Η Ευρώπη σε κίνδυνο

Στον όρο «Τρομοκρατία» βρίσκουν καταφύγιο λογιών λογιών συμπεριφορές. Το εντυπωσιακό είναι ότι οι καταστάσεις αυτές πολλές φορές δεν ομοιάζουν μεταξύ τους. Τσουβαλιάζουμε κατά κάποιο τρόπο δυσάρεστες καταστάσεις, σ’ έναν κουβά, βάσει του εάν οδηγούν σε επικράτηση του τρόμου. Χάριν λογικής, λοιπόν, χάριν παραγωγικής σκέψης ορισμένες τείνουμε να αγνοούμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε πράξης.

Κάποτε στη λέξη «Τρομοκρατία» ο Έλληνας είχε καρφιτσώσει υποσυνείδητα την πλέον γνωστή οργάνωση για τη δράση της στον ελλαδικό χώρο. Χρόνια μετά σύνδεσε και άλλες παρόμοιου τύπου οργανώσεις. Ο Έλληνας πενηντάρης έχει γεννηθεί και έχει ανατραφεί με τη σκέψη του στην τρομοκρατία. Η «17 Νοέμβρη» είχε δράσεις από το 1975 κιόλας, και για 27 συναπτά έτη. Το πετσί του μπολιάστηκε με την ύπαρξη της τρομοκρατίας. Όσο και αν ανατράφηκε να ζει παράλληλα σε μία τρομοκρατία πολιτικού τύπου, τόσο ανίδεος είναι από την τρομοκρατία που η Ευρώπη βιώνει σήμερα. Κανένας τρομοκράτης δεν είναι τόσο χαζός που να πιστεύει ότι έχει ουσία να χτυπήσει τον άμαχο μέσο Έλληνα. Εξάλλου αυτό δε θα οδηγούσε ένα βήμα πριν τον απώτερο στόχο του, το οποίο βήμα δεν είναι άλλο από τη λαϊκή νομιμοποίηση. Όλοι το ξέρουν αυτό. Η «17 Νοέμβρη», οι «Πυρήνες της φωτιάς» δε θα χτυπούσαν ποτέ το μέσο Έλληνα πολίτη. Θα χτυπούσαν, όμως, στοχευμένα πρόσωπα με σημειολογικό τρόπο. Θεωρώ αβέβαιο και το εάν ο τελικός στόχος τέτοιων οργανώσεων θα ήταν ο θάνατος ενός προσώπου ή ο σοβαρός τραυματισμός του, αλλά αυτό είναι μία μεγάλη ιστορία.

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις που σήμερα γίνονται σε όλη την Ευρώπη δεν ομοιάζουν σε τίποτα με τυπικές τρομοκρατικές επιθέσεις πολιτικού τύπου, και αυτό είναι το θλιβερότερο των γεγονότων αφού είναι ταυτόχρονα ο λόγος που δυσκολία της αντιμετώπισης τους ανεβαίνει εκθετικά (σε σύγκριση, πάντα, με τη δυσκολία καταστολής πολιτικού τύπου τρομοκρατικών δράσεων). Ανάμεσα στους δράστες, υπάρχουν άνθρωποι που ήρθαν σε επαφή με τον ISIS μέσω διαδικτύου και μόνο. Κάπως έτσι παύουμε να μιλάμε για κάποιον σκληρό οργανωσιακό πυρήνα, αλλά για κάποιο είδος ανοιχτού καλέσματος. Παράλληλα, ο στόχος δεν είναι κανένα υψηλό πρόσωπο, αλλά αθώοι πολίτες. Σ’ αυτά ακριβώς τα δύο στοιχεία βρίσκεται το είδος εκείνο της τρομοκρατίας που θα κάνει το μέσο Ευρωπαίο πολίτη να φοβάται μήπως η ζωή του κινδυνεύει από το διπλανό του. Αυτά τα δύο στοιχεία τον διαφοροποιούν από το μέσο Ευρωπαίο ο οποίος -επί της ουσίας- δε φοβήθηκε ποτέ ότι θα κινδύνευε από ένα ενδεχόμενο τρομοκρατικό χτύπημα οργανώσεων πολιτικού τύπου.

Στον όρο «Τρομοκρατία» βρίσκουν καταφύγιο λογιών λογιών συμπεριφορές. Αυτό που σήμερα η Ευρώπη αντιμετωπίζει ως τρομοκρατία, είναι κάτι πρωτοφανές για τα ελληνικά δεδομένα. Είναι, ίσως, η χείριστη μορφή του είδους, καθώς ψάχνει αρωγή και ανάχωμα στο πρόσωπο των ευρωπαίων μουσουλμάνων. Μόνο όπλο της Ευρώπης απέναντι στην εξάπλωση της προέλευσης των εγκληματιών εκτός του λεγόμενου Ισλαμικού Κράτους, είναι τα ιδεώδη που πρεσβεύει, και που για χρόνια γαλουχεί τους πολίτες της.

Οι νεκροί των χτυπημάτων στην Ευρώπη δεν είναι αποτέλεσμα «τρομοκρατικών» δράσεων. Η υφή των γεγονότων δε με ωθεί να τις χαρακτηρίσω τρομοκρατικές πράξεις. Ο τρόμος δεν είναι ο στόχος, είναι το μέσο επίτευξης ενός απώτερου θρησκευτικοκεντρικού σκοπού. Οι νεκροί των χτυπημάτων στην Ευρώπη είναι νεκροί εγκλημάτων πολέμου.

Κυβέρνηση προς αναζήτηση ταυτότητας

Επιτέλους αριστερά. Τέλος στα μνημόνια, τέλος στην λιτότητα. Τέλος στις αυθαίρετες ιδιωτικοποιήσεις. Τέλος στην διαφθορά. Νέα Ελλάδα, νέα Ευρώπη. Η ελπίδα έφτασε.

Αυτά ακριβώς περίμεναν οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ, όταν τον Ιανουάριο και έπειτα τον Σεπτέμβριο του ’15 του έδωσαν τα ηχηρά 36,34% και 35,46%, αντίστοιχα. Όμως, με το ημερολόγιο να δείχνει πλέον ενάμιση χρόνο μετά και την εκλογική ψαλίδα να ανοίγει ξανά υπέρ της ΝΔ, φαίνεται ότι μάλλον κάτι πήγε στραβά.

Και δεν πρόκειται απλά για μία περιστασιακή κωλοτούμπα,  για μία μεμονωμένη πολιτική αναδίπλωση παρά για μία επαναχάραξη πολιτικής πλεύσης, μία εκ βάθρων επανατοποθέτηση. Ή για να το θέσουμε αλλιώς: τι κοινό μπορεί να έχει ο ΣΥΡΙΖΑ του πρώτου ιδρυτικού του συνεδρίου -τον Ιούλιο του ’13- με τον τωρινό ΣΥΡΙΖΑ του 2ου συνεδρίου;

Με την ηλεκτρονική πλατφόρμα syriza.gr/synedrio [url] που δημιούργησε το κυβερνόν κόμμα, δε, πέρασε την σκυτάλη στα μέλη και ψηφοφόρους του. Με βασικό σύνθημα «ο ΣΥΡΙΖΑ είναι δική ΣΟΥ [sic] υπόθεση» και 48 ερωτήσεις επιχειρεί να αφουγκραστεί το αποτύπωμά τους. Πώς δηλαδή αυτοχαρακτηρίζονται πολιτικά, κατά πόσο δραστηριοποιούνται στον κινηματικό χώρο και τι επιζητούν να βελτιώσει το κόμμα. Αρκούν όμως; Αρκεί ένα ερωτηματολόγιο, όταν η πολιτική της κυβέρνησης έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια της στους πολίτες της χώρας; Όταν τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους;

Ένα δημοψήφισμα στα χαρτιά

Λίγο μετά από την ανάληψη εξουσίας, όπως ήταν φυσικό, ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθε αντιμέτωπος με την χρόνια μνημονιακή πολιτική του δικομματισμού. Μέση οδός δεν υπήρχε. Ή θα προχωρούσε σε σύγκρουση και αλλαγή πορείας ή θα ακολουθούσε την πεπατημένη. Έτσι, τον Ιούλιο του ‘15 κάλεσε τους πολίτες στις κάλπες και αυτήν την φορά για δημοψήφισμα. Το μήνυμα του ελληνικού λαού ήταν ξεκάθαρο: «όχι» στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ. «Όχι» δηλαδή σε προγράμματα λιτότητας και περικοπών.

