Το Ιράν προετοιμάζεται ήδη για μια επικίνδυνη μετάβαση από τη στρατιωτική ενότητα σε έναν ασταθή κόσμο που χαρακτηρίζεται από υπερπληθωρισμό, οικονομική συρρίκνωση 10%, διακοπές ρεύματος και εκκλήσεις προς τη θριαμβεύουσα κυβέρνηση να τερματίσει ένα άνευ προηγουμένου κυνήγι διαφωνίας.
Με την ειρήνη να μην έχει εξασφαλιστεί ακόμη, η συζήτηση εντός του καθεστώτος για το μέλλον του Ιράν μόλις αρχίζει να αναδύεται, αλλά οι κυβερνήτες του σκέφτονται ξεκάθαρα πώς, έχοντας επιζήσει από τον πόλεμο, μπορούν να επιβιώσουν στην ειρήνη.
Κανάλια όπως το Azad παρουσιάζουν ανοιχτές συζητήσεις για εναλλακτικές μεταπολεμικές μελλοντικές κατευθύνσεις για τη χώρα. Υπάρχουν υποστηρικτές της μεγαλύτερης διαφάνειας, καθώς και άλλοι όπως ο Said Ajorlu, κοντά στην ιρανική διαπραγματευτική ομάδα, που λένε ότι τώρα ο μύθος ενός αδύναμου Ιράν έχει καταστραφεί στα μυαλά της Δύσης, η χώρα πρέπει να αγωνιστεί για ανάπτυξη μέσω της αυτονομίας.
Πολλά θα εξαρτηθούν από το εάν ο Ντόναλντ Τραμπ είναι πραγματικά πρόθυμος να άρει τον οικονομικό αποκλεισμό του Ιράν χαλαρώνοντας τις κυρώσεις και τερματίζοντας το πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, αλλά λίγοι Ιρανοί οικονομολόγοι πιστεύουν ότι η ελάφρυνση θα είναι περισσότερο από ένα μικρό κλάσμα των εκτιμώμενων 270 δισ. δολαρίων (200 δισ. £) των ζημιών στην οικονομία, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών, των σχολείων, της ενέργειας, των χαλυβουργείων και των κατοικιών.
Ιρανοί σχολιαστές όπως ο Φουάντ Χαμπίμπι, καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κουρδιστάν, είναι επιφυλακτικοί με όρους όπως η κοινωνική κατάρρευση, αλλά υποστηρίζουν ανοιχτά ότι οι συνθήκες που οδήγησαν στις φονικές διαδηλώσεις τον Ιανουάριο δεν έχουν επιλυθεί και μάλιστα έχουν επιδεινωθεί από τον πόλεμο.
Είπε: “Οι οικονομικές κρίσεις και η δυσαρέσκεια για τα προς το ζην έχουν σαφώς αυξηθεί, ακόμη και χωρίς ακριβή στατιστικά στοιχεία. Βλέπουμε μια σπάνια αύξηση των τιμών λόγω του ναυτικού αποκλεισμού και των επιπτώσεων του πολέμου. Ο αποκλεισμός του Διαδικτύου οδήγησε επίσης σε άμεση και έμμεση ανεργία τουλάχιστον 2 εκατομμυρίων ανθρώπων.”
«Εφόσον δεν έχουμε μια κοινωνία στην οποία οι διαμαρτυρίες εκφράζονται μέσω επίσημων διαύλων όπως κόμματα, συντεχνίες και συνδικάτα, θα εκπλαγείτε πάντα».
Η σημερινή λεγόμενη συνοχή οφείλεται στην ύπαρξη εξωτερικού παράγοντα, αφού μπροστά στους εχθρικούς βομβαρδισμούς και καταστροφές δημιουργείται εσωτερική αλληλεγγύη. Αλλά, όπως είπε ο Χέγκελ, η στιγμή της νίκης του μετώπου είναι η στιγμή που αρχίζει μια διάσπαση μέσα του.
Εάν η συμφωνία τερματίσει τον πόλεμο, η ιρανική οικονομία θα εισέλθει σε καιρό ειρήνης αντιμετωπίζοντας τον υψηλότερο πληθωρισμό τροφίμων από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με ετήσιο πληθωρισμό τροφίμων στο 130% τον Μάιο, σύμφωνα με το Στατιστικό Κέντρο του Ιράν. Ο πληθωρισμός για το κρέας και το κοτόπουλο έφτασε στο 176%. Οι ειδικοί στον τομέα της υγείας προειδοποιούν ακόμη και για αυξανόμενα κρούσματα υποσιτισμού, οστεοπόρωσης και καθυστέρησης, καθώς οι Ιρανοί αναγκάζονται να εξαλείψουν τα γαλακτοκομικά προϊόντα από τη διατροφή τους.
