Αμφιβολίες και καθυστερήσεις: Η δύσκολη επιστροφή μιας παλαιστινιακής οικογένειας στη Γάζα

Khan Younis, Λωρίδα της Γάζας- Η Amani Imran λείπει από το σπίτι για 647 ημέρες και τις νιώθει καθημερινά.

Έτσι, όταν της τηλεφώνησαν στις 10 μ.μ. λέγοντάς της ότι τελικά έφευγε από την Αίγυπτο και επέστρεφε στη Γάζα την επόμενη μέρα, δεν σκεφτόταν το σπίτι της που είχε καταστραφεί από την επίθεση του Ισραήλ στον θύλακα, ή την έλλειψη τροφής, νερού ή ηλεκτρισμού ή τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς που παραμένει καθημερινή απειλή παρά την κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς.

Αντίθετα, η Imran, 57 ετών, είπε στον σύζυγό της, Adel, 63, και στη μικρότερη κόρη της, 16χρονη Dua, να ετοιμαστούν.

«Ήμασταν όλοι πρόθυμοι να επιστρέψουμε», θυμάται ο Imran. “Αλλά η κόρη μου η Ντούα – το θέλει περισσότερο. Θέλει τη Γάζα.”

Η οικογένεια του Imran είναι ένας από τους δεκάδες χιλιάδες Παλαιστίνιους που θέλουν να επιστρέψουν στη Γάζα, οι οποίοι πέρασαν μήνες, αν όχι χρόνια, περιμένοντας το Ισραήλ να ανοίξει το πέρασμα της Ράφα με την Αίγυπτο, το οποίο σφραγίστηκε μετά την επίθεση των μαχητών υπό την ηγεσία της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023. Το Ισραήλ κατέλαβε το πέρασμα τον Μάιο του 2024 και το έκλεισε εντελώς.

Μια εκεχειρία με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ τον Οκτώβριο όριζε ότι η Ράφα – η μόνη οδός εισόδου και εξόδου από τον θύλακα υπό τον παλαιστινιακό έλεγχο – θα ήταν ανοιχτή, αλλά το Ισραήλ αρνήθηκε να επιτρέψει τη διέλευση έως ότου η μαχητική οργάνωση Χαμάς επιστρέψει όλους τους ομήρους, νεκρούς ή ζωντανούς.

Μετά την ανάκτηση των λειψάνων του τελευταίου νεκρού ομήρου τον περασμένο μήνα, το Ισραήλ επέτρεψε περιορισμένη αμφίδρομη κυκλοφορία πεζών βάσει συμφωνίας με την Αίγυπτο: 50 Παλαιστίνιοι επιτρέπεται να εισέρχονται στη Γάζα την ημέρα και 50 Παλαιστίνιοι που χρειάζονται ιατρική φροντίδα μπορούν να φύγουν. (Κάθε ασθενής μπορεί να έχει δύο συνοδούς.)

Σύμφωνα με τα αιγυπτιακά κρατικά μέσα ενημέρωσης, περίπου 80.000 Παλαιστίνιοι έχουν εγγραφεί στην παλαιστινιακή πρεσβεία στην Αίγυπτο για να επιστρέψουν στη Λωρίδα της Γάζας και σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τις τοπικές υπηρεσίες υγείας, περισσότεροι από 20.000 άρρωστοι και τραυματίες Παλαιστίνιοι πρέπει να φύγουν από τη Γάζα για θεραπεία.

Ωστόσο, από τότε που το λιμάνι άνοιξε ξανά στις 2 Φεβρουαρίου, ο αριθμός των ατόμων που εισέρχονται και εξέρχονται είναι πολύ μικρότερος από τους υποσχεθέντες 100 άτομα την ημέρα.

Περίπου 320 ασθενείς και συνοδοί έχουν φύγει και περίπου 320 Παλαιστίνιοι έχουν εισέλθει, ο μισός αριθμός από τον αναμενόμενο, ανέφερε σε δήλωση την Κυριακή ο συντονιστής των δραστηριοτήτων της ισραηλινής κυβέρνησης στα εδάφη.