Όπως φάνηκε όμως, αυτό δεν εμπόδισε τον Α. Τσίπρα από το να υπογράψει το τρίτο μνημόνιο, μία εβδομάδα μετά, παραγράφοντας την λαϊκή βούληση και δημιουργώντας εσωκομματικό ρήγμα. Σύμφωνα με μετέπειτα αποκαλύψεις του Γ. Βαρουφάκη, οι αποφάσεις ήταν προειλημμένες. Το δημοψήφισμα ήταν μία κάλυψη, μία δικαιολογία σε μία συμφωνία που ήδη είχε γίνει κάτω από το τραπέζι. Όμως το αποτέλεσμα δεν ήταν το αναμενόμενο. Όσο και αν προσπάθησε η κυβέρνηση με τις κλειστές τράπεζες, τα capital controls και την μιντιακή προπαγάνδα δεν μπόρεσε να στρέψει τους πολίτες στο «ναι». Αντίστοιχα στοιχεία έφερε πρόσφατα στην δημοσιότητα και το ντοκιμαντέρ «This is not a coup» του Α. Χατζηστεφάνου, με κεκαλυμμένη βέβαια την ταυτότητα του μάρτυρα.

Έκτοτε η συνέχεια είναι γνωστή και η συνταγή δοκιμασμένη. Το αίτημα για διαγραφή του χρέους κάπου παράπεσε, η 13η σύνταξη ακόμα αγνοείται, ο κατώτατος μισθός δεν αυξήθηκε,  μειώθηκαν επικουρικές και κυρίως συντάξεις, οι ιδιωτικοποιήσεις συνεχίστηκαν, ο ΕΝΦΙΑ αντί να καταργηθεί αυξήθηκε κ. ο. κ. Εν ολίγοις, όλες οι προεκλογικές δηλώσεις του ΣΥΡΙΖΑ είτε δεν υλοποιήθηκαν και παρατάθηκαν επ’ αόριστον ή –στην καλύτερη- τροποποιήθηκαν και εφαρμόστηκαν σε μία περιορισμένη τους εκδοχή.

Το μπάλωμα του εκλογικού νόμου

Σε όλη την διάρκεια της μεταπολίτευσης, οι κυβερνήσεις επέμεναν στο θεσμικό εξάμβλωμα της ενισχυμένης αναλογικής. Με πρόσχημα την σταθερότητα της χώρας δεν δίσταζαν να καρπούνται σε κάθε εκλογική αναμέτρηση το ληστρικό bonus των 50 βουλευτικών εδρών. Ανέκαθεν, από την άλλη, η Αριστερά πρόβαλε σαν αίτημα την απλή αναλογική: ένα εκλογικό σύστημα, δηλαδή, που θα απέδιδε στο κάθε κόμμα ότι ακριβώς του αναλογεί από το ποσοστό των ψήφων που συγκέντρωνε.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, λοιπόν, στην εξουσία πλέον -συγκυβερνώντας με τους ΑΝΕΛ- κλήθηκε να το ικανοποιήσει. Ερχόμενος, όμως, αντιμέτωπος με το φράγμα των 200 ψήφων άρχισε να τροποποιεί λίγο τις προτάσεις του για να διευρύνει την δεξαμενή του «υπέρ». Ακολούθησε μία σύντομη περίοδος αμφιταλαντεύσεων για τον ΣΥΡΙΖΑ, ψάχνοντας μια μέση οδό. Τελικά, σύμφωνα με την πρόταση που κατατέθηκε και υπερψηφίστηκε, ναι μεν καταργήθηκε το bonus των εδρών, όμως παρέμεινε το πλαφόν του 3% ως απαραίτητη προϋπόθεση για την είσοδο ενός κόμματος στην βουλή, αφήνοντας χωρίς δυνατότητα εκπροσώπησης ένα μέρος των πολιτών. Ταυτόχρονα, δεν άλλαξε τίποτα στην διαίρεση των εκλογικών περιφερειών, διατηρώντας την άνιση εκπροσώπηση που τους χαρακτήριζε ήδη. Ουσιαστικά, δηλαδή, ακόμα και μετά την θεσμική αλλαγή παρέμειναν ερωτηματικά για το κατά πόσο δίκαιη και ίση είναι η διαδικασία του εκλογικού συστήματος.

Το ξεκαθάρισμα (;) του τηλεοπτικού τοπίου

Με τις κυβερνήσεις να διαδέχονται η μία την άλλη και  καμία να μην αναλαμβάνει την ευθύνη για αλλαγή, οι τηλεοπτικοί σταθμοί της χώρας παρέμεναν σε μία κατάσταση ημι-νομιμότητας από το 1995. Πέρα από το έτος 1993, ουσιαστικά, όλοι οι ιδιωτικοί σταθμοί της χώρας λειτουργούσαν χωρίς άδεια από την ίδρυσή τους. Ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε πρόσφατα την πρωτοβουλία να αλλάξει άρδην το τηλεοπτικό τοπίο. Κατάφερε όμως να καλύψει το κενό νομιμότητας με διαφανή μέσα και θεμιτό αποτέλεσμα;

Καταρχάς, μείωσε τις τηλεοπτικές άδειες σε τέσσερις. Περιόρισε, έτσι, δραστικά το αριθμητικό εύρος των συχνοτήτων, χωρίς να παρουσιάσει κάποια εύλογη δικαιολόγηση. Αμέσως έγινε λόγος για το κατά πόσο είναι δυνατό να εξασφαλιστεί η πολυφωνία στο νέο τηλεοπτικό φάσμα. Η διαδικασία χαρακτηρίστηκε, δε, ως αντισυνταγματική και αδιαφανή από την αντιπολίτευση και από  ομάδες επικριτών της συγκυβέρνησης. Βασικό τους επιχείρημα –και ορθά- είναι η παραβίαση του άρθρου 15 του Συντάγματος, σύμφωνα με το οποίο προϋποτίθεται η «σύμφωνη γνώμη του διοικητικού συμβουλίου του ΕΣΡ» για την παραχώρηση άδειας, θέση που δεν λήφθηκε υπ όψιν. Μετά από την τελική αναβολή της διάσκεψης, δύο αντιπρόεδροι του ΣτΕ υπέβαλαν την παραίτησή τους, κλυδωνίζοντας και τον δικαστικό κύκλο.

Εκτός όλων αυτών, λίγο μετά από την πρώτη επιλογή των υπερθερμαστών ξεσπάει σκάνδαλο με τον έναν επιλαχών. Πρόκειται για τον επιχειρηματία Χρ. Καλογρίτσα, που φαίνεται να παρέδωσε εικονικό πόθεν έσχες στον διαγωνισμό και να συνδέεται με την Attica Bank μέσα από δυσθεώρητα δάνεια, εν μέσω μάλιστα κρίσης. Ακόμα και αν ο υπουργός Εσωτερικών Π. Κουρουμπλής προσπάθησε να σπάσει την αμηχανία της κυβέρνησης, προεικάζοντας ποινικές διώξεις, αμέσως ακούστηκε το σενάριο για συμφωνίες κάτω από το τραπέζι μεταξύ του επιχειρηματία και του ΣΥΡΙΖΑ με δίαυλο το τραπεζικό σύστημα.