Ο πρώην υπουργός Επικοινωνιών Mohammad Javad Azari Jahromi έγραψε στο κανάλι του στο Telegram: “Η επόμενη βόμβα του Τραμπ και του Νετανιάχου μπορεί να μην είναι μπαρούτι, μπορεί να είναι ο πληθωρισμός. Το πεδίο της μάχης είναι το τραπέζι του λαού, τα ενοίκια κατοικιών και… κύριοι υπεύθυνοι, γνωρίζετε τη συσσώρευση δυσαρέσκειας; Είναι η χώρα έτοιμη, θα είμαστε πάλι έτοιμοι για την άμυνα της χώρας;”
Ο Πρόεδρος Masoud Pezeshkian φαίνεται να έχει επιφορτιστεί με τη διατήρηση της λειτουργίας της εσωτερικής λειτουργίας της κυβέρνησης και έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει για δύσκολες στιγμές που έρχονται και την ανάγκη διατήρησης της κοινωνικής συνοχής.
Το υπουργείο Ενέργειας αναγκάστηκε να αρνηθεί ότι οι ελεγχόμενες δίωρες διακοπές ρεύματος θα ξεκινούσαν ήδη από τον επόμενο μήνα, παρά τις ζημιές στις υποδομές. Ο Arash Najafi, επικεφαλής της επιτροπής ενέργειας του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου του Ιράν, προειδοποίησε αυτή την εβδομάδα: «Για να διατηρηθεί η παραγωγή, οι άνθρωποι πρέπει να προετοιμαστούν για δύο ώρες καθημερινής διακοπής λειτουργίας». Σε όσους μειώνουν την κατανάλωση ενέργειας κατά 10% προσφέρονται κίνητρα όπως εκπτώσεις 30%.
Μια αίσθηση δυσκολίας αρχίζει να αναδύεται καθώς η λογοκρισία στο Διαδίκτυο σταδιακά αρθεί. Η απόφαση είναι τόσο αμφιλεγόμενη που οδήγησε τους σκληροπυρηνικούς στο κοινοβούλιο να προσπαθήσουν να κατηγορήσουν τον υπουργό Επικοινωνιών.
Ο Rahim Ghomeishi, ένας πολιτικός ακτιβιστής, έγραψε αυτή την εβδομάδα: “Μας πέταξαν από τη σπασμένη βάρκα. Ο φόβος των αιμοδιψών φαλαινών, ο φόβος των τρομερών κυμάτων κυρίευσε ολόκληρη την ύπαρξή μας. Τώρα που επιστρέφουμε στη βάρκα, δεν μπορούμε να αρκεστούμε μόνο στο να σωθούν.”
“Η φτώχεια δεν θα έπρεπε να έχει γίνει ο κανόνας στη χώρα. Δεν έπρεπε να ξυπνάμε κάθε πρωί με ειδήσεις για εκτελέσεις. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα έπρεπε να ήταν ξένοι, ανίκανοι να αποφασίσουν τη ζωή και τη μοίρα τους, η πιο σημαντική ανησυχία στη ζωή δεν θα έπρεπε να είναι να γεμίζουμε το στομάχι μας.”
Ενώ μεγάλο μέρος της εσωτερικής πολιτικής συζήτησης περιστρέφεται γύρω από τη σοφία των διαπραγματεύσεων με την Αμερική ή τη μυστηριώδη μάχη για το πόσο καιρό το Ιράν θα πρέπει να εγκαταλείψει το τρέχον θεωρητικό δικαίωμά του να εμπλουτίζει ουράνιο, πολλοί πιστεύουν ότι το πραγματικό έπαθλο του πολέμου θα είναι το τέλος του οικονομικού στεγανού. Αλλά τα ποσά που είναι πιθανό να αφορούν δεν είναι μπόνους.
Ο Albert Baghzian, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, δήλωσε στο Khabar Online: “Σε μια οικονομία τόσο μεγάλη όσο αυτή του Ιράν, με τέτοιο επίπεδο αποτελεσματικότητας στον τομέα λήψης αποφάσεων, είναι λάθος να πιστεύουμε ότι μια εισροή 12 ή 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων θα οδηγήσει σε ένα σημαντικό άνοιγμα. Στην οικονομία μας, αριθμοί υψηλότεροι από αυτό δεν είχαν εισαχθεί πολλές φορές, αλλά επειδή καταλήξαμε σήμερα.”