Η Imran και η οικογένειά της άρχισαν να μαζεύουν τα πράγματά τους μόλις έμαθαν ότι τους επέτρεψαν να επιστρέψουν. Μία από τις λίγες προϋποθέσεις που πρέπει να τηρούν είναι να μπορούν να φέρουν μόνο μία βαλίτσα ανά άτομο. Συσκευάζουν και ξανασυσκευάζουν συνεχώς, σταθμίζοντας τη σημασία και την αναγκαιότητα κάθε είδους.

Στις 2 τα ξημερώματα της 6ης Φεβρουαρίου, συγκεντρώθηκαν σε μια περιοχή συγκέντρωσης στην πόλη El-Arish και επιβιβάστηκαν σε λεωφορείο με προορισμό τη συνοριακή διάβαση. Οι δύο τοποθεσίες απείχαν λιγότερο από 35 μίλια μεταξύ τους, αλλά λόγω διαφόρων καθυστερήσεων, δεν έφτασαν μέχρι τις 7 το πρωί. Μπήκαν σε μια αίθουσα όπου συνάντησαν περίπου δύο δωδεκάδες άτομα, καθώς και προσωπικό της Αιγυπτιακής Ερυθράς Ημισελήνου, που μοίρασαν σακούλες με νερό και δώρα.

«Ένιωσα πολύ ανθρώπινο», είπε ο Imran.

Αυτή θα ήταν η τελευταία στιγμή καλοσύνης που συνάντησε για το υπόλοιπο του ταξιδιού της.

Η ομάδα έμεινε στο λόμπι για αρκετές ώρες, περιμένοντας την εξουσιοδότηση. Στις 3:10 μ.μ. επιτέλους έφτασε η άδεια και είπαν σε όλους να μπουν στο αυτοκίνητο. Έκαναν το Al-Asr – απογευματινή προσευχή – πριν μπουν στο αυτοκίνητο.

«Είμαστε κουρασμένοι αλλά αισιόδοξοι», είπε ο Imran.

Ο Imran άφησε πίσω του τρεις γιους, έξι κόρες και 28 εγγόνια και έφυγε για την Αίγυπτο στις 27 Απριλίου 2024, προκειμένου αυτή και η Dua να συνοδεύσουν τον Adel Imran για θεραπεία. Τα ιατρικά αρχεία που εξετάστηκαν από τους Times έδειξαν ότι είχε μια καρδιακή πάθηση που απαιτούσε χειρουργική επέμβαση ανοιχτής καρδιάς, την οποία το κατεστραμμένο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης της Γάζας δεν μπορούσε πλέον να προσφέρει.

Στην Αίγυπτο, ο Imran και η Dua σπάνια έφευγαν από το πλευρό του Adel Imran – διαχειρίζονταν τα ραντεβού, ακολουθούσαν τις οδηγίες των γιατρών και τον βοηθούσαν να αναρρώσει, ακόμη κι όταν έβλεπαν τις ισραηλινές επιθέσεις να καταστρέφουν τον θύλακα και η οικογένειά τους αφηγήθηκε τη φτώχεια που βίωσαν.

«Μερικές φορές δεν τρώω στην Αίγυπτο μόνο και μόνο για να νιώσω αλληλεγγύη μαζί τους», είπε ο Imran.

Ο σύζυγός της είπε ότι το χαμηλότερο σημείο του στην Αίγυπτο ήρθε όταν κυκλοφόρησαν φήμες ότι όσοι έφυγαν από τον θύλακα δεν μπορούσαν ποτέ να επιστρέψουν.

«Μακάρι να μπορούσα να επιστρέψω εκεί έξω», είπε. «Σκέφτηκα, αν αυτό δεν μπορούσε να συμβεί, θα ήθελα να με ταφούν στο El-Arish, όσο πιο κοντά στο σπίτι μου».

