Ajay Kumar: Γιατί οι χώρες του Κόλπου χρειάζονται την Ινδία τώρα;

Η Ινδία είναι η μόνη σημαντική δύναμη που εμπιστεύονται όλα τα μέρη, ή τουλάχιστον δεν εμπιστεύονται, όπως επισημαίνει ο πρώην υπουργός Άμυνας Ajay Kumar.

Φωτογραφία: Ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Ajit Kumar Doval συναντά τον Πρόεδρο των ΗΑΕ, Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan στο Άμπου Ντάμπι, 26 Απριλίου 2026. Φωτογραφία: @IndembAbuDhabi

Για δεκαετίες, η περιοχή του Κόλπου ακολουθεί μια απλή φόρμουλα: αγοράζει αμερικανική ασφάλεια, πουλά πετρέλαιο σε όλους και διατηρεί τις επιλογές ανοιχτές αλλού.

Έφερε τεράστια ευημερία, αλλά και μια αντίφαση που τώρα εκτίθεται από την κρίση της Δυτικής Ασίας: την ανάθεση της ασφάλειας σε μια υπερδύναμη της οποίας τα συμφέροντα δεν ευθυγραμμίστηκαν ποτέ πλήρως με τα δικά τους.

Οι εναλλακτικές λύσεις στις οποίες κατέφυγε, η Κίνα, η Τουρκία ή το Ιράν, υπέφεραν από διαρθρωτικούς περιορισμούς.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ο Κόλπος εξαρτάται από την Αμερική, απειλείται από το Ιράν, είναι επιφυλακτικός με το Ισραήλ, φλερτάρεται από την Κίνα και εξακολουθεί να αναζητά έναν αξιόπιστο εταίρο.

Μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου στα τέλη της δεκαετίας του 1960 δημιούργησε ένα κενό ασφαλείας, οι Ηνωμένες Πολιτείες έγιναν ο κύριος προστάτης των μοναρχιών του Κόλπου.

Αυτός ο ρόλος βαθύθηκε μετά την Ιρανική Επανάσταση, τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ και την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ.

Αλλά καθώς η εστίαση των ΗΠΑ μετατοπίστηκε στην περιοχή Ινδο-Ειρηνικού, τα κράτη του Κόλπου αντιστάθμισαν την αναξιοπιστία τους. Η οικονομική ευημερία και οι παγκόσμιοι δεσμοί έχουν κάνει την εξάρτηση από έναν μόνο προστάτη όλο και πιο απαράδεκτη.

Το παλιό μοντέλο εξωτερικής ασφάλειας άρχισε να δίνει τη θέση του στην αναζήτηση στρατηγικής ανεξαρτησίας. Αυτή η αλλαγή αντανακλούσε την προσέγγιση της Σαουδικής Αραβίας στο Ιράν, τις σχέσεις των ΗΑΕ με την Κίνα και την ανεξάρτητη διπλωματία του Ομάν και του Κατάρ.

Η Σαουδική Αραβία αρνήθηκε να συμμαχήσει με το Ισραήλ μετά τον Οκτώβριο του 2025, θέτοντας αμφιβολίες για τις Συμφωνίες του Αβραάμ.

Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν επίσης διαφωνήσει για την Υεμένη, με το καθένα να επιδιώκει τα δικά του στρατηγικά συμφέροντα.

Ωστόσο, η συμφωνία του 2023 μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και του Ιράν έγινε με τη μεσολάβηση του Πεκίνου προσέγγισηΣτην πραγματικότητα, αυτή η πολιτική, που βασίζεται στην πεποίθηση ότι η οικονομική αλληλεξάρτηση μπορεί να μετριάσει την πολιτική εχθρότητα, απέτυχε παταγωδώς.

Παρά την άνοδο του εμπορίου, τις ανανεωμένες διπλωματικές σχέσεις και τις προσπάθειες να αποφευχθεί η κλιμάκωση του Κόλπου, το Ιράν χτύπησε τη Σαουδική Αραβία.

Ακόμη και το Κατάρ και το Ομάν, οι πιο αφοσιωμένοι μεσολαβητές στην περιοχή, έχουν βομβαρδιστεί από ιρανικούς πυραύλους.

Η τρέχουσα κρίση κατέστησε σαφές ότι οι σχέσεις ασφαλείας των ΗΠΑ εξαρτώνται από την εσωτερική πολιτική της Ουάσιγκτον και την αλλαγή των παγκόσμιων προτεραιοτήτων.

