Η καθαρή μηδενική οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου βρίσκεται σε άνοδο. Ο τομέας παράγει 100 δισεκατομμύρια £ ετησίως για το Ηνωμένο Βασίλειο, ξεπερνά σε απόδοση άλλους κλάδους και υποστηρίζει καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας από τον μέσο όρο.
Το να προτείνει ένας ηγέτης του συνδικάτου ότι ο άνθρωπος που επέβλεψε αυτό το εντυπωσιακό επίτευγμα – ο υπουργός Ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ – θα γινόταν «θηλιά στο λαιμό» της δημιουργίας θέσεων εργασίας, όπως έκανε η Sharon Graham της Unite, μπορεί να φαίνεται ασυνήθιστο.
Αλλά η συζήτηση για το καθαρό μηδέν συχνά περιλαμβάνει περισσότερη σπατάλη θερμότητας και λιγότερο χρησιμοποιήσιμο φως από τους λαμπτήρες πυρακτώσεως παλαιότερου τύπου. Ο Andy Burnham, ο επίδοξος επόμενος πρωθυπουργός, βρίσκεται υπό πίεση να ενταχθεί στις τάξεις των αρνητών και να αντιστρέψει τη μακροχρόνια υποστήριξη των Εργατικών για μια μετάβαση στη βιομηχανία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους πρέπει να αντισταθεί.
«Το καθαρό μηδέν είναι ένα από τα λίγα στοιχεία που συγκρατούν τον συνασπισμό των Εργατικών», λέει ο Λουκ Θριλ, διευθύνων σύμβουλος της μη κερδοσκοπικής ερευνητικής εταιρείας More in Common. «Η εγκατάλειψή του θα είχε περιορισμένα εκλογικά οφέλη και μεγάλη πιθανή ζημιά».
Περισσότερα από 60% των ανθρώπων υποστηρίζουν το καθαρό μηδέν και τη δράση για το κλίμα, δείχνουν πολλές δημοσκοπήσεις. Παρά το ότι το κόστος ζωής αποτελεί προτεραιότητα για τους ψηφοφόρους, η έκκληση επισκιάζεται από πολιτικές διαφορές, με περίπου το ένα τρίτο των μεταρρυθμιστικών ψηφοφόρων να υποστηρίζουν τον στόχο παρά τις επιθέσεις εναντίον του από τους Nigel Farage και Richard Tice.
Στο άλλο άκρο του φάσματος, το Εργατικό Κόμμα έχασε ψήφους από το Κόμμα των Πρασίνων και τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες στις τοπικές εκλογές. Δημοσκόπηση YouGov έδειξε ότι για κάθε ψηφοφόρο του Εργατικού Κόμματος το 2024 που μεταπήδησε στη Μεταρρύθμιση, περίπου έξι ψήφισαν για τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες ή το Κόμμα των Πρασίνων. Σε πολλές περιπτώσεις, ήταν το κίνημα των ψηφοφόρων του Εργατικού Κόμματος προς τα αριστερά που έδωσε στη μεταρρύθμιση ένα πλεονέκτημα για την κατάκτηση εδρών, παρά το κίνημα των ψηφοφόρων του Εργατικού Κόμματος προς τα δεξιά.
Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι το Εργατικό Κόμμα θα είχε λίγα να κερδίσει εκλογικά από μια αποδυνάμωση στο μηδέν, αλλά πολλά να χάσει. Όμως ο Τζο Ντρόμεϊ, γενικός γραμματέας της Fabian Society, λέει ότι το μήνυμα δεν φαίνεται να έχει φτάσει σε όλα τα τμήματα του κόμματος.
«Πολλοί άνθρωποι πήραν λάθος μαθήματα από πολύ οδυνηρές ήττες στις τοπικές εκλογές», λέει. “Ενώ οι Εργατικοί έχασαν έδρες στις μεταρρυθμίσεις, έχασαν ψήφους από άλλα προοδευτικά κόμματα. Αλλά αυτοί οι ψηφοφόροι είναι πολύ πιο πιθανό να εξετάσουν το ενδεχόμενο να ψηφίσουν ξανά Εργατικοί στο μέλλον – είναι πρόθυμοι να αντεπιτεθούν. Η μείωση της τολμηρής δέσμευσης των Εργατικών στις πράσινες πολιτικές και το καθαρό μηδέν θα έκανε περισσότερο κακό παρά καλό.”
Εκτός από τους πολιτικούς υπολογισμούς, οι προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και τη μείωση της εξάρτησης του Ηνωμένου Βασιλείου από το εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα μπορούσαν επίσης να αποφέρουν οικονομικά οφέλη. Ενώ η Unite και η GMB, συνδικάτα των οποίων τα μέλη εξαρτώνται από τον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, έχουν ζητήσει να σταματήσει η απαγόρευση των νέων γεωτρήσεων στη Βόρεια Θάλασσα, η πλειοψηφία των συνδικάτων υποστηρίζει το καθαρό μηδέν.
