Δημοψήφισμα Τουρκίας. Ανάλυση ψήφων

Δημοψήφισμα στην Τουρκία για υπερεξουσίες του προέδρου και για συνταγματική αλλαγή. Στόχος να γίνει ο Ερντογάν το απόλυτο πρόσωπο, στο οποίο θα καταλήγουν όλες οι εξουσίες. Με 51,4% επικράτησε ,οριακά, το «ΝΑΙ». Ο τουρκικός λαός είναι αδιαμφισβήτητα διχασμένος. Ποιοι ψήφισαν, όμως υπέρ του Ερντογάν;

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ΝΑΙ ψήφισε το 51,4% του εκλογικού σώματος, ενώ το ΟΧΙ ανήλθε σε ποσοστό της τάξεως του 48,6%. Πιο συγκεκριμένα, ΝΑΙ  ψήφισαν κυρίως στην ενδοχώρα, όπου το οικονομικό και μορφωτικό επίπεδο είναι χαμηλότερο σε σχέση με τα παράλια και τις μεγάλες πόλεις. ΟΧΙ στις υπερεξουσίες του ‘’Σουλτάνου’’ ψήφισαν η πρωτεύουσα Άγκυρα, η Κωνσταντινούπολη, τα παράλια, καθώς και οι περιοχές των Κούρδων.

Η ψήφος στις εκλογικές αναμετρήσεις εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την προσωπικότητα του ατόμου, από τον χαρακτήρα, το φύλο, την ηλικία, από το μορφωτικό επίπεδο, ακόμα και από τον τόπο διαμονής. Αυτό συνέβη και στην περίπτωση του δημοψηφίσματος στην Τουρκία.

Οι άντρες ψηφίζουν πιο εύκολα ακροδεξιά κόμματα σε σχέση με τις γυναίκες. Οι νέοι ψηφίζουν, συχνά, κόμματα που πρεσβεύουν κάτι καινούριο ή μια επανάσταση ή κόμματα προοδευτικά, σε αντίθεση με τους ηλικιωμένους που τείνουν να είναι πιο συντηρητικοί. Οι μορφωμένοι ψηφίζουν κόμματα περισσότερο μετριοπαθή, σε αντίθεση με τα άτομα χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου, που πολλές φορές διακατέχονται από εξτρεμιστικές απόψεις. Βέβαια, σε όλα αυτά υπάρχουν και εξαιρέσεις. Κανείς δε μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι η τάδε κοινωνική ομάδα τάσσεται στην τάδε ιδεολογία.

Αυτά ίσχυσαν κατά μεγάλο βαθμό και στο δημοψήφισμα της Τουρκίας. Θέτουμε ως βάση ότι το ΟΧΙ ήταν η καλύτερη επιλογή, καθώς στην ουσία ο Ερντογάν ζητάει την προσυπογραφή του τουρκικού λαού για να γίνει ένας νέος δικτάτορας, συγκεντρώνοντας όλες τις εξουσίες. Με αυτό το δεδομένο, λοιπόν, οι κάτοικοι της ενδοχώρας, όπου είναι και χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου, κατά πλειοψηφία, από τα παράλια, ψήφισαν ΝΑΙ. Είναι, άλλωστε, βασικός κανόνας ότι άνθρωποι χαμηλού μορφωτικού επιπέδου, συνήθως, αναζητούν κάποιον σωτήρα. Κάποιον φερόμενο ως ηγέτη που να μπορεί να τους καθοδηγήσει, καθώς οι ίδιοι αδυνατούν να πράξουν το σωστό για τον εαυτό τους. Αυτοί που ψήφισαν ΟΧΙ στις υπερεξουσίες του Σουλτάνου ήταν κυρίως το ευρωπαϊκό κομμάτι της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένου της Άγκυρας και της Κωνσταντινούπολης. Στις περιοχές αυτές οι κάτοικοι είναι υψηλότερου μορφωτικού επιπέδου, σύμφωνα με τα στοιχεία.

Η ψήφος, λοιπόν, σε οποιαδήποτε εκλογική αναμέτρηση αποτελεί  στοιχείο διερεύνησης. Η εκλογική συμπεριφορά εξαρτάται από μία σειρά πραγμάτων, ακόμα και από τον χαρακτήρα του ατόμου. Θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο μέχρι και για μία ‘’ταξική ψήφο’’. Το ζητούμενο, όμως, είναι να μπορούμε να ψηφίζουμε με κριτήριο το κοινό καλό και όχι με τις προσωπικές μας εμμονές ή φιλοδοξίες.

Στην εφορευτική επιτροπή…

Το άρθρο που ακολουθεί είναι από τα λίγα τόσο προσωπικά που έχω γράψει. Πρόκειται για μια εμπειρία που είχα το βράδυ των εκλογών της 20ής Σεπτέμβρη στην πόλη μου μένω μόνιμα και ασκώ τα εκλογικά μου δικαιώματα (συχνότερα, βέβαια, από όσο θα έπρεπε, αλλά δεν πειράζει), την Καλαμάτα στην όμορφη Μεσσηνία. Από την αρχή του έτους, έχω διοριστεί και στις 3 εκλογικές διαδικασίες- στις εθνικές του Γενάρη και του Σεπτέμβρη και στο δημοψήφισμα του Ιουλίου- μέλος της εφορευτικής επιτροπής.