Η χρήση βίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην περιοχή γίνεται με τους δικούς της όρους, για τους δικούς της στόχους και σύμφωνα με το δικό τους χρονοδιάγραμμα και όχι τις προτιμήσεις του Κόλπου.

Ακόμη χειρότερα, είναι ο Κόλπος που πρέπει να φέρει τις συνέπειες οποιασδήποτε αμερικανικής ενέργειας.

Γιατί η Κίνα δεν μπορεί να διασφαλίσει τον Κόλπο;

Το πρωταρχικό ενδιαφέρον της Κίνας στη Δυτική Ασία είναι οι ροές ενέργειας και η πρόσβαση στην αγορά, όχι η περιφερειακή ασφάλεια.

Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας LNG στον κόσμο, με το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να παρέχουν περίπου το 30% των εισαγωγών LNG.

Αλλά το Ιράν είναι επίσης ο μεγαλύτερος περιφερειακός εμπορικός εταίρος της Κίνας και η Συνολική Στρατηγική Συνεργασία του 2021 έκανε το Ιράν μέρος της Πρωτοβουλίας Belt and Road. Αυτές οι βαθιές σχέσεις διχάζουν τα συμφέροντα της Κίνας σε οποιαδήποτε κρίση στον Κόλπο.

Η διχασμένη υποστήριξη της Τουρκίας την καθιστά αναξιόπιστη. Επιδιώκει επιρροή σε όλο τον αραβικό κόσμο, διατηρεί δεσμούς με τα δίκτυα της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, επικαλείται τη νοσταλγία για την οθωμανική εποχή και επιδιώκει δυναμικές φιλοδοξίες στην ανατολική Μεσόγειο και τη δυτική Ασία.

Στο πλαίσιο των σπασμένων συμμαχιών και των κακώς ευθυγραμμισμένων συμφερόντων, η σχέση της Ινδίας με τη Δυτική Ασία είναι θεμελιωδώς διαφορετική.

Βασίζεται σε πέντε χιλιάδες χρόνια πολιτισμικής συνέχειας. Οι έμποροι της κοιλάδας του Ινδού και οι διαδρομές που συνδέουν το Kozhikode και το Muscat προηγούνται της εμφάνισης κάθε σύγχρονου κράτους στην περιοχή.

Πολλοί από τους περισσότερους από 170 εκατομμύρια μουσουλμάνους της Ινδίας διατηρούν βαθιά κοινωνικούς και οικογενειακούς δεσμούς με τον Κόλπο.

Περισσότεροι από 9,5 εκατομμύρια Ινδοί, συμπεριλαμβανομένων 3,5 εκατομμυρίων στα ΗΑΕ, ζουν και εργάζονται στη Δυτική Ασία.

Για εκατομμύρια ινδικές μουσουλμανικές οικογένειες, το Hijaz είναι μια δια βίου φιλοδοξία.

Το Bollywood έχει ένα ευρύ κοινό στην περιοχή του Κόλπου. Η ινδική κουζίνα είναι ευρέως διαδεδομένη παντού από το Ντουμπάι μέχρι το Μουσκάτ.

Οι ινδικές γλώσσες ακούγονται στις αγορές του Κόλπου τόσο φυσικά όσο και τα αραβικά.

Το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου είναι ο μεγαλύτερος περιφερειακός εμπορικός συνασπισμός της Ινδίας, αντιπροσωπεύοντας το 15,4 τοις εκατό του εμπορίου της Ινδίας το FY25.

Η Δυτική Ασία προμηθεύει περισσότερο από το 60 τοις εκατό των εισαγωγών αργού πετρελαίου της Ινδίας, ενώ το 80 τοις εκατό του εξωτερικού εμπορίου της Ινδίας διέρχεται από την περιοχή.

Η Συνολική Συμφωνία Οικονομικής Εταιρικής Σχέσης Ινδίας-ΗΑΕ 2022, η οποία συνήφθη σε μόλις 88 ημέρες, υπογραμμίζει τα κοινά συμφέροντα και την ιστορική εμπιστοσύνη.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης 2023 οραματίζεται μια εμπορική ραχοκοκαλιά που συνδέει την Ινδία μέσω του Κόλπου με την Ευρώπη, ενισχύοντας τους ιστορικούς εμπορικούς δεσμούς.

