Βρετανικές εκλογές: Ένα απροσδόκητο ντέρμπι

του Ανδρέα Μιχαηλίδη

Η αντιστροφή μέτρηση έχει ξεκινήσει για την διεξαγωγή των Βρετανικών εθνικών εκλογών καθώς απομένει λιγότερο από μια βδομάδα μέχρι την 8η Ιουνίου.

Παρ’ ότι στην αρχή της προεκλογικής εκστρατείας φάνταζε σχεδόν σίγουρη η επικράτηση της τωρινής πρωθυπουργού Τερέζα Μέι, το κλίμα φαίνεται να αλλάζει και προοιωνίζεται ντέρμπι μεταξύ αυτής και του επικεφαλής των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις.

Η κ. Μέι είχε προκαλέσει στις 18 Απριλίου πρόωρες εκλογές με αφορμή το καυτό θέμα του Brexit και προσδοκούσε άνετη νίκη απέναντι στον αμφιλεγόμενο και αμφισβητούμενο (από σημαντική μερίδα του ιδίου του κόμματος του) Τζέρεμι Κόρμπιν.

Ο κ. Κόρμπιν παρουσιαζόταν ως ένας ακροαριστερός λαϊκιστής υποψήφιος που λόγω των «ακραίων” θέσεων του κατηγορούνταν από μερίδα του κόμματός του ότι θα οδηγούσε σε εκλογική αποτυχία άνευ προηγουμένου το κόμμα των Εργατικών.

Το αποτέλεσμα των τοπικών εκλογών που προηγήθηκαν, συνηγορούσαν υπέρ του ενδεχόμενου συντριβής των Εργατικών καθώς απώλεσαν μεγάλο μέρος της υποστήριξης που είχαν στις προηγούμενες τοπικές εκλογές. Όμως τον τελευταίο καιρό καταγράφεται ένα αρκετά ισχυρό ρεύμα υπέρ του Κόρμπιν, ιδιαίτερα στην νεολαία, που συνεχώς μειώνει την ψαλίδα έναντι των Συντηρητικών της Μέι.

Ο ηγέτης τον Εργατικών κατηγορεί τους Συντηρητικούς ότι ετοιμάζουν περαιτέρω περικοπές τόσο στο εθνικό σύστημα υγείας της χώρας όσο και στις συντάξεις, παρέχοντας παράλληλα φοροαπαλλαγές για τους πλούσιους.

Ο ίδιος προτείνει τόσο την αύξηση της φορολογίας στους έχοντες πολύ υψηλά εισοδήματα όσο και την καταφυγή στον δανεισμό, για την στήριξη του εθνικού συστήματος υγείας, των συντάξεων αλλά και της αναπτυξιακής διαδικασίας. Στο θέμα του Brexit οι Εργατικοί εγγυώνται ρητά την παραμονή των Ευρωπαίων πολιτών στην Βρετανία και δηλώνουν ότι θα επιδιώξουν στις διαπραγματεύσεις, την πρόσβαση της Βρετανίας στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Στην αντίπερα όχθη η πρωθυπουργός κατακρίνει τους Εργατικούς ότι το οικονομικό τους πρόγραμμα θα σημάνει την καταστροφή της χώρας, προασπίζοντας τις διαπραγματεύσεις της για την έξοδο από την ΕΕ και βάζει ως προμετωπίδα της καμπάνιας της το σύνθημα «μια ισχυρή και σταθερή ηγεσία για την Βρετανία».

Το μόνο σίγουρο είναι ότι όποιος και να αναδειχτεί ως επόμενος ένοικος  της Downing Street, θα τεθεί αντιμέτωπος με μια εξαιρετικά ρευστή κατάσταση στην χώρα καθώς πέρα από την αντιμετώπιση του ακανθώδους ζητήματος της συμφωνίας για το Brexit, θα αντιμετωπίσει και τις αυτονομιστικές τάσεις που παρουσιάζει η Σκωτία. Το κραταιό στην περιοχή, Εθνικό Κόμμα Σκωτίας ζήτα επιμόνως εκ νέου δημοψήφισμα για την ανεξαρτητοποίηση της Σκωτίας από το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς σύντομα η Βρετανία δεν θα αποτελεί μέλος της ΕΕ κάτι που βρίσκει κάθετα αντίθετους τους πολίτες της Σκωτίας που είχαν ψηφίσει υπέρ της παραμονής στην ένωση.