Στον απόηχο όλων αυτών, μάλιστα, θα μπουν λουκέτα σε στημένους σταθμούς με οργανωμένα προγράμματα ψυχαγωγίας και ενημέρωσης. Άνθρωποι θα βρεθούν στην ανεργία, χωρίς κανένα πλάνο απορρόφησής τους πίσω στον δημοσιογραφικό κλάδο. Μέχρι το σημείο, δε, του οριστικού κλεισίματος του σταθμού τους δεν μπορούν παρά να παραμείνουν στην επαγγελματική τους θέση, με τις πληρωμές τους να εκκρεμούν, ελπίζοντας ότι κάτι μπορεί να αλλάξει. Ακόμα και για τους σταθμούς που τελικά θα καταφέρουν να εξασφαλίσουν την άδειά τους, οι όροι εργασίας και πληρωμής είναι αβέβαιοι. Όταν για την πρώτη δόση οι καναλάρχες κλήθηκαν να καταβάλουν το ποσό των 85,1 εκατ. ενώ το συνολικό κόστος ανέρχεται στα 246 εκατ. ευρώ, τι ακριβώς εξασφαλίζει τις μετέπειτα επενδύσεις τους στο εκάστοτε κανάλι;

Όσο περνάει η περίοδος διακυβέρνησης τόσο περισσότερο φαίνεται να ακροβατεί ο ΣΥΡΙΖΑ, πάνω από βόμβες που είναι έτοιμες να εκραγούν. Μπορεί το σενάριο των εκλογών να μοιάζει μακρινό, όχι όμως απίθανο.

Τα μέτωπα που ανοίγει η κυβέρνηση γίνονται όλο και περισσότερα, με ίσως επισφαλέστερο όλων την τριβή που προέρχεται από τα εσωτερικά του κόμματος. Οι «53», η πλατφόρμα 2010, η Ενωτική κίνηση, οι ΠΑΣΟΚογενείς και οι κομματικοί καλούνται να βρουν μια τελική κοινή γραμμή πλεύσης και να μοιράσουν την εσωκομματική εξουσία. Ο Τσίπρας, από την άλλη, θέλει να τραβήξει όσο πιο πολύ μπορεί το κόμμα προς το κέντρο, μπας και δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα.

Η ελπίδα ήρθε, είδε και απήλθε. Πέρασε και δεν άγγιξε, που λένε.

Περί προσευχής στα σχολεία

Έγινε ντόρος, τις τελευταίες μέρες για την προσευχή στα σχολεία.

Φωνές σχετικά με αριστερές ιδεοληψίες, έκαναν την εμφάνισή τους στους δέκτες των τηλεοπτικών καναλιών καθώς και σε διάφορα  blogs και ιστοσελίδες. Όλα αυτά, ώσπου κάποια στιγμή ο αρμόδιος υπουργός Παιδείας να ανακοινώσει σε συνέντευξή του ότι τα σχολεία ξεκινούν με αγιασμό και προσευχή.

Εκ των προτέρων αναφέρω, ότι σε επιχειρήματα υπέρ αλλοίωσης της ελληνικής φυσιογνωμίας δε θα κάνω αναφορά.

Αναρωτήθηκα, εάν ένας άνθρωπος αισθάνεται Χριστιανός και κάνει τέτοια ζωή, η οποία ταιριάζει στο χαρακτηρισμό αυτό, τι έχει να φοβηθεί εάν κάποιος υπουργός Παιδείας από τους τόσους που έχουν αναλάβει καθήκοντα, λάβει ένα τέτοιο μέτρο. Αλοίμονο, εάν η πίστη ενός Χριστιανού κλονίζεται από την κατάργηση της ενός διλέπτου προσευχής στον προαυλιακό χώρο των σχολείων.

Η κοινωνία έμαθε στους τύπους. Έκαναν πολλοί, την πίστη συνήθεια, και τη χριστιανική ζωή τύπους. Στην πραγματικότητα, η ζωή αυτή είναι ένα διαρκές βίωμα, και όχι μία φόρμουλα τυπικών καταστάσεων, ώστε να τρέχει η ζωή του οποιουδήποτε Χριστιανού στον “αυτόματο” πιλότο. Άλλωστε, εάν αυτό ισχύει για την κοινωνία, μία ενδεχόμενη κατάργηση της προσευχής στα σχολεία, θα μπορούσε να γίνει η αφορμή για ένα νέο ξεκίνημα. Κάθε οικογένεια που θα αισθανόταν ότι θίγεται από το συγκεκριμένο μέτρο, θα μπορούσε να κάνει την πρωινή προσευχή στο σπίτι. Ορισμένες φορές, θα θέλαμε να αισθανόμαστε ότι μας θίγουν, αλλά στην πραγματικότητα η ενόχληση πηγάζει από το γεγονός ότι θίγεται η ανεπάρκεια του καθενός.

Θα σας θυμίσω το εξής παράδειγμα: Περί τα μέσα του 2006 καταργείται η δυνατότητα της εξομολόγησης στο χώρο των σχολείων, ενώ δεν ήταν λίγοι εκείνοι που αντέδρασαν. Το μέτρο τελικά εφαρμόστηκε, αλλά αναρωτιέμαι πόσοι γονείς από εκείνους που αντέδρασαν, συνέχισαν να συνοδεύουν τα παιδιά τους για εξομολόγηση εκτός του σχολείου. Εάν τελικά ήταν μικρό το ποσοστό που το έπραξε, τότε μήπως η αντίδραση που υπήρξε, ήταν λόγω της μετατόπισης της ευθύνης από σχολείο στην οικογένεια;

Η πίστη ενός Χριστιανού δεν κλονίζεται, εάν είναι αληθινή, από οποιοδήποτε μέτρο δεν του απαγορεύει να ασκεί τα θρησκευτικά του καθήκοντα. Ευσεβιστικές απόψεις, κάθε άλλο παρά πραγματική πίστη υποδηλώνουν. Ή καλύτερα η υποκρισία στο συγκεκριμένο θέμα προέρχεται από την τάση πολλών να βάζουν την πίστη σε καλούπια, τα οποία όμως τους κρατούν τελικά μακριά από αυτήν. Σαν ένα αυτοτροφοδοτούμενο σύστημα ανεπάρκειας, το οποίο εν τέλει δε χρησιμεύει πουθενά.

Για τις τηλεοπτικές άδειες

Νέα δεδομένα και πολλά ερωτήματα φέρνει η ολοκλήρωση της διαδικασίας δημοπράτησης των τεσσάρων τηλεοπτικών αδειών πανελλαδικής εμβέλειας.

Τι ξέρουμε:

  • Κανάλια νομίμως πλέον θα κατέχουν για τα επόμενα δέκα χρόνια ο Αλαφούζος, ο Κυριακού, ο Μαρινάκης και ο Καλογρίτσας.
  • Στα ταμεία μπήκαν αισίως 250 εκατομμύρια, λεφτά που ο Τσίπρας ήδη έταξε πως θα μοιράσει σε «ευπαθείς ομάδες».
  • Κανάλι δεν παίρνει αν δεν έχεις γερό πορτοφόλι.

Πιο πολλά είναι όμως αυτά που δεν ξέρουμε:

  • Γιατί δίνονται μόνο τέσσερις άδειες, όταν στο εξωτερικό υπάρχουν χιλιάδες κανάλια;
  • Μπήκε τάξη στο τηλεοπτικό τοπίο;
  • Χτυπήθηκε η διαφθορά;
  • Θα κλείσουν κανάλια;
  • Θα χαθούν θέσεις εργασίας;

Θα τα δούμε όλα αναλυτικά. Ένα ένα.

Γιατί τέσσερις άδειες;

Είναι το ερώτημα που απασχολεί πολλούς.