Γιατί ο Κόλπος εμπιστεύεται την Ινδία;

Ωστόσο, η Ινδία άργησε να προσθέσει τη διάσταση της ασφάλειας στη σχέση της.

Παρά τη διεξαγωγή κοινών στρατιωτικών ασκήσεων, η Ινδία δεν έχει επιχειρησιακή σχέση ασφάλειας όπως έχει με τη Σρι Λάνκα, τις Μαλδίβες, τις Φιλιππίνες ή τον Μαυρίκιο.

Η τρέχουσα κρίση εγείρει ερωτήματα σχετικά με το εάν η Ινδία και η περιοχή του Κόλπου πρέπει να εργαστούν για να ανεβάσουν το επίπεδο της σχέσης τους στο επίπεδο μιας στρατηγικής σχέσης.

Η Ινδία δεν έχει περιφερειακές φιλοδοξίες στην περιοχή. Δεν έχει ιστορία να χρησιμοποιεί την περιοχή ως πεδίο μάχης μεσολάβησης για τους δικούς της αγώνες με αντιπάλους.

Οι βαθείς πολιτισμικοί και δημογραφικοί δεσμοί της Ινδίας δημιουργούν ένα γνήσιο αμοιβαίο ενδιαφέρον για σταθερότητα. Έχει αυξανόμενη οικονομική παρουσία.

Πάνω απ’ όλα, η Ινδία έχει τη διπλωματική αξιοπιστία που απαιτείται για να διατηρήσει τις σχέσεις με όλα τα μέρη – τα κράτη του Κόλπου, το Ιράν, το Ισραήλ και τις παγκόσμιες δυνάμεις.

Η Ινδία είναι η μόνη σημαντική δύναμη που εμπιστεύονται όλα τα μέρη, ή τουλάχιστον δεν εμπιστεύονται.

Δεν είναι απαραίτητο η Ινδία να παίξει τον ρόλο του εγγυητή της ασφάλειας της περιοχής. Και είναι πιθανό να υπάρξει κάτι πιο βιώσιμο: μια βαθύτερη στρατηγική εταιρική σχέση μεταξύ της Ινδίας και του Κόλπου, όπου η Ινδία έχει μερίδιο στην ασφάλεια του Κόλπου και ο Κόλπος έχει μερίδιο στην οικονομική άνοδο της Ινδίας.

Αυτό το πλαίσιο θα μπορούσε να περιλαμβάνει μια συμφωνία ασφάλειας και ναυτιλίας μεταξύ της Ινδίας και του Κόλπου που εστιάζει στον θαλάσσιο συντονισμό, την ευαισθητοποίηση στον θαλάσσιο τομέα, την άμυνα κατά των drones, την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και την προστασία των θαλάσσιων οδών στην περιοχή.

Θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει μια αμυντική βιομηχανική σύμπραξη Ινδίας-Κόλπου μέσω κοινοπραξιών σε drones, πυραυλικά συστήματα, επιτήρηση στον κυβερνοχώρο και τεχνητή νοημοσύνη, ασφαλείς επικοινωνίες και κέντρα συντήρησης, φέρνοντας σε επαφή τα κεφάλαια του Κόλπου με το αναπτυσσόμενο οικοσύστημα αμυντικής καινοτομίας της Ινδίας.

Οι ινδικές νεοφυείς επιχειρήσεις θα μπορούσαν να κλιμακωθούν με κυβερνητική υποστήριξη, ενώ συστήματα όπως ο πύραυλος BrahMos θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ασφάλεια του Κόλπου.

Ο διάδρομος ενέργειας προς τεχνολογία θα μπορούσε να καλύπτει στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου, πράσινου υδρογόνου, ημιαγωγών και κρίσιμων ορυκτών.

Η ταχεία υλοποίηση του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης μπορεί να υποστηριχθεί μέσω λιμένων, ζωνών εφοδιαστικής και σιδηροδρομικών γραμμών.

Τέλος, είναι δυνατή η ενοποίηση της ενοποιημένης διεπαφής πληρωμών της Ινδίας με τα χρηματοοικονομικά δίκτυα του Κόλπου.

Η σπασμένη πυξίδα ασφαλείας του Κόλπου, αν τη διαβάσουμε με ειλικρίνεια, δείχνει την Ινδία.

Ο Ajay Kumar είναι επί του παρόντος ο Πρόεδρος της UPSC. Οι απόψεις είναι προσωπικές.

Προτεινόμενοι: Aslam Honani/Redev