ΒΑΝΚΟΥΒΕΡ, Καναδάς — Όταν ξεκίνησε ο πρώτος αγώνας του Παγκοσμίου Κυπέλλου ανδρών στον Καναδά την περασμένη εβδομάδα, ο Άντονι Τοτέρα κάθισε στις εξέδρες και έκλαψε.
«Ήταν ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα», είπε ο Totera, ο οποίος έχει προωθήσει το καναδικό ποδόσφαιρο για τα περισσότερα από τα 57 χρόνια του στη γη. “Δεν μπορώ να περιγράψω τα συναισθήματα. Ήταν κάτι σουρεαλιστικό”.
Ενώ το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994, το πρώτο που διεξήχθη στις ΗΠΑ, άλλαξε για πάντα την κατεύθυνση του αμερικανικού ποδοσφαίρου, το τουρνουά του φετινού καλοκαιριού, το οποίο μοιράζεται ο Καναδάς με τις ΗΠΑ και το Μεξικό, έχει τη δυνατότητα να κάνει το ίδιο για τη χώρα αυτή.
«Αυτό θα είναι κάτι μνημειώδες», είπε ο Totera. «Θα πάμε σε άλλο επίπεδο, ένα άλλο σημείο, όπου θα πούμε ότι αυτή ήταν η στιγμή που άλλαξαν όλα».
Με την εναρκτήρια ισοπαλία εναντίον της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης στο Τορόντο την περασμένη εβδομάδα και τη νίκη της Πέμπτης με 6-0 επί του Κατάρ στο Βανκούβερ, αυτό το τουρνουά είναι ήδη το πιο επιτυχημένο στο γήπεδο για τον Καναδά, ο οποίος είχε χάσει και τους έξι προηγούμενους αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Τώρα είναι έτοιμο να προχωρήσει στους γύρους νοκ άουτ για πρώτη φορά.
Τα τρία γκολ του Τζόναθαν Ντέιβιντ ήταν περισσότερα από αυτά που είχε πετύχει ο Καναδάς στα επτά προηγούμενα παιχνίδια του στο Παγκόσμιο Κύπελλο μαζί. Και ο πρώην τερματοφύλακας της LAFC, Maxime Crepeau, ο οποίος έχασε την ευκαιρία του να παίξει στο τελευταίο Παγκόσμιο Κύπελλο όταν έσπασε το πόδι του στον τελικό του Κυπέλλου MLS, δεν είχε κανέναν ενδοιασμό να τους σηκώσει και να καταγράψει το πρώτο καθαρό φύλλο του Καναδά στο Παγκόσμιο Κύπελλο.
Οι γηπεδούχοι νίκησαν το Κατάρ με 32-2 και είχαν 97 πινελιές σε μια από τις πιο κυρίαρχες εμφανίσεις στην πρόσφατη ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
«Πραγματικά πιστεύω ότι είμαστε μια ποδοσφαιρική χώρα», δήλωσε ο μέσος της LAFC, Stephen Eustaquio. «Είναι μια πολύ ιδιαίτερη ομάδα».
Όμως η νίκη ήταν δαπανηρή καθώς ο Καναδάς, που έχασε τρεις παίκτες στο τουρνουά λόγω τραυματισμού, υπέστη άλλη μια ήττα στις αρχές του δεύτερου ημιχρόνου, όταν ο μέσος Ismael Kone απομακρύνθηκε με φορείο με εμφανές σπασμένο πόδι, αφού ο Assim Madibo του Κατάρ τον έκοψε από πίσω.
Και ενώ αυτή η επιτυχία στο γήπεδο – ακριβή ή όχι – είναι σημαντική, λέει ο Steve Reed, ο πρώην Καναδός Soccer Assn. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο να φέρει το Παγκόσμιο Κύπελλο στον Καναδά, είπε ότι ο πραγματικός στόχος δεν ήταν τόσο η νίκη σε αγώνες όσο η νίκη πάνω στο πλήθος.
«Κάθε φορά που έχουμε φιλοξενήσει μεγάλα τουρνουά, έχουμε δει σημαντική αύξηση στη συμμετοχή και στο γενικό ενδιαφέρον του κοινού», είπε ο Ριντ, ο οποίος ήταν μέλος της ομάδας που διοργάνωσε το Παγκόσμιο Κύπελλο Γυναικών του 2015 στον Καναδά. Αυτό το τουρνουά απέφερε σχεδόν μισό δισεκατομμύριο δολάρια σε οικονομική δραστηριότητα, διπλάσιες αρχικές προσδοκίες. Ενίσχυσε επίσης τις επενδύσεις σε ποδοσφαιρικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής ή εκσυγχρονισμού 21 γηπέδων ποδοσφαίρου «ποιότητας FIFA», και αύξησε τη συμμετοχή των νέων. Ο προημιτελικός αγώνας μεταξύ της διοργανώτριας χώρας και της Αγγλίας προσέλκυσε τηλεθέαση ρεκόρ 20,8 εκατομμυρίων Καναδών.