Υπάρχουν και χειρότερα

Τέτοια πολιτική κρίση η Βρετανία έχει να ζήσει εδώ και πολλά χρόνια. Είναι όμως η πρώτη φορά που τα δύο μεγάλα κόμματα της χώρας αντιμετωπίζουν προβλήματα ηγεσίας.

Οι Συντηρητικοί ζουν όσο ποτέ τον εσωτερικό εμφύλιο που μαίνεται στο κόμμα εδώ και σαράντα χρόνια γύρω από την Ευρώπη. Μόνο που τώρα έχουν σκορπίζει χάος και στη χώρα.

Οι Εργατικοί προσπαθούν με μανία να ανατρέψουν τον δικό τους ηγέτη, κατηγορώντας τον ότι δεν έκανε αρκετά στην εκστρατεία για την παραμονή της Βρετανίας στην ΕΕ.

Και μπορεί ο ηγέτης των Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν, να μην είναι ο πιο ένθερμος υποστηρικτής της ΕΕ, παρ’όλα αυτά, ήταν ο μόνος ηγέτης μεγάλου κόμματος στην Αγγλία, του οποίου η εκστρατεία του στρεφόταν γύρω από τα θετικά της παραμονής στην ΕΕ, εν αντιθέσει με την ‘εκστρατεία φόβου’ των Συντηρητικών.

172 βουλευτές του Εργατικού κόμματος υπερψήφισαν την πρόταση μομφής κατά του Κόρμπιν, ωστόσο ο ίδιος τονίζει ότι δεν παραιτείται. Ο Κόρμπιν μπορεί να ανατραπεί -σύμφωνα με το καταστατικό του κόμματος- μόνο αν βρεθεί νέος υποψήφιος με την στήριξη 50 βουλευτών. Οι βουλευτές του τώρα φαίνεται να στηρίζουν την άλλοτε στενή συνεργάτιδα του Κόρμπιν, Άντζελα Ίγκλ, ώστε να ανατρέψουν τον καρεκλο-μανή, όπως τον χαρακτηρίζουν, ηγέτη τους.

Ο Κόρμπιν όμως δεν είναι καθόλου καρεκλο-μανής. Εξελέγη τον Οκτώβρη με 60% από τη βάση του κόμματος. Οι βουλευτές που «επαναστατούν” και εξελέγησαν το Μάη του 2015, όταν το κόμμα έχασε τις εκλογές, ανήκουν στο κίνημα «New Labour”, που χαρακτηρίζεται ως νεοφιλελεύθερο.

Αυτό ακριβώς το κίνημα καταψήφισε η βάση του κόμματος τον Οκτώβρη. Η βάση απέρριψε τη νεοφιλελεύθερη στροφή του κόμματος που αγνοεί τις εργατικές περιοχές της χώρας εδώ και 20 χρόνια, από την εποχή του Τόνι Μπλέρ.

Η ανατροπή του Κόρμπιν φαντάζει δύσκολη, αφού νέος αρχηγός του κόμματος θα εκλεγεί εν νέου από τη βάση του κόμματος, η οποία ακόμη στηρίζει ένθερμα τον Κόρμπιν.

Τυχόν ανατροπή του Κόρμπιν όμως θα οδηγήσει πολύ κόσμο της εργατικής τάξης στο δήθεν «αντισυστημικό”, αλλά σίγουρα ακροδεξιό και νεοφιλελεύθερο, UKIP του Νάιτζελ Φάρατζ.

Το αντάρτικο των βουλευτών επίσης συμπίπτει χρονικά με την δημοσίευση της Έκθεσης Τσίλκοτ (“The Chilcot Enquiry”) την επόμενη εβδομάδα, για το ρόλο της Βρετανίας στον Πόλεμο στο Ιράκ και αναμένεται να καταδικάσει την απόφαση της Βρετανίας να συμμετάσχει στον πόλεμο. Πάρα πολλοί από τους βουλευτές που τώρα “επαναστατούν” είτε βρίσκονταν στην κυβέρνηση, είτε στήριξαν με την ψήφο τους την εισβολή στο Ιράκ…

Και όλα αυτά ενώ η χώρα έχει βυθιστεί σε έναν ατέλειωτο κύκλο αστάθειας, οικονομικής και γεωπολιτικής. Τη στιγμή που οι Συντηρητικοί ψάχνουν να βρουν τη νέα τους ταυτότητα, οι Εργατικοί θα μπορούσαν συσπειρωμένοι να τους αντιμετωπίσουν.

Αποφάσισαν όμως να μην το κάνουν.