Η Michelle Yeoh ελπίζει ότι “έκανε τη διαφορά για ηθοποιούς που μοιάζουν με εμένα”

Η Michelle Yeoh κερδίζει τη σκέψη να συγκεντρώσει την τιμητική της Χρυσή Άρκτο εδώ στο Βερολίνο.

«Ελπίζω να μην σκοντάψω και να πέσω με τα μούτρα, γιατί πήγαμε στις πρόβες και είναι μεγάλη βόλτα», λέει η ηθοποιός, με μάτια διάπλατα καθώς διαγράφει νοερά τα βήματά της προς τη σκηνή του Palast. Μιλάει σε The Hollywood Reporter την Πέμπτη, μαζί με ένα λευκό πλεκτό πουλόβερ, νανωμένο από τις οροφές των 10 ποδιών του Ritz-Carlton. Η λαμπερή, εορταστική τελετή της – είτε αρέσει είτε όχι στον Yeoh – είναι σήμερα το βράδυ. (Τα πηγαίνει τέλεια, με έναν εγκάρδιο φόρο τιμής από Ανόρα σκηνοθέτης Σον Μπέικερ. Στην πραγματικότητα, δεν υπήρχε στεγνό μάτι στο σπίτι καθώς η Yeoh μιλούσε στους κορυφαίους του ευρωπαϊκού κινηματογράφου, συζητώντας τρυφερά για τον αείμνηστο πατέρα της και μεγαλώνοντας ως νεαρή κοπέλα στη Μαλαισία με όνειρα αστερίας.)

Ωστόσο, σπεύδει να υποβαθμίσει το κατόρθωμα. «Νομίζω ότι έκαναν λάθος!» Η Yeoh σηκώνει τους ώμους της όταν τη ρωτούν γιατί πιστεύει ότι το φεστιβάλ την ονόμασε παραλήπτη του 2026. “Επειδή ένα επίτευγμα μιας ζωής είναι μεγάλο πράγμα, και νιώθω ότι δεν έχω τελειώσει το ταξίδι μου. Έχω πολύ δρόμο ακόμα”, προσθέτει στη συνέχεια, συμφωνώντας σιωπηλά να αναγνωρίσει ότι είναι η γυναίκα της ώρας σε αυτό το κινηματογραφικό φεστιβάλ (στα μάτια της υπάρχουν μόνο τρεις μεγάλες ούτως ή άλλως: Βερολίνο, Κάννες και Βενετία).

«Τώρα που είμαι εδώ», παραδέχεται, «αισθάνομαι ότι πρέπει απλώς να πω, «Ευχαριστώ». Γιατί είναι η Μπερλινάλε, οι άνθρωποι εδώ, που δεν έχουν εκτιμήσει μόνο μια ταινία που έχω κάνει, αλλά ολόκληρο το χαρτοφυλάκιό μου εδώ και 40 χρόνια».

Το εν λόγω χαρτοφυλάκιο είναι τεράστιο και, κατάλληλα, γεμάτο ζωή. Η Yeoh έκανε την αρχή της στο είδος των πολεμικών τεχνών, και έγινε συνώνυμη με την καλύτερη δράση του Χονγκ Κονγκ από κορυφαίες ταινίες όπως Ναι, κυρία (1985), Υπέροχοι Πολεμιστές (1987), και Wing Chun (1994).

Με το 1997 ήρθε ο πρώτος της ρόλος στο Χόλιγουντ: Bond girl Wai Lin στην ενσάρκωση του Pierce Brosnan στο Roger Spottiswoode Το αύριο δεν πεθαίνει ποτέ. Αναμενόταν διεθνής αναγνώριση και με ένα τελευταίο hoorah στο χαρακτηριστικό πολεμικών τεχνών wuxia του Ang Lee Σκύβοντας Τίγρη, Κρυμμένος Δράκος (μια ταινία που προτάθηκε 10 φορές για Όσκαρ), άνοιξαν οι πύλες του Tinseltown. Ο Yeoh συνέχισε να πρωταγωνιστεί στο Rob Marshall’s Αναμνήσεις μιας γκέισας (2005), Η Μούμια: Τάφος του Αυτοκράτορα του Δράκου δίπλα στον Μπρένταν Φρέιζερ το 2008 και αργότερα, το μεγαθήριο του ταμείου του Τζον Μ. Τσου Τρελοί πλούσιοι Ασιάτες (2018).

Marvel Cinematic Universe; Ελεγχος. Κινούμενο smash-hit; Ελεγχος. Αγαπημένη μουσική διασκευή; Shizδιπλός έλεγχος. Η Yeoh’s διέσχισε ένα κινηματογραφικό έδαφος που ελάχιστοι τόλμησαν να ονειρευτούν και η 63χρονη απλά κάθεται εδώ με τα δάχτυλά της σταυρωμένα ότι έχει βοηθήσει άλλους. «Τα διαφορετικά πράγματα που έχω κάνει, ελπίζω, με έναν μικρό τρόπο, διαμόρφωσαν τον κινηματογράφο», λέει, «και έκαναν τη διαφορά για τους ηθοποιούς που μοιάζουν με εμένα, για τις γυναίκες ιδιαίτερα, ώστε να μπορούν να διασχίζουν διαφορετικές κουλτούρες και γλώσσες».

