Ένα δεκαετές έργο για να θέσει το νερό και την ενέργεια υπό δημόσιο έλεγχο θα βρίσκεται στο επίκεντρο της ατζέντας του Andy Burnham εάν γίνει πρωθυπουργός, σύμφωνα με πηγές κοντά στον δήμαρχο του Greater Manchester.
Αρκετοί από τους στενούς συμμάχους της Burnham έχουν δηλώσει ότι θέλει να πάρει τον έλεγχο ενός ευρέος φάσματος επιχειρήσεων κοινής ωφελείας στο Ηνωμένο Βασίλειο για να βελτιώσει την παραγωγικότητα και ενδεχομένως να μειώσει τους λογαριασμούς για τους καταναλωτές.
Η κίνηση αυτή θα ήταν μια από τις μεγαλύτερες μεταβιβάσεις ιδιοκτησίας της βρετανικής βιομηχανίας από τις ιδιωτικοποιήσεις της δεκαετίας του 1980, αλλά θα μπορούσε επίσης να αφήσει το κοινό στο γάντζο για δισεκατομμύρια λίρες σε αναβαθμίσεις υποδομής και λειτουργικό κόστος.
Ένας από τους συμμάχους του Μπέρναμ είπε: “Όταν ο Άντι λέει ότι θέλει το κοινό να ελέγχει τα “βασικά στοιχεία της ζωής”, πρέπει να τον πιστέψουμε. Είναι πολύ σοβαρός.”
Ο ίδιος ο Burnham δήλωσε ότι ήθελε «τα θεμελιώδη στοιχεία της ζωής να διοικούνται κυρίως για χάρη των δημόσιων και όχι των ιδιωτικών συμφερόντων», αλλά δεν διευκρίνισε τι ακριβώς θα σήμαινε αυτό σε εθνική κλίμακα.
Εκπρόσωπος του Μπέρναμ δεν σχολίασε τα πολιτικά του σχέδια.
Με το Εργατικό Κόμμα να είναι όλο και πιο σίγουρο ότι θα κερδίσει τις ενδιάμεσες εκλογές του Makerfield την επόμενη εβδομάδα, οι ανώτεροι σύμμαχοι του Burnham αρχίζουν τώρα να στρέφουν την προσοχή τους στο πώς να μετατρέψουν το πολιτικό του όραμα σε συγκεκριμένη πολιτική.
Καθώς ο δήμαρχος του Μάντσεστερ χτυπά τις πόρτες ενόψει της ημέρας των εκλογών, μια μικρή ομάδα ανθρώπων κοντά του συλλέγει ιδέες για την κυβέρνηση.
Εκείνοι που τροφοδοτούν τις ιδέες είναι ο Τζος Σάιμονς, ο απερχόμενος βουλευτής του Μάκερφιλντ και η Μιάτα Φανμπουλ, πρώην υπουργός Ενέργειας. Κανείς δεν σχολίασε την κατάσταση, αν και οι φίλοι της Fahnbulleh είπαν ότι είχε τον δικό της τρόπο σκέψης και ο Burnham θα μπορούσε να το είχε χρησιμοποιήσει αντί να το κάνει για λογαριασμό του.
Άλλοι ήταν ο John Rathmell, πρώην επικεφαλής οικονομικής πολιτικής των Εργατικών που τώρα συνεργάζεται με τον Burnham στο Δημαρχείο, ο JP Spencer, εμπειρογνώμονας αποκέντρωσης στο think tank ThinkLabour και ο Tom Whitney, σύμβουλος της υπουργού Μεταφορών, Heidi Alexander.
Στο επίκεντρο της ατζέντας, σύμφωνα με τους ενημερωμένους, βρίσκεται η πρόταση για την επαναφορά των δημόσιων υπηρεσιών σε δημόσιο έλεγχο, ξεκινώντας από τον πληγέντα ποταμό Τάμεση.
Ο Burnham είπε στον Guardian την περασμένη εβδομάδα: “Η δημόσια ιδιοκτησία είναι απολύτως μια επιλογή. Θα έλεγα ότι αυτό πρέπει να γίνει για το Thames Water.”
Οι σύμμαχοί του θέλουν η κυβέρνηση να θέσει την εταιρεία σε ειδική διοίκηση αντί να συμφωνήσει σε μια συμφωνία που προτείνουν οι πιστωτές που θα έβλεπε τη διαγραφή έως και 1 δισεκατομμυρίου λιρών σε περιβαλλοντικά πρόστιμα.
Είπαν ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε στη συνέχεια να αναλάβει τον έλεγχο της εταιρείας, αν και αυτό θα κοστίσει στους φορολογούμενους δεδομένου ότι οι διαχειριστές πιθανότατα θα πιέσουν τους πιστωτές να λάβουν κάποια αποζημίωση.
Η κυβέρνηση λέει ότι ένα τέτοιο μέτρο θα κόστιζε 100 δισεκατομμύρια λίρες, αλλά ορισμένοι νομικοί εμπειρογνώμονες λένε ότι θα μπορούσε να γίνει πολύ φθηνότερα εάν οι διαχειριστές συμφωνούσαν ότι οι πιστωτές θα έπρεπε να λάβουν μικρή ή καθόλου αποζημίωση.
