Επικαιρότητα

Η δημοκρατία δεν είναι αυτονόητη..

[cresta-social-share]

Στις 22 Απριλίου, η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του ιδρύματος Ωνάση, φιλοξένησε τον Rainer Höss, εγγονό του Rudolf Höss, διοικητή του Άουσβιτς, όπου βρήκαν τραγικό θάνατο 2.500.000 άνθρωποι κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη συζήτηση που είχε με τον ιστορικό Τάσο Σακελλαρόπουλο, μεταξύ άλλων, τόνισε: «Υπάρχει άγνοια. […] Όταν κάποιος ξεχνάει την ιστορία του, είναι καταδικασμένος να επαναλάβει τα ίδια λάθη. Ακόμα και σήμερα, τα ατομικά δικαιώματα και η δημοκρατία δεν πρέπει να θεωρούνται αυτονόητα».

Δυστυχώς, τα λεγόμενα του Höss, επιβεβαιώνονται, μάλιστα, στην περίπτωση της χώρας του. Στις κρατιδιακές εκλογές που έγιναν στις 13 Μαρτίου 2016, το ακροδεξιό κόμμα, Εναλλακτική για την Γερμανία (AFD) εκπροσωπείται σε 8 από τα 16 κρατίδια. Πιο συγκεκριμένα, αναδεικνύεται σε αξιωματική αντιπολίτευση στο ανατολικογερμανικό κρατίδιο Σαξονία- Άνχαλτ λαμβάνοντας το 24% των ψήφων και απέχοντας από το Χριστιανοδημοκρατικό κόμμα της Μέρκελ μόλις 6 ποσοστιαίες μονάδες. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για το καλύτερο εκλογικό αποτέλεσμα που έχει σημειώσει ποτέ μια νεοϊδρυθείσα πολιτική δύναμη στην Γερμανία. Επίσης, στο κρατίδιο Βάδη- Βιρτεμβέργη το AFD συγκεντρώνει ποσοστό 15%  κατακρημνίζοντας το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα SPD στο 10,6%. Αρκετά υψηλά ποσοστά εμφανίζει το ακροδεξιό κόμμα και στο κρατίδιο Ρηναρία- Παλατινάτο με ποσοστό 12,5%, αναδεικνύοντάς το και σε αυτό το κρατίδιο τρίτη δύναμη. Η δυναμική του κόμματος δεν εξαντλείται στις επιτυχίες του σε κρατιδιακό επίπεδο, καθώς, μπορεί το 2013 στις ομοσπονδιακές εκλογές, οριακά να μην πέρασε το εκλογικό κατώφλι συγκεντρώνοντας το 4,7%, σύμφωνα, όμως, με δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε από την YouGov πάνω από το 70% των Γερμανών πιστεύει ότι το AFD έχει σταθερή πορεία για να κερδίσει έδρες στο Εθνικό Κοινοβούλιο της Ομοσπονδιακής Βουλής της Γερμανίας το επόμενο έτος.

Που οφείλεται, όμως, η επιτυχία του κόμματος, ειδικά αν λάβουμε υπόψιν μας τα δεδομένα του χώρου; Πρόκειται για ένα κόμμα που ξεκίνησε κατά του ευρώ αλλά υπέρ της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το επιχείρημα ότι το ευρώ είναι ένα αποτυχημένο νόμισμα που απειλεί την ευρωπαϊκή ενοποίηση κάνοντας χώρες με λιγότερο ανταγωνιστικές οικονομίες πιο φτωχές ενώ, παράλληλα, καταστρέφοντας χώρες με ανταγωνιστικές οικονομίες. Προτείνει, μάλιστα, δημοψήφισμα στην Γερμανία για το αν θα πρέπει να παραμείνουν στο ευρώ ή να επιστρέψουν στο εθνικό τους νόμισμα, κάτι που σχετίζεται άμεσα με το γεγονός ότι η Γερμανία δίνει χρήματα στις φτωχές χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου. Ωστόσο, την εκτίναξη των ποσοστών του οφείλει στον έντονα ξενοφοβικό και αντι-ισλαμικό του λόγο, ο οποίος αναπτύχθηκε ως αντίδραση στον μεγάλο αριθμό προσφύγων που δέχτηκε η Γερμανία –περισσότεροι από 1.000.000 πρόσφυγες το 2015 ζήτησαν άσυλο στην Γερμανία, η πλειοψηφία των οποίων ήταν μουσουλμάνοι- με αποκορύφωμα την δήλωση της αρχηγού του κόμματος, Φράουκε Πέτρι, «[…] αν οι πρόσφυγες έρθουν στα σύνορά μας, η αστυνομία θα πρέπει να σηκώσει τα όπλα».