Όμως, η συζήτηση για το πώς να αναδιοργανωθεί η οικονομία και να καταπολεμηθεί η διαφθορά έρχεται σε αντίθεση με την ισχύ του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Ο ανώτερος Ιρανός οικονομολόγος Mousa Ganinejad άφησε να εννοηθεί το πρόβλημα αυτή την εβδομάδα: «Το βασικό πρόβλημα της ιρανικής οικονομίας είναι η κυριαρχία της διοίκησης έναντι της διαχείρισης βάσει κανόνων, πράγμα που σημαίνει ότι οι αποφάσεις σε πολλές περιπτώσεις δεν λαμβάνονται με βάση σταθερούς και διαφανείς κανόνες, αλλά με βάση βραχυπρόθεσμες σκοπιμότητες και πολιτικούς λόγους».
Η καταστολή έχει ενταθεί μετά τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου, που αντικατοπτρίζονται στους νέους νόμους για την κατασκοπεία, τις κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων των αντιφρονούντων, τις εκτελέσεις και την έκθεση αντιφρονούντων σε νυχτερινές συγκεντρώσεις. Το Εθνικό Κοινοβούλιο εξακολουθεί να απαγορεύεται να πραγματοποιεί κατ’ ιδίαν συναντήσεις.
Αυτό ώθησε το Ισλαμικό Κόμμα Εθνικής Ενότητας, ένα από τα κορυφαία μεταρρυθμιστικά κόμματα, να κυκλοφόρησε αυτή την εβδομάδα μια δημόσια εκδοχή μιας επιστολής που στάλθηκε ιδιωτικά στον Pezeshkian που ζητούσε τον τερματισμό των εκτελέσεων, οι οποίες τροφοδοτούν μόνο εσωτερικές διαιρέσεις, δεν πληρούν τις θεμελιώδεις απαιτήσεις για μια δίκαιη δίκη και «αμαυρώνουν την εικόνα της χώρας μιας περιόδου ηθικής ανωτερότητας κατά τη διάρκεια του πολέμου». Τουλάχιστον 22 πολιτικοί κρατούμενοι εκτελέστηκαν μεταξύ 17 Μαρτίου και 27 Απριλίου.
Όμως οι πιθανότητες πλουραλισμού είναι ελάχιστες. Χρειάστηκε η νοσηλεία αυτή την εβδομάδα του Mir Hossein Mousavi, του πρώην πρωθυπουργού που βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό από το 2011 και του οποίου το σπίτι βομβαρδίστηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου, για να νιώσει θάρρος ο πρόεδρος να παρέμβει στις δυνάμεις ασφαλείας.
Απίστευτα, ο Τραμπ φαίνεται ικανοποιημένος να συνυπάρχει με αυτόν τον εχθρό. Είπε ότι είχε μια καλή συνομιλία με την υποστηριζόμενη από το Ιράν λιβανική ομάδα Χεζμπολάχ αυτή την εβδομάδα και ότι θα ήταν τιμή να συναντήσει τον Χαμενεΐ, τον νέο ανώτατο ηγέτη. «Έχει καλή φήμη σε ορισμένους κύκλους», σκέφτηκε ο Τραμπ.
Μεταξύ του 10ήμερου πολέμου του 2025 και της επανέναρξης του πολέμου τον Φεβρουάριο του 2026, το IRGC και η πολιτική ηγεσία έδειξαν ότι μπορούσαν να αναδιοργανωθούν για τον αγώνα. Αλλά η αναπόφευκτη δοκιμασία είναι αν μπορούν να αναδιοργανωθούν για την ειρήνη αντιμετωπίζοντας τα προβλήματα, εγχώρια και διεθνή, που κρατούν πίσω τη χώρα.
Εάν, μετά το τέλος του πολέμου, ο οικονομικός αποκλεισμός του Ιράν συνεχιστεί και οι διεθνείς σχέσεις δεν ανοίξουν στη ροή κεφαλαίων, τεχνολογίας, πρώτων υλών και πόρων που χρειάζονται για την ανοικοδόμηση, η καταστροφή δεν θα αντιστραφεί, αλλά θα γίνει μέρος της καθημερινής ζωής. Η καταστροφή θα μετατραπεί από ένα προσωρινό περιστατικό σε μια μόνιμη κοινωνική κατάσταση, μια κατάσταση στην οποία οι άνθρωποι αναγκάζονται να ζουν σε συνθήκες έλλειψης, εξάντλησης και αστάθειας.