κορεσμού σε όλα τα γεύματα.
Και όλα έχουν να κάνουν με το πόσο συχνά περιμένετε να φάτε στο εστιατόριο στο μέλλον.
Η ιδέα είναι ότι από νωρίς, όταν έχετε ακόμα πολλές ευκαιρίες, αξίζει να εξερευνήσετε νέα τρόφιμα γιατί μπορεί να ανακαλύψετε κάτι καλύτερο, είπαν.
Αλλά αργότερα, καθώς οι ευκαιρίες εξαντλούνται, θα είστε πρόθυμοι να παραμείνετε με το καλύτερο φαγητό που έχετε ήδη.
«Τη δεκαετία του 1970, ο φυσικός Ρίτσαρντ Φάινμαν μετέτρεψε ένα μεσημεριανό γεύμα με έναν φίλο του σε μαθηματικό πρόβλημα… αλλά οι χειρόγραφες σημειώσεις του παρέμειναν μυστήριο για δεκαετίες», είπαν οι ερευνητές. “Εδώ, παρουσιάζουμε το πλήρως αποκρυπτογραφημένο πρόβλημα και τη λύση.”
Μέρος από τις χειρόγραφες σημειώσεις του καθηγητή Ρίτσαρντ Φάινμαν που περιγράφουν λεπτομερώς τα προβλήματα του εστιατορίου, τις οποίες έγραψε κατά τη διάρκεια του γεύματος με έναν φίλο.
Ο Αμερικανός φυσικός Richard Feynman (στη φωτογραφία) μετέτρεψε το δίλημμα σε μαθηματικό πρόβλημα και το έλυσε, αλλά δεν δημοσίευσε την ανάλυσή του.
Το αρχικό πρόβλημα προέκυψε για πρώτη φορά όταν ο καθηγητής Feynman – διάσημος για την πρωτοποριακή του συμβολή στην κβαντική φυσική – συνάντησε τον φίλο του Ralph Leighton πριν από περίπου 40 χρόνια.
Πήγαν σε ένα ταϊλανδέζικο εστιατόριο στο Glendale της Καλιφόρνια και η φίλη της συζητούσε αν έπρεπε να παραγγείλει το αγαπημένο της – το κοτόπουλο τζίντζερ – ή να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό.
Ο καθηγητής Feynman μετέτρεψε το δίλημμα σε μαθηματικό πρόβλημα και το έλυσε, αλλά δεν δημοσίευσε την ανάλυσή του.
Το μόνο που απέμεινε από τη συνομιλία ήταν οι χειρόγραφες σημειώσεις του, τις οποίες κράτησε ο κύριος Λέιτον.
«Οι σημειώσεις ήταν κρυμμένες για δεκαετίες», έγραψαν οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Πρίνστον στο περιοδικό. PNAS.
«Μέχρι να μπορέσουμε να τις αποκρυπτογραφήσουμε και να ανακατασκευάσουμε το αρχικό πρόβλημα και τη λύση του Φάινμαν».
Το μαθηματικό μοντέλο που ανέπτυξαν προβλέπει έναν κανόνα κατωφλίου. Βασικά, νωρίς στην αλληλουχία των επισκέψεων, αξίζει να δοκιμάσετε νέα πιάτα γιατί υπάρχει χρόνος να επωφεληθείτε από την ανακάλυψη ενός καλού πιάτου.
Καθώς ο αριθμός των επισκέψεων που απομένουν μειώνεται, το όριο για να ικανοποιήσετε την επιλογή σας γίνεται χαμηλότερο και, τελικά, γίνεται βέλτιστο να χρησιμοποιήσετε την πιο γνωστή επιλογή.
| κατάσταση | Τι προτείνει η μελέτη |
|---|---|
| Πρώτα πηγαίνετε σε ένα εστιατόριο | Δοκιμάστε κάτι νέο |
| Έχετε δοκιμάσει μόνο μερικά πιάτα και περιμένετε πολλές επισκέψεις στο μέλλον | Συνεχίστε την εξερεύνηση |
| Βρήκατε ένα υπέροχο πιάτο και σας απομένουν μόνο λίγες επισκέψεις | Μείνετε με αυτό |
| τελευταία φορά | Παραγγείλετε το αγαπημένο σας |
Οι ερευνητές συνδύασαν τη μαθηματική μοντελοποίηση με πειράματα συμπεριφοράς μεγάλης κλίμακας για να μελετήσουν το πρόβλημα «εξερεύνηση έναντι εκμετάλλευσης» – είτε θα συνεχίσουν να δοκιμάζουν νέες εναλλακτικές είτε θα επιμείνουν σε μια προτιμώμενη.
Οι συγγραφείς στρατολόγησαν 2.520 συμμετέχοντες και τους ανέθεσαν διάφορα καθήκοντα λήψης αποφάσεων που είχαν σχεδιαστεί για να μιμηθούν το δίλημμα του εστιατορίου.
Οι δοκιμές ποικίλλουν ως προς το πόσες επιλογές απομένουν, την ποιότητα της τρέχουσας «καλύτερης» επιλογής και την αβεβαιότητα σχετικά με τις μη ανακαλυφθείσες επιλογές.
Ανακάλυψαν ότι οι άνθρωποι ακολουθούν φυσικά τους ίδιους κανόνες – αρχίζουν να εξερευνούν και σταδιακά προχωρούν προς την εκμετάλλευση των προτιμώμενων εναλλακτικών τους.
Στην πραγματικότητα, διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες είχαν την τάση να εξερευνούν λίγο περισσότερο από τη μαθηματικά βέλτιστη στρατηγική, ειδικά από νωρίς.
«Βρίσκουμε πειστικά στοιχεία ότι οι άνθρωποι χρησιμοποιούν ένα όριο απόφασης που μειώνεται γραμμικά με το ποσοστό των υπόλοιπων δοκιμών, επιτυγχάνοντας απόδοση κοντά στη βέλτιστη λύση που βρήκε ο Feynman», έγραψαν.
Συμπερασματικά, οι συμβουλές μελέτης δεν είναι απλώς να δοκιμάζετε πάντα κάτι νέο ή να εμμένετε πάντα σε αυτό που αγαπάτε.
Λέει ότι η απόφασή σας θα εξαρτηθεί από το πόσα μελλοντικά γεύματα θα πάρετε σε αυτό το εστιατόριο ή σε αυτήν την πόλη.