Το να χρησιμοποιήσει την επιτυχία της να πάρει τους συναδέλφους της Ασιάτες ηθοποιούς μια θέση στο τραπέζι είναι αυτό που πιστεύει ότι είναι το καλύτερο αποτέλεσμα της βραβευμένης με Όσκαρ ερμηνεία της στο παραλογισμό πολλαπλής πραγματικότητας του Daniel Kwan και του Daniel Scheinert. Όλα Παντού Ταυτόχρονα (2022). «Πιστεύω ότι (η νίκη) ανοίγει περισσότερες πόρτες με την έννοια ότι οι άνθρωποι σε βλέπουν και είναι πρόθυμοι να αλλάξουν αυτό που κάνουν για να σου δημιουργήσουν χώρο», λέει ο Yeoh. “Πιστεύω ότι αυτό είναι πολύ σημαντικό. Τώρα λαμβάνω σενάρια που είναι γραμμένα για άνδρες και γυρίζουν τον χαρακτήρα έτσι (είναι γυναίκα). Δεν με βλέπουν μόνο ως Ασιάτισσα, με βλέπουν ως ηθοποιό που μπορεί να είναι σε οποιονδήποτε από αυτούς τους ρόλους.”

Άλλαξε επίσης τα πράγματα για τους ηθοποιούς που μοιάζουν με τον Yeoh. Σταματάει για να επαινέσει αυτούς που την ακολουθούν: «Έχουμε τόσες πολλές καταπληκτικές νεαρές ηθοποιούς, την Awkwafina, τη Sandra Oh, τη Lucy Liu». Στη συνέχεια προσθέτει μια προειδοποίηση – ότι θα μπορούσαν πάντα να χρησιμοποιούν περισσότερες ταινίες και περισσότερες ευκαιρίες.

Αλλά σε έναν κόσμο όπου αυτοί που έχουν την εξουσία είναι φαινομενικά αμείλικτοι στην προσπάθειά τους να περιθωριοποιήσουν περαιτέρω τις μη λευκές κοινότητες, ο Yeoh υποστηρίζει ότι δεν είναι δουλειά του σκηνοθέτη να ασχολείται με την παγκόσμια πολιτική. «Όταν γράφουμε βιβλία για παιδιά, υποτίθεται ότι πρέπει να τους εμφυσήσουμε την πολιτική μας και πώς (αυτά) πρέπει να ζήσουν τη ζωή (τους);» ρωτάει εκείνη. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε, πιστεύει, είναι «να ρίξουμε τα φώτα της δημοσιότητας σε ορισμένα θέματα με συγκεκριμένους τρόπους και να σας αφήσουμε να σκεφτείτε πώς αντιλαμβάνεστε τον κόσμο». Παίρνω Star Trekλέει ο Yeoh: “Δηλαδή, έχει οριστεί στο μέλλον, αλλά μιλάει για πολλά προβλήματα που περνάμε! Προσπαθούν να αλλάξουν τον κόσμο;” Και καταλήγει: «Δεν νομίζω ότι πολλά (η ταινία) άλλαξε τον κόσμο».

Ωστόσο, αυτά τα εναλλακτικά σύμπαντα μέσα Όλα Παντού θα μπορούσε απλώς να λειτουργήσει ως όχημα για να δείξει στο κοινό μια μυριάδα κοσμικών δυνατοτήτων, λέει ο Yeoh. Και συνεχίζει: “Νομίζω ότι το πιο σημαντικό πράγμα, όπου κι αν βρίσκεστε, σε όποια χώρα κι αν ανήκετε, είναι να καταλάβετε και να ψηφίσετε. Αν δεν ψηφίσετε, μην παραπονιέστε, γιατί κάποιος άλλος σας ψήφισε! Νομίζω ότι αυτό είναι ευθύνη όλων — όχι των ταινιών. Περίπου οι μισές ταινίες είναι εκεί για να διασκεδάσουν γιατί είναι μια μορφή τέχνης όπου φέρνουμε τους ανθρώπους μαζί για να γελάσουμε ο ένας με τον άλλον. Θέλετε αληθινά και σκληροπυρηνικά, ανοίξτε την τηλεόραση (στις) ειδήσεις και (δείτε) όλα τα φρικτά πράγματα που συμβαίνουν στον κόσμο».