Η κυβέρνηση, επικαλούμενη έρευνα του πανεπιστημίου της Φλωρεντίας, υποστηρίζει ότι μόνον τέσσερα κανάλια εθνικής εμβέλειας γενικού περιεχομένου, μπορεί να αντέξει η τηλεοπτική αγορά, που έχει συρρικνωθεί στα 200 εκ. ευρώ το χρόνο.

Το αν χωρούν μόνο τέσσερα ιδιωτικά κανάλια εθνικής εμβέλειας, δεν το ξέρουμε. Ίσως και να χωρούν ένα – δύο παραπάνω.

Ξέρουμε όμως ότι σίγουρα δεν χωρούν επτά ή οκτώ, όπως θέλει η Νέα Δημοκρατία, δεσμευόμενη κιόλας πως θα μοιράσει και άλλες άδειες όταν επανέλθει στην εξουσία. Το ξέρουμε από το λουκέτο του Alter και από τα τεράστια θαλασσοδάνεια των ιδιωτικών σταθμών.

Δάνεια, που όπως μάθαμε -επισήμως τουλάχιστον- προχτές, δίνονται με «εγγυήσεις-αέρα». Δάνεια όμως, που χρηματοδοτούταν από τις πολλαπλές ανακεφαλαιοποίησεις των τραπεζών. Άρα, χρήμα δημόσιο.

Η περίπτωση της Βρετανίας

Και εδώ, πολλοί προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν το παράδειγμα της Βρετανικής τηλεόρασης για να αποδείξουν ότι η ελληνική αγορά ‘σηκώνει’ περισσότερα κανάλια. Όμως, κάποιοι είτε εθελοτυφλούν είτε πραγματικά δεν έχουν επίγνωση της πραγματικότητας, παρότι παρουσιάζονται ως ειδήμονες.

Στη Βρετανία, λοιπόν, υπάρχουν πάνω από 60 τηλεοπτικοί σταθμοί εθνικής εμβέλειας, διαθέσιμοι δωρεάν μέσω ψηφιακού σήματος. Αλλά, μόνον πέντε εξ αυτών είναι γενικού περιεχομένου, άρα κύριοι παίκτες της αγοράς. Ούτε τέσσερις που είπε ο υπουργός Ξυδάκης προχτές, ούτε 520 που αφήνει να εννοηθεί ο ΣΚΑΪ.

Πέντε λοιπόν: To BBC One, το BBC Two, το ITV, το Channel 4 και το Channel 5, που μοιράζονται γύρω στο 60% της τηλεθέασης.

Τα υπόλοιπα κανάλια είναι θεματικά, είτε ειδησεογραφικά, είτε ψυχαγωγικά, είτε αθλητικά, είτε κινηματογραφικά, είτε παιδικά. Το καθένα, μετά βίας πιάνει το 1% στην τηλεθέαση και ανήκουν… μαντέψτε που: στο BBC, στο ITV, στο Channel 4 στο Channel 5 και σε άλλα δύο-τρία μεγάλα συγκροτήματα.

Το ITV, το Channel 4 και το Channel 5 δε, δεν παράγουν δικές τους ειδήσεις, αλλά τους τις παρέχει το ΙΤΝ (Independent Television News).

Άρα, στη Βρετανία, που οι πολέμιοι του νέου νόμου χρησιμοποιούν ως παράδειγμα προς μίμηση, υπάρχουν μόλις ΤΡΕΙΣ πάροχοι ειδήσεων, και μάλιστα αν εξαιρέσουμε το δημόσιο BBC, μένουν μόνο δύο ιδιωτικοί, το ITN και το θεματικό ειδησεογραφικό Sky News. Αυτό κι αν είναι λοιπόν ολιγοπώλιο στην ενημέρωση!

Το επιχείρημα περί ολιγοπωλίου στην ενημέρωση λόγω του περιορισμένου αριθμού αδειών, έχει ήδη καταρρεύσει. Κι αυτό διότι η ύπαρξη πολλών ιδιωτικών σταθμών δεν εγγυήθηκε ποτέ την πολυφωνία.

Το βιώσαμε στα έξι χρόνια μνημονίου και το βιώσαμε πιο πολύ όλοι τον Ιούνιο του ’15, που οι ιδιωτικοί σταθμοί πλάσαραν φουλ το ‘ναι’ (άκου σύμπτωση), και η ΕΡΤ μόνη να προσπαθεί να κρατήσει μια ισορροπία.

Αν θες, λοιπόν, να εγγυηθείς την πολυφωνία και την ανεξαρτησία, μπορείς να αντιγράψεις την Βρετανία, αφού τόσο το θες νεοέλληνα, και εισάγεις τον όρο «Δέουσα Αμεροληψία» (Due Impartiality), δημιουργείς ένα πραγματικά ανεξάρτητο και ισχυρό Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, με ουσιαστικό ρόλο. Που να ελέγχει την πολιτική και οικονομική ανεξαρτησία των καναλιών και του περιεχομένου τους. Όχι απλά να βάζει πρόστιμα επειδή ένας καλεσμένος εκπομπής έβρισε on air.

Αλλά όλα αυτά είναι πολύ μακρινά, σωστά;

Χτυπήθηκε η διαπλοκή με το διαγωνισμό;

Προφανώς και όχι, αφού συχνότητα εν τέλει πήραν οι πιο πορτοφολάτοι εφοπλιστές και εργολάβοι! Άλλωστε, δεν ξέρουμε αν η πάταξη της διαπλοκής ήταν και ο σκοπός της δημοπράτησης ή απλά η δημιουργία μιας νέας διαπλοκής, που θα ευνοεί τον ΣΥΡΙΖΑ αντί των ΝΔ-ΠΑΣΟΚ.

Ιδιωτική Τηλεόραση χωρίς διαπλεκόμενα συμφέροντα δεν υπάρχει. Πουθενά στον κόσμο. Μα στη Αγγλία, μα στην Αμερική. Κι αυτό γιατί η τηλεόραση έχει ένα κουσούρι από γεννησιμιού της: είναι ακριβή μπίζνα. Θέλει προσωπικό, στούντιο, μηχανήματα, κτίρια, συνδρομές.

Μπίζνα ακριβή, αλλά δίνει εξουσία, που επηρεάζει το λαό.

Κι εδώ προκύπτει αυτή η υπέροχη σχέση που δημιουργείται στο αμαρτωλό τρίγωνο μεταξύ τραπεζικού-μιντιακού-πολιτικού συστήματος. Όταν έχεις επιρροή, μπορείς να ασκήσεις πίεση. Πολιτική και οικονομική.

Αν θες να δημιουργήσεις πραγματικά ανεξάρτητη ενημέρωση, στηρίζεις τη δημιουργία μιας πραγματικά αυτόνομης και ισχυρής δημόσιας ραδιοτηλεόρασης και ενισχύεις τη δημιουργία ανεξάρτητων τηλεοπτικών σχημάτων από τοπικές κοινωνίες και συνεταιρισμούς δημοσιογράφων.

Είπαμε, μακρινά πράγματα….

Οι ‘καλοί’ καναλάρχες

Οι τηλεοπτικοί σταθμοί έχουν επιδοθεί σε έναν μαραθώνιο τηλεοπτικών spot, στα οποίο διατρανούν περήφανα τα ποσά που έχουν πληρώσει όλα αυτά τα χρόνια σε φόρους, μισθούς και εργοδοτικές εισφορές. Άρα, έξοδα που πληρώνει κάθε επιχείρηση!

Ηθελημένα, τα κανάλια παρουσίαζαν τις υποχρεώσεις τους ως προσφορά στο κοινωνικό σύνολο! Δεν εξηγούν όμως πόσα κέρδη απέφεραν στους καναλάρχες τους, ούτε λένε ξεκάθαρα πόσο φθηνά χρησιμοποιούσαν δημόσιες συχνότητες αυτά τα χρόνια.