«Θα έλεγα ότι έχουμε αποδείξει ότι διαπρέπει στη φιλοξενία σημαντικών εκδηλώσεων και αυτό θα ενισχυθεί μόνο το 2026», είπε ο Reed.
“Όσον αφορά τις προσδοκίες”, συνέχισε, “θα μπορούσε να είναι η συνεχής ανάπτυξη του παιχνιδιού, ειδικά από την πλευρά των ανδρών. Ήμασταν πάντα σπουδαίοι σε επίπεδο βάσης. Αλλά πρέπει να είμαστε καλύτεροι στην κορυφή του παιχνιδιού, δημιουργώντας περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες για παίκτες στα εγχώρια πρωταθλήματα και δημιουργώντας έναν αγωγό για μεγαλύτερες ομάδες στα μεγάλα πρωταθλήματα”.
Οι οπαδοί του Καναδά πανηγυρίζουν την Πέμπτη μετά τη νίκη με 6-0 επί του Κατάρ στο Παγκόσμιο Κύπελλο.
(Kaleb Tatum/Associated Press)
Αυτό ακριβώς είναι το είδος της κληρονομιάς που δημιούργησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994 στις ΗΠΑ, όπου γέννησε το Major League Soccer, μια βαθιά επαγγελματική υποδομή χαμηλότερου επιπέδου και ένα σύστημα ακαδημιών που έστειλε παίκτες σε μεγάλες ομάδες σε όλο τον κόσμο. Ο Καναδάς έχει επίσης ωφεληθεί, με ομάδες MLS στο Βανκούβερ, το Μόντρεαλ και το Τορόντο. Εννέα παίκτες από το πρωτάθλημα – συμπεριλαμβανομένων τριών από το LAFC – είναι στην αποστολή του Καναδά για το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Την τελευταία δεκαετία, ο Καναδάς έχει αρχίσει να χτίζει το δικό του σύστημα ανάπτυξης της νεολαίας. Ξεκίνησε επίσης το Καναδικό Πρέμιερ Λιγκ, ένα επαγγελματικό πρωτάθλημα οκτώ ομάδων που έχει ήδη στείλει 15 παίκτες στην εθνική ομάδα. Αυτές οι πρωτοβουλίες είχαν μια καλή βάση για να στηριχθούν, καθώς το ποδόσφαιρο είναι το πιο δημοφιλές άθλημα στον Καναδά όσον αφορά τις εγγραφές και τη συμμετοχή, ακολουθώντας μόνο το χόκεϊ ως άθλημα θεατών.
Ωστόσο, τότε ο Victor Montagliani, πρώην Καναδική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία. Ο Πρόεδρος, ο οποίος διατύπωσε για πρώτη φορά δημόσια την ιδέα να τρέξει για να φιλοξενήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο Ανδρών το 2013, κατηγορήθηκε.
«Ο κόσμος γελούσε απολύτως μαζί του, σε όλη τη χώρα», είπε ο Totera, ο οποίος είναι τώρα ο πρεσβευτής της Πρέμιερ Λιγκ στη βάση. «Αλλά οι πιο στενοί του φίλοι και οι άνθρωποι που τον γνώριζαν ήξεραν ότι δεν έλεγε ψέματα όταν είπε: «Θέλω να φέρω το Παγκόσμιο Κύπελλο στον Καναδά». Και το πήρε μαζί του».
Ο Καναδάς έπρεπε να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ και το Μεξικό για να συμβεί αυτό, με το λεγόμενο United Bid να απορρίπτει μια πρόταση από το Μαρόκο, εν μέρει χάρη στη σταθερή διπλωματία του Reed, ο οποίος ανέλαβε την προεδρία όταν ο Montagliani επιλέχθηκε να ηγηθεί της CONCACAF, του κυβερνώντος σώματος που επιβλέπει το ποδόσφαιρο στη Βόρεια Αμερική, την Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική.
