ΜΑΝΙΛΑ, Φιλιππίνες — Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βρετανία και μια ντουζίνα άλλες δυτικές και ασιατικές χώρες επανέλαβαν την Κυριακή ότι οι ευρείες διεκδικήσεις της Κίνας στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας είναι παράνομες βάσει διαιτητικής απόφασης του 2016.
14 χώρες εξέδωσαν κοινή δήλωση αναφέροντας ότι απορρίπτουν τις «αποσταθεροποιητικές» ενέργειες στα αμφισβητούμενα ύδατα που απειλούν την περιφερειακή σταθερότητα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 εθνών εξέδωσε ξεχωριστή δήλωση επαναλαμβάνοντας την απόφαση ως «απόφαση ορόσημο για την ειρηνική επίλυση των διαφορών».
Οι δηλώσεις τίμησαν τη διαιτητική απόφαση που εκδόθηκε από το διαιτητικό δικαστήριο που ιδρύθηκε στη Χάγη βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας στις 12 Ιουλίου 2016, αποκαλώντας την απόφαση ορόσημο «οριστική και νομικά δεσμευτική».
Η Κίνα επανέλαβε την Κυριακή ότι η απόφαση ήταν «άκυρη και μη δεσμευτική» και ότι το Πεκίνο «ούτε την αποδέχεται ούτε την αναγνωρίζει».
Η Κίνα αρνήθηκε να συμμετάσχει στη διαιτησία που ξεκίνησαν οι Φιλιππίνες το 2013 μετά από μια τεταμένη αντιπαράθεση στα αμφισβητούμενα ύδατα πριν από ένα χρόνο, η οποία έληξε με το Πεκίνο να καταλαμβάνει ουσιαστικά τα αμφισβητούμενα κοπάδια.
Το Πεκίνο απέρριψε την απόφαση του 2016 και συνεχίζει να υπερασπίζεται τη διεκδίκησή του για σχεδόν ολόκληρη τη θαλάσσια λωρίδα, μια ζωτικής σημασίας παγκόσμια εμπορική οδό που εδώ και πολύ καιρό θεωρούνταν ένα από τα πιο δυναμικά hotspot της Ασίας. Υπήρξαν πολλές εδαφικές αντιπαραθέσεις που αφορούσαν την Κίνα και τις Φιλιππίνες, το Βιετνάμ, τη Μαλαισία, το Μπρουνέι και την Ταϊβάν σε αυτές τις περιοχές.
«Επαναλαμβάνουμε τη διαπίστωση του δικαστηρίου ότι οι εκτεταμένες θαλάσσιες διεκδικήσεις της Κίνας στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας δεν έχουν νομική βάση, συμπεριλαμβανομένων αξιώσεων που βασίζονται σε «ιστορικά δικαιώματα»», ανέφερε η ανακοίνωση υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
Το δικαστήριο αποφάνθηκε σε μεγάλο βαθμό υπέρ των Φιλιππίνων, αποφασίζοντας ότι σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η Κίνα «δεν είχε νομική βάση για να διεκδικήσει ιστορικά δικαιώματα σε πόρους» στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας εκτός των κανονικών εδαφικών ορίων που αναγνωρίζει η εν λόγω σύμβαση.
Η σύμβαση τέθηκε σε ισχύ το 1994 και θεωρείται συνθήκη για τη διαχείριση των ωκεανών του κόσμου. Έχει επικυρωθεί από περισσότερες από 170 χώρες και μέρη, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας και των Φιλιππίνων.
Εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία, άλλες χώρες που αναφέρονται στη δήλωση της Κυριακής περιλαμβάνουν τις Φιλιππίνες, την Ιαπωνία, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, τον Καναδά, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, τη Ρουμανία και τη Σλοβενία.
«Επαναλαμβάνουμε την έντονη αντίθεσή μας σε οποιαδήποτε αποσταθεροποιητική ή μονομερή ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης της βίας ή του εξαναγκασμού που απειλεί την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή», ανέφεραν.
Οι χώρες τόνισαν: “Είμαστε σθεναρά αντίθετοι στη χρήση δυνάμεων της ακτοφυλακής, στρατιωτικών και θαλάσσιων πολιτοφυλακών για παρενόχληση, παρεμπόδιση και εκφοβισμό νόμιμων επιχειρήσεων άλλων χωρών στη θάλασσα ή στον αέρα. Κάτι τέτοιο θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια του προσωπικού και των ψαράδων και βλάπτει σοβαρά την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια.”
Οι χώρες είπαν ότι πρέπει να υποστηρίξουν την «ελευθερία ναυσιπλοΐας και υπερπτήσεων και άλλα διεθνώς νόμιμα δικαιώματα χρήσης των ωκεανών, όπως ενσωματώνονται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας», προσθέτοντας ότι οι εδαφικές διαφορές θα πρέπει να επιλύονται ειρηνικά σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών του 1982.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε στο Πεκίνο ότι το διαιτητικό δικαστήριο και η απόφασή του “παραβίασαν σοβαρά τη γενική πρακτική της διεθνούς διαιτησίας” και “παραβίασαν σοβαρά τα νόμιμα δικαιώματα της Κίνας ως κυρίαρχου κράτους και συμβαλλόμενου μέρους στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι άδικο και παράνομο”.
«Η Κίνα αντιτίθεται και δεν θα δεχτεί ποτέ οποιεσδήποτε αξιώσεις ή ενέργειες που βασίζονται σε αυτές τις αποφάσεις», δήλωσε το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, προσθέτοντας ότι το Πεκίνο «δεν αποδέχεται καμία μέθοδο επίλυσης διαφορών από τρίτους ή οποιαδήποτε λύση που επιβάλλεται στην Κίνα».
Οι εδαφικές αντιπαραθέσεις στα αμφισβητούμενα ύδατα έχουν γίνει πιο συχνές τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μεταξύ κινεζικών, φιλιππινέζικων και βιετναμέζικων στρατευμάτων και αλιευτικών στόλων.