Είναι δύσκολο να σκεφτείς μια πιο διασκεδαστική κινηματογραφική εμπειρία τα τελευταία χρόνια από ό,τι ΚακόςΤο δίχειρο του Jon M. Chu που κέρδισε δισεκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως και συγκέντρωσε 10 υποψηφιότητες για Όσκαρ στη διαδικασία. Αν και η Yeoh – που υποδύεται την κακιά, που παραμορφώνει τις καιρικές συνθήκες Madame Morrible – σημειώνει αμέσως την απογοήτευσή της που όλα εκείνα τα βραβεία Όσκαρ πήγαν στο Κακός (2024), και όχι Wicked: Για καλό (2025).

«Ποτέ δεν θα το κάνω», λέει για να αποχαιρετήσει την εμπειρία που είχε το κοινό εξίσου απορροφημένο στην ατελείωτα διασκεδαστική περιοδεία του στον Τύπο όπως και στις αγαπημένες μουσικές σεκάνς. “Κακός θα είναι πάντα οικογένεια. Είμαι σε επαφή με την Ariana (Grande) και τη Cynthia (Erivo) και τον Jon… Και θα πω ότι απογοητεύτηκα τόσο απελπιστικά όταν δεν αναγνωρίστηκαν στα Όσκαρ. Υπάρχουν τόσα πολλά μέρη και φυσικά λένε, «Λοιπόν, έχεις ήδη μπει τόσα πολλά Κακός…» αλλά η απογοήτευση για αυτούς είναι πολύ δυνατή». Ο Yeoh εμφανίζεται ιδιαίτερα λυπημένος από το κλείσιμο της ταινίας στις κατηγορίες χειροτεχνίας: «Εννοώ, τον Paul Tazewell για τη σχεδίαση κοστουμιών; Μαλλιά και μακιγιάζ (από) Φράνσις (Χάνον); Και η Alice Brooks, η DP μας, δεν αναγνωρίστηκε ποτέ». Συνοφρυώνεται και τα μάτια της πέφτουν στο πάτωμα.

Αλλά μην ξεχνάτε: η Yeoh είναι μέλος της Ακαδημίας τώρα και παίρνει αυτή την ευθύνη στα σοβαρά. Στην πραγματικότητα, αρνείται να το πει ΘΡ για τις αγαπημένες της ταινίες της χρονιάς, μήπως δείξει δημόσια προκατάληψη. «Υπήρξαν τόσες πολλές εξαιρετικές (ταινίες) και κάθε ταινία ξεχωρίζει από μόνη της σε διαφορετικά είδη», λέει. “Λοιπόν, θα είναι ένας δύσκολος, κλειστός αγώνας. Αυτή τη στιγμή, στην πραγματικότητα επισκέπτομαι ξανά όλους τους διεκδικητές.”

Αυτό μας αφήνει με την τελευταία μας ερώτηση. Τι άλλο ετοιμάζει ο Yeoh αυτή τη στιγμή; Η απάντησή της μπορεί να σας εκπλήξει – κοιτάζει μια επιστροφή στον κινεζικό κινηματογράφο. «Από το 2018, δεν έχω επιστρέψει στην Κίνα για να δουλέψω, γιατί εδώ είναι ασταμάτητα», λέει, αναφερόμενη στη δουλειά της στην Ευρώπη και το Χόλιγουντ. «Εξακολουθώ να δουλεύω σε μια ταινία (στην Κίνα). Πέρυσι, έκανα μια κλήση Δεσποινίς Ρούμπικ», για μια γυναίκα σε ένα γηροκομείο που απροσδόκητα ιερουργεί ανοίγει το μέλλον μέσα από έναν κύβο του Ρούμπικ. Η περιπλανώμενη γη 3 (από τον Frant Gwo), με εντυπωσιάζει πολύ η ενέργεια και τα δυναμικά οράματα αυτών των νέων σκηνοθετών. Μου δίνει μεγάλη χαρά, χαρά, να βλέπω αυτή την εξέλιξη».

Σύμφωνα με τον τόνο της συνομιλίας μας, είναι ανένδοτη ότι όταν ένας ρόλος αισθάνεται ότι «δεν μπορεί να φέρει κάτι νέο σε αυτόν, τότε κάποιος θα πρέπει να έχει την ευκαιρία να το κάνει αυτό αντί για εμένα». Επιστρέψαμε ξανά σε αυτό το υποθετικό τραπέζι – αυτό στο οποίο ο Yeoh είναι μόνιμο μέρος, που εξακολουθεί να έχει απόλυτη ανάγκη από κάποια διαφορετικότητα – και η θρυλική ηθοποιός είναι, για άλλη μια φορά, η εικόνα της ταπεινότητας: “Κάθε φορά που κοιτάζω έναν χαρακτήρα, προσπαθώ να καταλάβω γιατί ένας σκηνοθέτης θα ήθελε να παίξω αυτόν τον ρόλο. Τι πιστεύουν ότι θα φέρω στο τραπέζι; Αυτό είναι; πολύ σπουδαίος.”