Επί παραδείγματι, όσα χρήματα προσέφερε το STAR για μια συχνότητα δεκαετούς διάρκειας προχτές, λίγο παραπάνω πλήρωσε σε δικαιώματα χρήσης συχνοτήτων τα τελευταία 23 χρόνια. Συγκεκριμένα, για κάθε χρόνο εκπομπής του, το STAR πλήρωνε για χρήση δημόσιας συχνότητας 760.000 ευρώ το χρόνο. Κατά άλλους, ποσό ικανοποιητικό, κατά άλλους ποσό γελοίο.

Δεν μας λένε επίσης ότι τα περισσότερα ιδιωτικά κανάλια λειτουργούν με το εξής δόγμα: Πέντε-δέκα εκλεκτές τηλεπερσόνες και διευθυντικά στελέχη παίρνουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ το χρόνο, ενώ το υπόλοιπο προσωπικό παίρνει 600 ευρώ το μήνα, και δεν πληρώνεται και στην ώρα του (υπάρχουν βέβαια σταθμοί εξαιρέσεις σε αυτό).

Οπότε το να προτάσσεται από τις ιδιοκτησίες των σταθμών το επιχείρημα για απώλεια θέσεων εργασίας, είναι τουλάχιστον προκλητικό.

Το ενδεχόμενο να χαθούν θέσεις εργασίας ωστόσο είναι πολύ σοβαρό και σημαντικό και πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο μπορούν να περιοριστούν οι απώλειες θέσεων εργασίας στον ήδη κατεστραμμένο χώρο των ΜΜΕ.

Το μέλλον

Εκτίμησή μου όμως είναι ότι δεν θα ‘κλείσουν’ σταθμοί. Μην ξεχνάμε ότι δύο από τους τέσσερις καναλάρχες της νέας τηλεοπτικής εποχής (Καλογρίτσας και Μαρινάκης) δεν έχουν κανάλια. Ταυτόχρονα, τέσσερα υπάρχοντα κανάλια (Epsilon, Mega, Star και Alpha) δεν έχουν πάρει άδεια μέχρι στιγμής. Δύο από αυτά θα μπορούσαν να αγοραστούν από τους Καλογρίτσα και Μαρινάκη όπως είναι επιπλωμένα.

Θεωρώ επίσης πιθανή την μεταφορά κάποιων εκ των σταθμών σε άλλες πλατφόρμες, όπως αυτές του OTE TV και της NOVA ή και μέσω νέων καλωδιακών μέσων. Οι υπάρχοντες καναλάρχες δύσκολα θα παραδώσουν τα όπλα, ακόμη και αν δεν δικαιωθούν από το ΣτΕ και τα ευρωπαϊκά δικαστήρια.

Τυχόν εκπομπή τους σε εναλλακτική πλατφόρμα θα πρέπει φυσικά να πάρει την έγκριση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (αν και όποτε επιτρέψει η ΝΔ να συσταθεί).

Δεδομένη θα πρέπει επίσης να θεωρείται η μετατροπή κάποιων υπαρχόντων τηλεοπτικών σταθμών σε «θεματικών», όταν ξεκινήσει η διαδικασία αυτή. Τέτοια άδεια θα μπορούσε να διεκδικήσει π.χ. το Epsilon, που έτσι κι αλλιώς πέρα από ένα 45λεπτό δελτίο την ημέρα με πλάνα κλεμμένα από άλλα κανάλια και τον Ευαγγελάτο, όλη μέρα παίζει κουτσομπολιά, μέντιουμ, τελεμάρκετινγκ και κολλαγόνο.

Εν κατακλείδι, από όλη τη διαδικασία, τρία είναι τα συμπεράσματα:

  • Η κυβέρνηση είναι -επικοινωνιακά- ο νικητής, αφού φαίνεται να χτυπά τη διαπλοκή, άσχετα αν το έκανε ή όχι.
  • Οι καναλάρχες επένδυσαν σε μία ρητορική που δεν έκανε γκελ στον κόσμο. Δεν τον ενδιαφέρει, καναλάρχη μου, τον κόσμο αν εσύ συγκεκριμένα θα χάσεις την άδειούλα σου, αρκεί στο ‘4’ του τηλεκοντρόλ να βλέπει κάτι που του αρέσει.
  • Η ελληνική τηλεόραση, χωρίς τις ριζικές τομές που χρειάζονται στην ΕΡΤ και στο ΕΣΡ, δεν θα είναι τίποτα παραπάνω από ένα μέσο άσκησης πίεσης του εκάστοτε βαρόνου, για να επιτύχει τα υπόλοιπα επιχειρηματικά του συμφέροντα. Όλα τα άλλα είναι τρίχες κατσαρές. Αλλά ο Έλληνας δεν αναζήτησε ποτέ και τίποτα διαφορετικό στην οθόνη του. Οπότε, ίσως αυτή να είναι και η τηλεόραση που του αξίζει…

Το ασταθές πολιτικό κλίμα και οι προοπτικές σύγκλισης του «μεταρρυθμιστικού μπλοκ»

Το κλασσικό ελληνικό καλοκαίρι καλά κρατεί ακόμα και εν καιρώ οικονομικής ύφεσης. Βέβαια, πολλοί εκ των συμπολιτών μας δεν είχαν την τύχη εμού και άλλων, να απολαύσουν λίγες ημέρες ή εβδομάδες διασκέδασης, χαλάρωσης και ξεγνοιασιάς. Η πολιτική επικαιρότητα, ωστόσο, δεν «πήγε διακοπές». Καθ’ όσον οδεύουμε προς το τέλος του θέρους η θερμοκρασία «πέφτει», αλλά το πολιτικό θερμόμετρο «ανεβαίνει» ενόψει των διεργασιών της ΔΕΘ.

Στα πλαίσια της ΔΕΘ, αναλήφθηκαν δεσμεύσεις, οι οποίες λησμονήθηκαν εν μια νυκτί μετεκλογικά, με πρόσφατο και τρανταχτό παράδειγμα το γνωστό και μη εξαιρετέο «Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης». Σύντομα το πολλά υποσχόμενο αυτό πρόγραμμα απεδείχθη «αυταπάτη» για τους ενορχηστρωτές του και κατεγράφη στην σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας ως μια από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις μαζικής εξαπάτησης του εκλογικού σώματος.

Αυτήν την φορά, ο Αλέξης Τσίπρας, διαβλέποντας την φθίνουσα πορεία του ιδίου και του κόμματος του, προσπαθεί να διασκεδάσει τις εντυπώσεις και να αφήσει ένα ελάχιστο «αριστερό» στίγμα στο καθ’ όλα επιθετικά νεοφιλελεύθερο κυβερνητικό του έργο. Η αλλαγή του εκλογικού νόμου, το άνοιγμα του διαλόγου για την συνταγματική αναθεώρηση και η εφαρμογή μίας ήπιας κοινωνικής πολιτικής από τα «περισσεύματα» του πλεονάσματος κινούνται προς αυτήν την κατεύθυνση.