Το παράδοξο και ταυτόχρονα εντυπωσιακό στοιχείο του AFD είναι ότι δημιουργήθηκε από 300 καθηγητές πανεπιστημίου και το εκλογικό τους κοινό είναι κυρίως άντρες (κατά 72%), υψηλού μορφωτικού επιπέδου (το 51% έχει τελειώσει την δευτεροβάθμια εκπαίδευση ή είναι κάτοχοι πτυχίου πανεπιστημίου), οι οποίοι έχουν δουλειά (κατά 62%), το 46% των οποίων έχουν μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα μεγαλύτερο των 3000 ευρώ και πολιτικά αυτοτοποθετούνται στο Κέντρο (με 45%) σε σχέση με την Δεξιά (38%) και την Αριστερά (17%). Το κοινό τους γνώρισμα, πάντως, είναι η απαισιοδοξία τους αναφορικά με την οικονομία, σε ποσοστό 78%!

Στις 2 Μαΐου το AFD παρουσίασε το εκλογικό αντι- ισλαμικό του μανιφέστο τονίζοντας ότι το Ισλάμ δεν είναι συμβατό με το Σύνταγμα της Γερμανίας και δηλώνοντας πως το κόμμα τάσσεται υπέρ της απαγόρευσης των μιναρέδων και της μπούρκας. Με αφορμή  το πρώτο συνέδριο του ακροδεξιού κόμματος στην Στουτγάρδη αλλά και την κινητοποίηση των, τουλάχιστον, 2000 διαδηλωτών αριστερών κομμάτων που συγκρούστηκαν με την αστυνομία, όταν επιχείρησαν να εισβάλουν στο πρώτο συνέδριο των μελών του AFD, πραγματοποιήθηκε δημοσκόπηση για την γερμανική εφημερίδα Bild από την INSA Institute με τα αποτελέσματα να παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον. Καταρχάς, το ποσοστό του AFD για τις επόμενες εκλογές υπολογίζεται ότι θα αυξηθεί φτάνοντας στο 15%, σε αντίθεση με το SPD που αναμένεται να πέσει στο 20%. Όσον αφορά τους μουσουλμάνους, το 22% πιστεύει ότι το Ισλάμ ανήκει στην Γερμανία, σε αντίθεση με το 61% που υποστηρίζει ότι δεν ανήκει. Πάντως, η πλειοψηφία των Γερμανών απορρίπτει την ιδέα ότι το Ισλάμ είναι μέρος της Γερμανίας, πιστεύει, όμως, ότι οι Μουσουλμάνοι που μένουν στην χώρα, ανήκουν στην Γερμανία. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι ήδη βρίσκονται στην χώρα 4.000.000 Μουσουλμάνοι που υπολογίζεται ότι αποτελούν το 5% του συνολικού πληθυσμού της Γερμανίας. Τέλος, το 49% των Γερμανών πιστεύει ότι το AFD δεν μπορεί να εδραιωθεί ως πολιτική δύναμη μακροπρόθεσμα προτάσσοντας την συγκεκριμένη αντιμουσουλμανική ατζέντα.

Το AFD δεν είναι το μοναδικό ακροδεξιό κόμμα που εμφανίζει υψηλά ποσοστά στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Η άκρα δεξιά έχει κερδίσει πολλά σε περιόδους όπου παρουσιάζεται άμβλυνση της διάκρισης Αριστεράς- Δεξιάς, ακριβώς γιατί επιβεβαιώνεται η άποψή της ότι όλα τα κόμματα είναι ίδια. Με δεδομένο ότι οι μισοί ψηφοφόροι του AFD δεν είχαν ψηφίσει στις προηγούμενες εκλογές του 2011 αλλά και ότι μεγάλο μέρος του εκλογικού του κοινού είναι άνεργοι και δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι από όλα τα παραδοσιακά κόμματα, αυτή η εξέλιξη θα πρέπει να προβληματίσει σε μεγάλο βαθμό τα εδραιωμένα κόμματα σε ολόκληρη την Ευρώπη, γιατί, όπως φαίνεται, η δημοκρατία δεν είναι αυτονόητη