Η ανταμοιβή για τον Καναδά ήταν δεκατρείς αγώνες Παγκοσμίου Κυπέλλου: επτά στο Βανκούβερ και έξι στο Τορόντο. Το Μεξικό θα πάρει τον ίδιο αριθμό, ενώ 78 από τους 104 αγώνες ρεκόρ θα διεξαχθούν στις ΗΠΑ
Την ίδια χρονιά, το 2018, η Reed και η Canada Soccer έβαλαν το τελευταίο σκέλος της προετοιμασίας για το Παγκόσμιο Κύπελλο, όταν προσέλαβε τον John Herdman για να ξαναχτίσει την ανδρική ομάδα.
Σε επτά χρόνια με τις γυναίκες της χώρας, ο Χέρντμαν είχε οδηγήσει μια ομάδα που τερμάτισε τελευταία στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2011 στους προημιτελικούς του επόμενου τουρνουά, ανάμεσα σε δύο χάλκινα μετάλλια στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Η επίδρασή του στην ανδρική ομάδα ήταν εξίσου εντυπωσιακή.
Όταν ανέλαβε ο Χέρντμαν, είχαν περάσει 32 χρόνια από τότε που ο Καναδάς έπαιξε το μοναδικό του Παγκόσμιο Κύπελλο. Η χώρα όχι μόνο επέστρεψε στον πρώτο της κύκλο υπό τον νέο προπονητή, αλλά κέρδισε και το προκριματικό τουρνουά CONCACAF για να κερδίσει τη θέση της στο τουρνουά του 2022.
«Ως καναδικός υποστηρικτής του ποδοσφαίρου, η βόλτα με το τρενάκι του λούνα παρκ ήταν πτωτική τα περισσότερα χρόνια», είπε ο Totera, ο οποίος φόρεσε την πρώτη του καναδική ποδοσφαιρική φανέλα τη χρονιά που μπήκε στην πρώτη δημοτικού. «Αλλά είναι σε άνοδο τα τελευταία χρόνια».
Ο Χέρντμαν πέτυχε εν μέρει την επιτυχία θέτοντας προτεραιότητα τη στρατολόγηση υπηκόων διπλής υπηκοότητας. Τέσσερις από αυτούς – συμπεριλαμβανομένου του Alphonso Davies, ο οποίος μετανάστευσε στον Καναδά από έναν καταυλισμό προσφύγων στην Γκάνα – στο Κατάρ.
Σχεδόν το ένα τέταρτο του πληθυσμού του Καναδά γεννήθηκε κάπου αλλού και ο Χέρντμαν εκμεταλλεύτηκε αυτή την ποικιλομορφία.
Ο Jesse Marsch, ο γεννημένος στις ΗΠΑ προπονητής που ανέλαβε την εθνική ομάδα το 2024, ακολούθησε το παράδειγμα του Herdman και στρατολόγησε έξι διπλούς στην ομάδα του στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Ως αποτέλεσμα, οι 26 παίκτες του καναδικού ρόστερ, ή οι γονείς τους, προέρχονται από περισσότερες από 17 χώρες – από το Ιράν, την Κροατία, την Τζαμάικα και τα Μπαρμπάντος μέχρι την Αϊτή, τον Λίβανο, τη Νιγηρία και τις Φιλιππίνες.
“Είμαστε ένα χωνευτήρι. Το αγκαλιάζουμε”, είπε η Totera, η οικογένεια της οποίας μετακόμισε στον Καναδά από την Ιταλία. «Κοιτάω αυτήν την ομάδα, μας ομάδα, και προέρχονται από όλα τα μέρη του κόσμου. Όχι κάποιος από το ένα μέρος του κόσμου ή το άλλο. Όχι, παντού.
“Καταπληκτικός.”
Τώρα, με μια νίκη και μια ισοπαλία σε δύο παιχνίδια, η ποικιλόμορφη ομάδα του Καναδά θα προκριθεί σχεδόν σίγουρα από τη φάση των ομίλων ενός Παγκοσμίου Κυπέλλου για πρώτη φορά – όπως έκαναν οι ΗΠΑ όταν φιλοξένησαν Παγκόσμιο Κύπελλο ανδρών για πρώτη φορά το 1994.
«Μετά το ’94, αφού ήρθε το Παγκόσμιο Κύπελλο, άρχισαν να ψάχνουν για μεγαλύτερα και καλύτερα πράγματα», είπε ο Totera. «Πιστεύω ότι μόλις φτάσουμε στη διαδρομή νοκ άουτ, δεν θα κοιτάξουμε πίσω.
“Βρισκόμαστε στο κατώφλι για κάτι πολύ ιδιαίτερο σε αυτή τη χώρα αυτή τη στιγμή. Και πρέπει να το αδράξουμε και να τρέξουμε μαζί του.”