Οι θέσεις εργασίας στη Βόρεια Θάλασσα μειώνονται σταθερά για περισσότερα από 15 χρόνια και οι νέες ανακαλύψεις είναι απίθανο να ανακόψουν τις απώλειες για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς πάνω από το 90% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχει ήδη παραχθεί. Ακόμη και υπό την προηγούμενη κυβέρνηση των Συντηρητικών, οι 36.000 άμεσες θέσεις εργασίας στη Βόρεια Θάλασσα και περίπου 200.000 στην εφοδιαστική αλυσίδα το 2013 είχαν μειωθεί σε περίπου 30.000 άμεσες και 100.000 βοηθητικές θέσεις εργασίας έως το 2024.
Ο Μπέρνχαμ συχνά ζητούσε «επανβιομηχανοποίηση», την οποία ορισμένοι ερμήνευσαν ως αντίθεση στο «καθαρό μηδέν». Αλλά ο Alasdair Johnston της μονάδας πληροφοριών για την ενέργεια και το κλίμα, λέει ότι αυτό δεν ισχύει απαραίτητα.
«Η επανάσταση της καθαρής τεχνολογίας οδηγεί ήδη στην καθαρή επαναβιομηχάνιση σε περιοχές όπως το Humber και η βορειοανατολική πλευρά», λέει. “Χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις και περισσότερες από ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας εξαρτώνται τώρα από την καθαρή μηδενική οικονομία. Και ο κόσμος σαφώς κινείται προς την ηλεκτροδότηση, επομένως κάθε νέα βιομηχανία πρέπει να είναι καθαρή για να επιβιώσει στο μέλλον.”
Οποιαδήποτε αίσθηση δισταγμού προς το καθαρό μηδέν θα μπορούσε να είναι επιζήμια, προσθέτει. “Πολλά από τα μεγάλα εργοστάσια αυτοκινήτων του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν ήδη μετασκευαστεί για ηλεκτρικά οχήματα. Τα σήματα και η συνέπεια έχουν σημασία, επομένως οι επενδυτές που αποφασίζουν πού να βάλουν τα χρήματά τους θα παρακολουθούν προσεκτικά τι θα βγει από το στρατόπεδο του Μπέρνχαμ τις επόμενες εβδομάδες.”
Ο Μπέρνχαμ είχε μακρά ιστορία περιβαλλοντικού ακτιβισμού ως δήμαρχος του Μάντσεστερ, όπου ανακοίνωσε στόχο ουδετερότητας άνθρακα έως το 2038 και υπερασπίστηκε την καθαρή ενέργεια, τα ηλεκτρικά λεωφορεία, τη μόνωση και τα πράσινα έργα. «Αυτό το αρχείο δείχνει ότι κατανοεί τη σημασία αυτών των θεμάτων και είναι πρόθυμος να αγωνιστεί για αυτά», λέει ο Robbie MacPherson, μέλος του Kennedy στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και πρώην επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας για το κλίμα όλων των κομμάτων του Ηνωμένου Βασιλείου.
“Ως βουλευτής του Makerfield, κατανοεί τη σημασία του να διασφαλιστεί ότι οι κοινότητες είναι προετοιμασμένες για την εξάπλωση των κλιματικών επιπτώσεων όπως οι πλημμύρες. Ως μελλοντικός ηγέτης του Εργατικού Κόμματος, είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση της πιο φιλόδοξης ατζέντας για το κλίμα και την καθαρή ενέργεια που έχει εκλεγεί ποτέ σε βρετανική κυβέρνηση.”
Το κύμα ρεκόρ καύσωνα αυτής της εβδομάδας, το δεύτερο μέσα σε ένα χρόνο, έδωσε μια πρόγευση της απειλής που θέτει η κλιματική κρίση στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα σχολεία αναγκάστηκαν να κλείσουν, οι συγκοινωνίες ήταν σε χάος και η παραγωγικότητα μειώθηκε, για να μην αναφέρουμε την πιθανή απώλεια ζωών. Ευρωπαϊκές οικονομίες, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, θα χάσει 600 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το 2030 λόγω της υπερβολικής ζέστηςσύμφωνα με μια από τις εκτιμήσεις.
Η απάντηση που απαιτείται πρέπει να είναι σαφής, λέει ο Ανγκαράντ Χόπκινσον, πολιτικός αγωνιστής της Greenpeace UK. “Ο μόνος τρόπος να ξεφύγουμε από αυτόν τον κολασμένο διάδρομο είναι να μειώσουμε την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα. Ο επόμενος πρωθυπουργός μας πρέπει να ενεργήσει με βάση τα γεγονότα έξω από το παράθυρο, καθώς και τις συμβουλές των επιστημονικών συμβούλων του και να παραμείνει στην πορεία της κλιματικής πολιτικής.