Το λεωφορείο σταμάτησε σε ένα σημείο ελέγχου και οι επιστρεφόμενοι περπάτησαν μέσα από μια σήραγγα αλυσίδας προς την πλευρά της Γάζας του τερματικού σταθμού της Ράφα. Αποτελείται από συνοριακούς και τελωνειακούς υπαλλήλους της Παλαιστινιακής Αρχής που επιθεωρούν τις βαλίτσες κάθε ατόμου υπό την επίβλεψη των παρατηρητών της Αποστολής Συνοριακής Βοήθειας της ΕΕ.

«Άρχισαν να παίρνουν πράγματα: καλλυντικά, αρώματα, ακουστικά», είπε ο Imran. Έριξαν μπουκάλια με νερό και μέτρησαν τα χρήματα που είχαν όλοι, εμποδίζοντας οποιονδήποτε να φέρει περισσότερα από 2.000 περίπου ισραηλινά σέκελ (που ισοδυναμεί με 645 δολάρια).

Τρία νέα κινητά τηλέφωνα που αγόρασε η οικογένεια επισημάνθηκαν επίσης. Οι Ευρωπαίοι οθόνες τους είπαν ότι θα έπρεπε να παραδώσουν τα παλιά τους τηλέφωνα, τα οποία περιείχαν αντίγραφα των ιατρικών αρχείων του Adel Imran και αξονικές τομογραφίες, για να μην αναφέρουμε επαφές και φωτογραφίες από την εποχή τους στην Αίγυπτο, εάν ήθελαν να τα φέρουν.

“Τους ούρλιαξα, θα ήμασταν ερειπωμένοι, δεν υπήρχε ρεύμα. Πώς θα φορτίζαμε τα τηλέφωνά μας;” Η φωνή του Ιμράν έγινε πιο σφιχτή καθώς θυμόταν τη συνάντηση. Η οθόνη επιτρέπει τελικά έναν φορτιστή και ένα ζευγάρι ακουστικά. Power banks ήταν ένα όχι-όχι? Η Imran δεν αγόρασε παιχνίδια για τον 7χρονο εγγονό της, Adel.

“Φώναξα. Προσπάθησα να μαλώσω. Αλλά ήταν άχρηστο”, είπε ο Imran. Παρακολούθησε καθώς τα υπάρχοντά τους πετούσαν στο καλάθι.

«Είναι σαν να είναι όλα σκουπίδια».

Μέχρι τη δύση του ηλίου, η έρευνα ολοκληρώθηκε, αλλά η ομάδα κατευθύνθηκε σε ένα δεύτερο σημείο ελέγχου. Ο Αντέλ Ιμράν μεταφέρθηκε με καρότσι του γκολφ. Ήρθαν η γυναίκα του και η κόρη του.

Το σημείο ελέγχου διοικείται από το People Power, μια πολιτοφυλακή κατά της Χαμάς που υποστηρίζεται από το Ισραήλ που δρα νοτιοανατολικά της Ράφα, μέλη της οποίας έχουν κατηγορηθεί για λεηλασία βοήθειας, δραστηριότητα συμμοριών και διασυνδέσεις με την εξτρεμιστική οργάνωση Ισλαμικό Κράτος. (Οι ηγέτες της ομάδας αρνούνται τις κατηγορίες.)

Το Ισραήλ παρέχει όπλα, χρηματοδότηση και υλικοτεχνική υποστήριξη στις πολιτοφυλακές και τους συμμάχους τους σε μια προσπάθεια να προωθήσει τη Λαϊκή Εξουσία ως εναλλακτικό κυβερνητικό όργανο έναντι της Χαμάς.

Έφτασε ένα λεωφορείο και η ομάδα επέβαινε σε δύο οχήματα για περισσότερο από μία ώρα πριν φτάσει σε άλλο σημείο ελέγχου.

Κατά τη διάρκεια προηγούμενων διελεύσεων, οι επιστρεφόμενοι παραπονέθηκαν για εκφοβισμό και σκληρή μεταχείριση από το People Power, αλλά ο Imran είπε ότι δεν την παρενόχλησαν ενώ έψαχναν για αντικείμενα. Προσπάθησαν επίσης να την πείσουν να μείνει στη Γάζα, η οποία βρίσκεται υπό τον έλεγχο της ομάδας.