Μετά από αυτό, η κυβέρνηση του Μπέρνχαμ πιθανότατα θα αναλάβει τον έλεγχο των εταιρειών ύδρευσης καθώς είτε αποτυγχάνουν είτε έχουν τα franchise τους για ανανέωση, λένε οι υποστηρικτές του.
Ένα πρότυπο για αυτό θα ήταν η πρωτοβουλία της κυβέρνησης να φέρει τους σιδηρόδρομους σε δημόσια ιδιοκτησία μέσω ενός σχεδίου που εισήγαγε για πρώτη φορά η Louise Hay, η διευθύντρια της εκστρατείας του Burnham όταν ήταν γραμματέας μεταφορών.
Λένε ότι ολόκληρος ο τομέας θα μπορούσε να τεθεί υπό κυβερνητικό έλεγχο μέσα σε περίπου 10 χρόνια. Υποστηρίζουν ότι ο βρετανικός τομέας θα πρέπει να βασίζεται σε εταιρείες κοινής ωφέλειας στο Βερολίνο ή το Παρίσι, όπου οι υπηρεσίες ύδρευσης διαχειρίζονται ανεξάρτητοι οργανισμοί, αλλά η πλειοψηφία των μετοχών ανήκει στη δημοτική κυβέρνηση, διασφαλίζοντας ότι οι εργαζόμενοι και οι κάτοικοι εκπροσωπούνται στα διοικητικά συμβούλια.
Μια τέτοια δομή θα μπορούσε να δώσει στους πολιτικούς ηγέτες τη δύναμη να πιέσουν για περικοπές λογαριασμών, αν και θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο προγράμματα επισκευής και αποκατάστασης που πολλοί ειδικοί λένε ότι χρειάζονται απεγνωσμένα.
Εν τω μεταξύ, τμήματα του ενεργειακού τομέα είναι επίσης πιθανό να τεθούν σε δημόσια ιδιοκτησία στο πλαίσιο σχεδίων που εκπονήθηκαν από ανθρώπους κοντά στο Burnham.
Αυτές θα περιλαμβάνουν λειτουργίες δικτύου, οι οποίες επί του παρόντος πραγματοποιούνται από το National Grid, και διανομή, που πραγματοποιείται από μικρότερες εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε περιφερειακό επίπεδο. Ωστόσο, είναι απίθανο αυτό να συνεπάγεται την ανάληψη της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας σε καταναλωτές που θα παραμείνουν σε ιδιώτες.
Οι επικριτές λένε ότι τέτοια σχέδια θα κοστίσουν ακριβά στους φορολογούμενους, κάτι που ο Burnham δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά, δεδομένων των υποσχέσεών του. εμμένω υφιστάμενους κανόνες δανεισμού του Δημοσίου και όχι αύξηση του φόρου εισοδήματος, του ΦΠΑ ή της εθνικής ασφάλισης.
Είπε επίσης ότι θα εξετάσει το ενδεχόμενο περικοπής ορισμένων εργοδοτικών εισφορών Εθνικής Ασφάλισης και πρότεινε χαμηλότερα ποσοστά για τις παμπ και τις μικρές επιχειρήσεις.
Ο δήμαρχος του Μάντσεστερ έχει ήδη αναγκαστεί να κάνει πίσω σε μια πολιτική τις τελευταίες ημέρες, δεσμευόμενος να υποστηρίξει τις γυναίκες Waspi που λένε ότι έχουν επηρεαστεί άδικα από τις αλλαγές στην ηλικία συνταξιοδότησης, πριν ξεκαθαρίσει ότι δεν θα τις επιστρέψει.
Εάν γίνει πρωθυπουργός, θα αντιμετωπίσει επίσης άμεσες εκκλήσεις για αύξηση του αμυντικού προϋπολογισμού μετά τη διαμάχη για το σχέδιο αμυντικών επενδύσεων που οδήγησε στην παραίτηση του John Healey από τον υπουργό Άμυνας αυτή την εβδομάδα.
Μερικοί από τους στενούς κύκλους του δημάρχου θέλουν επίσης να ανακοινώσει πακέτο κόστους ζωής εάν γίνει πρωθυπουργός.
Σε ένα σχέδιο θα ανακοινώσει τρία μεγάλα μέτρα: ένα πάγωμα των ιδιωτικών ενοικίων για ένα χρόνο, ένα ανώτατο όριο στους ναύλους των λεωφορείων και την κατάργηση των πράσινων τελών από τους λογαριασμούς ενέργειας, τα οποία αντί θα πληρωθούν μέσω φόρων.
Οι υποστηρικτές λένε ότι ο συνδυασμός και των τριών προτάσεων θα μειώσει τον πληθωρισμό κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες και θα μπορούσε να πληρωθεί εν μέρει με την αύξηση του φόρου κεφαλαιουχικών κερδών, όπως πρότεινε ο Wes Streeting, ο πρώην υπουργός Υγείας και ένας από τους πιο πιθανούς υποψήφιους για την ηγεσία του Burnham.