Έτσι, και αυτή τη φορά, μού ήρθε ένα ειδοποιητήριο μήνυμα στην πολυκατοικία που διαμένω, το οποίο με ενημέρωνε για τον διορισμό μου αυτό, κάτι που δεν περίμενα αφού είχα διοριστεί και τις 2 προηγούμενες φορές. Αφού… το «κατάπια και το πικρόν ποτήριο τούτο», συνειδητοποίησα ότι σε αυτές τις κρίσιμες εκλογές η ευκαιρία που μου δόθηκε είναι σημαντική, καθώς θα παρακολουθούσα εκ των έσω τη διαδικασία, θα κατέγραφα σαν δημοσιογράφος τον παλμό και τις αντιδράσεις των εκλογέων. Παρακάτω θα διαβάσετε τις αντιδράσεις που κατέγραψα, όχι με μικρόφωνο και κάμερα, αλλά με τα μάτια μου.

6:30 π.μ. Ώρα για ξυπνητούρια! Το καθήκον με καλεί και πρέπει να είμαι στο εκλογικό κέντρο που ψηφίζω και είμαι εφορευτική επιτροπή μέχρι τις 7 και κάτι το μάξιμουμ. Ο αποχωρισμός του κρεβατιού δύσκολος, σαν τις εποχές στην Ελλάδα της κρίσης. Πηγαίνω, λοιπόν, στο εκλογικό κέντρο και δεν είναι κανείς πέρα από την δικαστική αντιπρόσωπο, τον γραμματέα και μία εκλογική αντιπρόσωπο ενός κόμματος. Το βρίσκω λογικό, σκέφτομαι «Άντε να σηκωθεί από το κρεβάτι του στις 7 το πρωί ο άλλος, ας περιμένουμε, θα έρθει αργότερα». Η ώρα περνάει βασανιστικά και για να μην τα πολυλογώ, δεν ήρθε κανείς άλλος από την εφορευτική επιτροπή μέχρι και το βράδυ. Μόνος μου ήμουν, εγώ που, μάλιστα, ήμουν και 4ο αναπληρωματικό μέλος. Και όπως καταλαβαίνετε, την έκανα σχεδόν μόνος μου όλη τη δουλειά που έπρεπε να γίνει. Αλλά γιατί να με παραξενέψει αυτό; Στην Ελλάδα δεν είμαστε; Εκεί όπου ο καθένας κοιτάει την «πάρτη» του, σωστά;

Πάμε τώρα στις αντιδράσεις του κόσμου. Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι ήταν καλά «διαβασμένοι» και γνώριζαν ότι δεν «σταυρώνουμε» (αν και θα έπρεπε ) τους υποψήφιους, αλλά διπλώνουμε μόνο το ψηφοδέλτιο που επιθυμούμε μέσα στον δοθέντα φάκελο. Δεν ήταν λίγοι, βέβαια, αυτοί που ζητούσαν στυλό, μολονότι τους είχαμε ενημερώσει ότι δεν μπαίνει σταυρός προτίμησης! Το πιο άσχημο και λυπηρό ήταν ότι πολλοί εκλογείς έρχονταν με σκυμμένο το πρόσωπο, κουρασμένοι από τις συνεχείς εκλογικές διαδικασίες, με αγωνία για το μέλλον, τους μισθούς και τις συντάξεις τους και σκυθρωποί. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι πού έπιαναν την κουβέντα μαζί μας και μάς έλεγαν ότι δεν αντέχουν άλλο αυτή την κατάσταση.

Και επιστρέφω στο προηγούμενο θέμα, στη γαϊδουριά κάποιων εαυτούληδων, οι οποίοι αντί να κάνουν το καθήκον τους, αφού έχουν διοριστεί μέλη της εφορευτικής επιτροπής δεν ήρθαν ούτε να ψηφίσουν, γιατί, φυσικά, δεν είχαν κάποια δικαιολογία να μάς πουν και θα έμπλεκαν. Όσον αφορά την αποχή, αυτή ήταν η μεγάλη νικήτρια και στο δικό μας τμήμα, καθώς από τους 600κάτι εγγεγραμμένους πολίτες, ψήφισαν μόλις λίγοι πάνω από 300. Αν εξαιρέσουμε μερικές δεκάδες εγγεγραμμένους που έχουν… αποδημήσει εις Κύριον, τότε μιλάμε για αποχή γύρω στο 40 με 45%, καθόλου αμειλητέο ποσοστό, κάτι που πρέπει να προβληματίσει τους κυβερνώντες, αλλά και την αντιπολίτευση.

Γενικά, όμως, η εμπειρία ήταν πολύ καλή αν και κουραστική. Και φυσικά χωρίς αμοιβή, γιατί είμαστε στην Ελλάδα, μην ξεχνιόμαστε. Ωστόσο, ας ελπίσουμε ότι δεν θα έχουμε ξανά εκλογές σε σύντομο χρονικό διάστημα, ειδάλλως, με βλέπω ξανά… μέλος της εφορευτικής επιτροπής. Και το πολύ το «Κύριε Ελέησον», το βαριέται ακόμη και ο παπάς, που λέει ο λαός μας!