Μια νέα «αυταπάτη» κυριαρχεί στο νου του πρωθυπουργού και του επιτελείου του. Δηλώνουν βαθιά πεπεισμένοι πως μέσα από τις «επιτυχίες» (δηλαδή δημοσιονομικά πλεονάσματα της τάξεως του 3,5%) του -καταδικασμένου να αποτύχει τρίτου μνημονίου- θα ανασυγκροτήσουν το κράτος πρόνοιας και το κοινωνικό κράτος. Η παραδοξότητα της υπόθεσης έγκειται στο ότι το τρίτο πρόγραμμα στοχεύει στην διάλυση και όχι στην ανασυγκρότηση των. Φυσικά, ο πρωθυπουργός και οι συν αυτώ μπορεί να εννοούν την μετατροπή του συνόλου της ελληνικής κοινωνίας σε επαίτες, Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι χαμηλοσυνταξιούχοι που έχασαν το ΕΚΑΣ, οι οποίοι μετατράπηκαν σε επαίτες, αφού η πολιτεία αρκέστηκε στο να τους παρέχει ένα κουπόνι σίτισης για τα βασικά τρόφιμα. Αυτό το κράτος πρόνοιας, οραματίζεται η παρούσα κυβέρνηση;

Στο στρατόπεδο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, απ’ την άλλη, οξύνουν τους τόνους της πολιτικής αντιπαράθεσης, εμμένοντας στο αίτημα για εκλογές. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και το στρατηγικό του επιτελείο οφείλουν να συνεκτιμήσουν σοβαρά την εκλογική δυναμική της ΝΔ αλλά και το βαθμό ετοιμότητας για την ανάληψη της διακυβέρνησης. Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις δίδουν προβάδισμα στην ΝΔ, άλλα όχι αυτοδύναμα. Τούτο σημαίνει πως την επομένη των εκλογών, η ΝΔ πρέπει να επιδιώξει την δημιουργία στρατηγικών συμμαχιών με τις επονομαζόμενες μεταρρυθμιστικές, φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις που εκκινούν από την ίδια την κεντροδεξιά και φθάνουν στις παρυφές του ΣΥΡΙΖΑ, το τμήμα εκείνων των στελεχών, που είναι σταθερά προσηλωμένοι στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας. Για την ώρα, η εικόνα διαίρεσης που εξάγει ο ελληνικός πολιτικός βίος δύσκολα επιτρέπει τέτοιου είδους διαβουλεύσεις και συγκλίσεις.

Η μόνη στρατηγική σύμπλευση που διαφαίνεται στον ορίζοντα είναι αυτή της «ευρωπαϊκής συμμαχίας>: ΝΔ, ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ, ΠΟΤΑΜΙ ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ και το σοσιαλδημοκρατικό τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ. Τα κόμματα, βέβαια, που θα μετέχουν σε αυτήν, πρέπει πρωτίστως να προβούν σε αυτοκάθαρση σε επίπεδο πολιτικού προσωπικού και ενδοκομματικής λειτουργίας. Διότι, είναι εξωφρενικό να δηλώνεις «μεταρρυθμιστική δύναμη» ή «δύναμη λογικής» και να αναπαράγεις την πελατειακή λογική. Όπως μου είπε ένας πολύ καλός φίλος, πολιτικά ενεργός : «Η παλαιά πολιτική γενεά μαζί με τις «νοοτροπίες» και τις πρακτικές της πρέπει να μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας».

Τα καρκινώματα της ελληνικής πολιτικής ζωής, το υπέρογκο κράτος, η δυσλειτουργική δημόσια διοίκηση, η πελατειακή κομματοκρατία εξακολουθούν να υφίστανται. Το τίτλο της μεταρρυθμιστικής δύναμης μπορεί να φέρει εκείνος ο πολιτικός οργανισμός, ο οποίος με υγιή, άφθαρτα στελέχη θα χτυπήσει τους προαναφερόμενους πυλώνες της ελληνικής καταστροφής, όπως ορθά προσδιορίζει ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης Γιώργος Κοντογιώργης.

Προς το παρόν, ο θρίαμβος της πολιτικής επικοινωνίας συνεχίζεται με την άγονη αντιπαράθεση ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ και όλα παραμένουν στάσιμα. Οι προβλέψεις την πορεία του κρατικού προϋπολογισμού παραμένουν απαισιόδοξες, δεδομένης της εξάντλησης της φοροδοτικής ικανότητας των Ελλήνων πολιτών. Σε περίπτωση δημοσιονομικού εκτροχιασμού, θα τεθεί υπό πλήρη εφαρμογή ο κόφτης δημοσίων δαπανών. Το σενάριο αυτό, αν και απευκταίο, μοιάζει πολύ πιθανόν και αναμένεται να δρομολογήσει ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις, καθιστώντας αναπόφευκτη την συνεργασία των μεταρρυθμιστικών δυνάμεων και αποτρέποντας το ενδεχόμενο εκλογών. Αναμένουμε με αγωνία τις ομιλίες των πολιτικών αρχηγών στην ΔΕΘ, μέσα από τις οποίες θα εξαχθούν συμπεράσματα για την επόμενη μέρα. Είτε σε περίπτωση διεξαγωγής πρόωρων εκλογών, είτε σε περίπτωση εκκίνησης των διαβουλεύσεων για την συγκρότηση οικουμενικής κυβέρνησης, το «μεταρρυθμιστικό μπλοκ» και τα κόμματα που το συναποτελούν θα διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Περί πραξικοπήματος

Γη 2016. Χώρα που επιθυμεί να μπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και κάνει απόπειρα στρατιωτικού πραξικοπήματος. Υπάρχει, βέβαια, και η θεωρία που λέει ότι ήταν στημένο από τον Ερτογάν για να μπορέσει να δυναμώσει και να γίνει ο απόλυτος ηγέτης της Τουρκίας. Όπως και να χει, όμως, η Τουρκία αποτελεί μία τριτοκοσμική χώρα με πολιτισμένο φερετζέ.

Στην πρώτη προσέγγιση, αυτή της απόπειρας πραξικοπήματος και ανατροπής του Ερντογάν με αντιδημοκρατικά μέσα, η Τουρκία δείχνει να είναι μία χώρα πολλά χρόνια πίσω, όπου κυριαρχεί ο νόμος της ζούγκλας. Δείχνει έλλειψη δημοκρατίας, κουλτούρας και πολιτισμικού υπόβαθρου. Βέβαια, και στην δεύτερη προσέγγιση, αυτή του στημένου πραξικοπήματος, τα πράγματα είναι κάπως παρόμοια. Ο Ερντογάν κάνει πραξικόπημα με πλάγιο τρόπο. Προσπαθεί να γίνει ο μόνος κυρίαρχος όχι παίρνοντας τον κόσμο μαζί του ευεργετώντας και εκσυγχρονίζοντας την Τουρκία, αλλά κατεδαφίζοντας τους αντιπάλους του. Γιατί μπορεί να πήρε την εξουσία με δημοκρατικές διαδικασίες, αλλά το να προσπαθεί να την κρατήσει κάνοντας άνισο πόλεμο, αποτελεί και αυτό εξίσου ένα πραξικόπημα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι μόνο χρήματα και επιδοτήσεις. Πάνω απ΄όλα είναι μια προσπάθεια δημιουργίας πολιτισμένων και δημοκρατικών κοινωνιών. Αυτά εξασφαλίζει και στην Ελλάδα. Την διασφάλιση της δημοκρατίας και της ειρήνης. Η Τουρκία έχει έλλειμμα αυτών των αξιών και το αποδεικνύει με κάθε ευκαιρία. Το πραξικόπημα, λοιπόν, δεν ήταν έκπληξη, γιατί δείχνει ακριβώς το ποιόν της κουλτούρας της. Το ποιός το προκάλεσε δεν έχει σημασία. Σημασία έχει ότι η Τουρκία, ως μεγάλη χώρα, έχει ανάγκη από αλλαγή νοοτροπίας, εκδημοκράτιση θεσμών και περισσότερη παιδεία.

Ένα αλλιώτικο πραξικόπημα

Από τη νύχτα της Παρασκευής 15 Ιουλίου οι εξελίξεις στη γειτονική χώρα τρέχουν αφηνιασμένες. Λίγο πολλοί όλοι μας παρακολουθήσαμε τη ροή των γεγονότων άλλοι με περισσότερο ενδιαφέρον, άλλοι πιο επιφανειακά.

Η επιτομή τους συγκεντρώνεται στο εξής: Η απόπειρα πραξικοπήματος απέτυχε, με τη συνοδεία εκατοντάδων νεκρών, χιλιάδων τραυματιών και πολλών χιλιάδων συλληφθέντων, των οποίων το μέλλον αγνοείται. Ο Ρεζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετά την επιτυχή αντιμετώπιση της κοινωνικοπολιτικής κρίσης προχωρά σε αναδιοργάνωση του στρατού καθώς της δικαστικής εξουσίας.