Μετά την έρευνα, η ομάδα περπάτησε ξανά στο σκοτάδι.

“Δεν μπορούσες να δεις τίποτα και ένιωθα σαν να βρισκόμασταν στη μέση του πουθενά, όπως στην έρημο. Αλλά μπορούσα να μυρίσω τον αέρα της Γάζας”, είπε ο Imran.

Έφτασαν σε άλλο σημείο ελέγχου, όπου ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας χρησιμοποίησαν μεγάφωνα για να φωνάξουν τα ονόματα των επιστρεφόντων.

Ορισμένοι ερευνήθηκαν με το χέρι και άλλοι προσήχθησαν για ανάκριση, συμπεριλαμβανομένου του Adel Imran, ο οποίος ρωτήθηκε για τα ονόματα και τις διευθύνσεις των μελών της οικογένειας. Ο Duaa συνελήφθη επίσης για ανάκριση.

«Οι στρατιώτες μου ζήτησαν να κρατήσω την κόρη μου αλλά αρνήθηκα», είπε ο Imran.

Τελικά, η Dua εμφανίστηκε και το ισραηλινό προσωπικό ασφαλείας, μερικοί από τους οποίους φορούσαν μάσκες, τράβηξαν φωτογραφίες της και του Imran.

Ένα λεωφορείο των Ηνωμένων Εθνών έφτασε για να μεταφέρει τους παλιννοστούντες διασχίζοντας τη λεγόμενη Κίτρινη Γραμμή, τα σύνορα ανακωχής που χαράχτηκαν μετά την κατάπαυση του πυρός που χωρίζει τμήματα της Γάζας που ελέγχονται από τη Χαμάς και το Ισραήλ. Ήταν 10:30 το βράδυ

Το λεωφορείο έτρεξε στη σεληνιακή επιφάνεια της Γάζας και έφτασε στο Νοσοκομείο Nasser στην πόλη Khan Younis, όπου οι άνθρωποι συγκεντρώθηκαν για να συναντήσουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα.

Όταν ο Ιμράν αποβιβάστηκε, την υποδέχτηκαν οι γιοι της. Η κόρη και τα εγγόνια της περίμεναν επίσης, αλλά μέχρι να φτάσει το λεωφορείο, είχαν πάει σπίτι για ύπνο.

Περισσότερες από 35 ώρες αφότου ο Imran έφυγε από το El-Arish, επέστρεψε στο σπίτι της, ή ό,τι είχε απομείνει από αυτό: στο κάτω-κάτω, το σπίτι της είχε προ πολλού χαθεί και σκηνές σε στροβιλισμούς σκόνης είχαν στήσει εκεί που κάποτε ήταν τα κτίρια.

Κοίταξε τον εγγονό της Άντελ καθώς περνούσε φιδίσια μέσα από το ύφασμα και τα σχοινιά της σκηνής. Ήταν χαρούμενος που είχε τους παππούδες και τη θεία του πίσω, αλλά ήταν λίγο απογοητευμένος που έμειναν πίσω τα δώρα του από την Αίγυπτο.

Χάρη στην κατάπαυση του πυρός, η οικογένεια μπόρεσε να επιστρέψει, αλλά η Γάζα δεν ήταν ήσυχη.

Σύμφωνα με τις αρχές της Γάζας, οι ισραηλινές επιθέσεις έχουν σκοτώσει τουλάχιστον 601 Παλαιστίνιους και τραυμάτισαν άλλους 1.607 από τότε που τέθηκε σε ισχύ η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. Το Ισραήλ είπε ότι η επίθεση έγινε ως απάντηση στην παραβίαση της συμφωνίας από τη Χαμάς και ότι τέσσερις Ισραηλινοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της εκεχειρίας.

Αλλά για τον Imran, τίποτα από αυτά δεν έχει σημασία.

«Νιώθω σαν να είμαι ξανά ζωντανός», είπε ο Imran. “Η Γάζα είναι το σπίτι μου. Ό,τι κι αν συμβεί, μου αρέσει να επιστρέφω εδώ για να είμαι με την οικογένειά μου.”