Τα μεγαλύτερα ειδησεογραφικά πρακτορεία ανά τον κόσμο αναπαράγουν την είδηση ότι ο Τούρκος πρόεδρος, στρέφεται στην επαναφορά της θανατικής ποινής με σκοπό την τιμωρία των πραξικοπηματιών. Η επιμονή και το θάρρος πολιτών που βγήκαν στο δρόμο σε συνδυασμό με τη στήριξη κομματιού του τούρκικου στρατού το βράδυ της εκείνης της Παρασκευής, έδειξαν τη νίκη της Δημοκρατίας απέναντι στην επιβολή ενός εναλλακτικού καθεστώτος.

Η επαναφορά της θανατικής ποινής θα γράψει μία μαύρη σελίδα στην ιστορία της χώρας. Ορισμένες φορές ανθρώπινα χάνουμε την ουσία σε διαδοχικά γεγονότα αντικρύζοντας το δέντρο και χάνοντας το δάσος. Η απόπειρα ενός πραξικοπήματος στέλνει ένα μήνυμα στους κυβερνώντες ότι η Δημοκρατία δε βαδίζει σε σωστά μονοπάτια ή ίσως και να μην εφαρμόζεται σωστά, ίσως και να μη γίνεται αντιληπτό πως εν τέλει εφαρμόζεται.

Από την άλλη η επαναφορά της θανατικής ποινής σε μία χώρα στέλνει το μήνυμα ότι η Δημοκρατία ηττάται. Το σφάλμα και το λογικό αδιέξοδο φανερώνεται στο ότι η νομοθεσία συγκρούεται με το αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα του κάθε ανθρώπου στη ζωή.

Γιατί το δικαίωμα στη ζωή είναι αδιαπραγμάτευτο για τον κάθε άνθρωπο. Ίσως όλο αυτό να ακούγεται σα συλλογισμός υπερβολικά ρομαντικό και ειδικότερα περί ανθρώπων που σκότωσαν ή επιχείρησαν την κατάλυση του δημοκρατικού πολιτεύματος, όμως, ανέκαθεν ήλπιζα ότι η Δημοκρατία δεν έχει αδιέξοδα, έχει προβλήματα και λύσεις γι’ αυτά. Άνθρωποι που εκτελούνται υπό τη συνταγματική πρόβλεψη αποτελούν θύματα της αδυναμίας του κράτους να τους σωφρονίσει. Αναδεικνύουν αν μη τι άλλο μια δικαίωση ανούσια.

Η δημοκρατική δικαίωση αντικατοπτρίζεται όχι στην εκτέλεση ενός ανθρώπου αλλά στο σωφρονισμό του. Κι αν το πλήθος των πραξικοπηματιών διαφαίνεται μεγάλο και ο σωφρονισμός επομένως έχει να εφαρμοστεί σε ένα ογκωδέστατο αριθμό ατόμων, οπότε φαντάζει δύσκολος στην εφαρμογή η απάντηση είναι μια: Αν χρειαστεί να σωφρονίσεις ακόμα και ένα ολόκληρο έθνος, θα βρεις τον τρόπο να το κάνεις. Αυτό προστάζει η δημοκρατική αντίληψη των πραγμάτων, και παράλληλα αυτή είναι μία πρόκληση που οι πολιτικοί θα πρέπει να συγκαταλέγουν στους εσωτερικούς τους ρόλους.

Εάν αύριο γινόταν ένα δημοψήφισμα στην Τουρκία για την επαναφορά της θανατικής ποινής τι ποσοστό πιστεύετε ότι θα έπαιρνε η άποψη υπέρ αυτής; Ακόμα και αυτό θα αναδείκνυε την ανάγκη σωφρονισμού, στην αντίθετη κατεύθυνση. Η παθογένεια της τούρκικης κοινωνίας αναδεικνύει ένα ανώριμης αντίληψης έθνος και ένα παράλληλα βαδίζον πολιτικό προσωπικό. Κι αυτό διότι, πολιτικοί που επιδιώκουν τη συνταγματική επαναφορά μίας ποινής τέτοιας, δρουν σπασμωδικά, με σκοπό να αποκαλύψουν την αναποτελεσματικότητά τους στην εφαρμογή στοιχειωδών δημοκρατικών ιδεών.

21 Ιουλίου 2004, η Τουρκιά ψηφίζει υπέρ της κατάργησης της θανατικής ποινής, σπάζοντας ταμπού αιώνων και θέτοντας το ιστορικό “είναι” της απέναντι στον εκσυγχρονισμό και στο σεβασμό απέναντι στον άνθρωπο. Δώδεκα χρόνια μετά κινδυνεύει να γκρεμίσει αυτό το βήμα προσποιούμενη μια δημοκρατική δικαίωση, μα στην πραγματικότητα κλοτσώντας την ευκαιρία της να αποδείξει τη σταδιακή πρόοδο του εκσυγχρονισμού της. Βάζει με αυτόν τον τρόπο την ταφόπλακα της ευρωπαϊκής της ένταξης.

Εάν ο Τούρκος πρόεδρος προωθήσει τη θανατική ποινή, θα μιλάμε για ένα ανθρωπιστικά συνταγματικό πραξικόπημα. Εάν πετάξει το γάντι στο λαό θα αναφερόμαστε σε λαϊκισμό επικίνδυνο για τη δημοκρατία της χώρας. Γιατί ο λαϊκισμός είναι το μεγαλύτερο αφάνες πραξικόπημα της δημοκρατίας
Ο εκδημοκρατισμός του λαού δεν επιβάλλεται, αλλά εμπνέεται.

Οι πολίτες της οποιασδήποτε δημοκρατικής χώρας επιλέγουν τη δημοκρατία όχι από φόβο ότι θα θανατωθούν εάν επιχειρήσουν το εναλλακτικό καθεστώς, αλλά από πίστη στην ιδεολογική της βάση.

Ένας εκφοβισμός δε μπορεί να αποτελέσει κάτι διαφορετικό από μία αναίτια εσωτερικής μορφής casus belli, δε μπορεί να οδηγήσει παρά σε μία αναπόφευκτη σύγκρουση.

Με φόντο τον εκλογικό νόμο

Λιγότερο από ένα εικοσιτετράωρο απομένει πλέον από την κρίσιμη ψηφοφορία της Βουλής για τον εκλογικό νόμο, με το τοπίο να γίνεται όλο και πιο χλωμό για την υπερψήφισή του.

Το όριο των 200 ψήφων που απαιτούνται φαίνεται αβέβαιο, όταν σύσσωμη η αξιωματική αντιπολίτευση, το Ποτάμι και το ΠΑΣΟΚ –ήτοι 103 βουλευτές-  έχουν δηλώσει ανοιχτά την καταψήφισή του.

Μάλιστα, ακόμα και για να φτάσει το «ταβάνι» των 197 ψήφων που υπολείπονται, ο κ. Τσίπρας πρέπει:

  1. να κρατήσει την θετική ψήφο του ανεξάρτητου βουλευτή Νίκου Νικολόπουλου και του επικεφαλής της ΔΗΜΑΡ Θανάση Θεοχαρόπουλου,
  2. να επιτευχθεί η χρυσή τομή που διαφαίνεται με το ΚΚΕ,
  3. να τραβήξει τις ψήφους από τα μέλη της Χρυσής Αυγής, που μέχρι τώρα έχουν κρατήσει κρυφά τα χαρτιά τους,
  4. να μην προκύψει καμία απώλεια είτε εσωκομματικά  ή από τις υπόλοιπες θετικές ψήφους.

Από την πλευρά της η συγκυβέρνηση, έχει προβεί σε επικλήσεις ήθους σε όλους τους βουλευτές και δη της Αριστεράς, ελπίζοντας σε κάποια διαρροή. Εκτός αυτού, ο πρωθυπουργός της χώρας κρατάει ακόμα κάποια χαρτιά για την στιγμή της συζήτησης στην Ολομέλεια, όπως το ζήτημα της άμεσης εκλογής του ΠτΔ και της μετατροπής του ελάχιστου εκλογικού ποσοστού από 3% σε 2,5%. Μπορεί αυτές οι κινήσεις να αποβλέπουν σε διεύρυνση της δεξαμενής των ψήφων, όμως τελικά συσκοτίζουν ακόμα περισσότερο το πολιτικό σκηνικό αφού χάνονται οι όποιες χρυσές τομές είχαν μέχρι τότε βρεθεί.

Εκτιμώμενη ψήφος-page0001 (2)

Θεσμικό ρήγμα με ή χωρίς μπαλώματα;

Το ζήτημα της απλής αναλογικής παραμένει από την αρχή της μεταπολίτευσης πάγιο αίτημα της αριστεράς. Απόπειρες για ένα αναλογικότερο σύστημα έχουν γίνει αρκετές φορές (1932, 1936, 1946, 1950, 1989-1990), καμία όμως δεν ήταν αρκετά ριζοσπαστική. Τα ενδεχόμενα της κατάργησης του bonus των εδρών και του ελάχιστου εκλογικού ποσοστού 3% είναι παράμετροι που παραμένουν μέχρι σήμερα και μπορούν να μεταβάλλουν άρδην όλο το πολιτικό σκηνικό της χώρας.

Ανεξάρτητα από το αν επί του πρακτέου το κυβερνόν κόμμα κερδίζει κατά μέσο όρο 30 έδρες (αντί 50 όπως συνήθως αναφέρεται), το πλειοψηφικό σύστημα δεν συμπορεύεται (και ίσως ποτέ δεν έγινε) με το λαϊκό αίτημα. Είναι λογικά και ηθικά αδιανόητο με πρόσχημα την πολιτική σταθερότητα της χώρας (;) να συντηρούνται τέτοιοι θεσμικοί μηχανισμοί μέχρι σήμερα.

Θα καταφέρει όμως η τελική πρόταση ΣΥΡΙΖΑ- ΑΝΕΛ να εκπληρώσει τα ιδεατά μίας ολόκληρης μεταπολίτευσης; Ήδη, πριν φτάσουμε στο σημείο της συζήτησης έχει κοπεί το ενδεχόμενο κατάργησης του εκλογικού πλαφόν 3%, στερώντας από μικρά ποσοστά της κοινωνίας την δυνατότητα εκπροσώπησης στην Βουλή. Αυτό εξ ορισμού καταργεί την έννοια της ουσιαστικής απλής αναλογικής. Από την άλλη, δεν μπορούμε να αρνηθούμε ότι η κατάργηση του ληστρικού bonus των εδρών χωρίς τροποποιήσεις είναι σημαντικό και καθοριστικό βήμα. Βέβαια, παραμένουν ακόμα κάποια θέματα μετέωρα:

  • το ζήτημα της ψήφου των ομογενών, όταν μάλιστα 25 χώρες της Ευρώπης τους παρέχουν το δικαίωμα άσκησης του εκλογικού τους δικαιώματος στην χώρα αποδημίας ή με επιστολική ψήφο,
  • το ζήτημα των περιφερειών, όταν ακόμα εγκυμονεί το ενδεχόμενο για άνιση εκπροσώπηση λόγω δέσμευσης εδρών σε μονοεδρικές περιφέρειες.

Εκτός αυτών, το ενδεχόμενο να τροποποιήσει η συγκυβέρνηση την αρχική της πρόταση για να ανοίξει το εύρος των ψήφων, μόνο αρνητική εικόνα θα προκαλέσει. Εξάλλου, το μόνο σενάριο για να μαζευτούν οι 200 ψήφοι είναι να υπάρξουν διαρροές από Ποτάμι ή ΠΑΣΟΚ.

Αλλιώς οι χρυσές τομές θα χαθούν τελείως και το περιεχόμενο του εκλογικού νόμου θα εξευτελιστεί με εκπτώσεις.

Πίσω από την αυλαία του πραξικοπήματος

Το πραξικόπημα της 15/7 στην Τουρκία αποτελεί παρελθόν. Το κυβερνόν κόμμα του Ταγίπ Ερντογάν θα συνεχίσει να βρίσκεται στην εξουσία της χώρας, αφού οι πραξικοπηματίες του στρατού απέτυχαν το στόχο τους, αφήνοντας όμως πίσω τους περισσότερους από 250 νεκρούς με πλήθος πολιτών ανάμεσά τους, χιλιάδες τραυματίες και ακόμα περισσότερες συλλήψεις στρατιωτικών.

Από την δεκαετία του ’60 η Τουρκία έχει βιώσει τέσσερα πραξικοπήματα με μόνο το τελευταίο να είναι ανεπιτυχές, για καλή τύχη της χώρας, η οποία το διάστημα αυτό μετρά πλήθος εντάσεων στο εσωτερικό της και πλέον συγκατοικεί με προβλήματα που φαντάζουν να μην έχουν λύση.

Η επομένη του πραξικοπήματος φανέρωσε ένα ήδη γνωστό πρόβλημα, μα ίσως το κυριότερο της χώρας, την υπέρογκη εξουσία που συγκεντρώνει στα χέρια του ο Ερντογάν, ως μόνη αρχή εξουσίας της χώρας.

Οι μέρες που θα έρθουν φαίνεται πως δεν θα αλλάξουν την πολιτική της φίμωσης του Τύπου, των συλλήψεων όσων προσβάλλουν τον Τούρκο πρόεδρο, άσχετα με την ηλικία τους και την ιδιότητά τους, κατηγορώντας τους για προδοσία(!) την κατάχρηση του θεσμικού του ρόλου και τον δεσποτικό του χαρακτήρα.

Στις δηλώσεις του, μετά το πραξικόπημα, ο ίδιος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο επαναφοράς της θανατικής ποινής για τους προδότες-πραξικοπηματίες, απομακρύνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τόσο τον εαυτό του όσο και τη χώρα από τις Δημοκρατικές και Ευρωπαϊκές αρχές.

Όπως όλα δείχνουν, το μεγαλύτερο πρόβλημα της Τουρκίας είναι η κυβέρνησή της που χρόνια τώρα εμποδίζει την Δημοκρατική ολοκλήρωση της χώρας. Στον απόηχο όλων των παραπάνω, συζητείται ανά τον κόσμο, το ότι ο ίδιος ο Ερντογάν σκηνοθέτησε το πραξικόπημα προς όφελος της δημοτικότητάς του. Πιο συγκεκριμένα, ο Τούρκος πρόεδρος, που υπέδειξε τον Φετουλάχ Γκιουλέν ως υπαίτιο του πραξικοπήματος είδε τον δεύτερο να σηκώνει το γάντι και να απαντά, πως ο μόνος κερδισμένος της στρατιωτικής παρέμβασης είναι ο Ερντογάν, όπως άλλωστε και σε όλες τις άλλες τρομοκρατικές επιθέσεις που έχει υποστεί η Τουρκία, καθώς επίσης και πως οι μονάδες του στρατού λειτουργούσαν σπασμωδικά δίχως σχέδιο (κάτι που σχολίασαν και τα Αμερικανικά Μέσα), με χιλιάδες συλληφθέντες πλέον στρατιωτικούς να ισχυρίζονται ότι δεν είχαν καμία πληροφορία περί πραξικοπήματος.

Πίσω από την αυλαία της παρέμβασης του στρατού στη γειτονική χώρα συνεχίζεται μια σκληρή πραγματικότητα για τους πολίτες, ένα πραξικόπημα στις δημοκρατικές αξίες από την καθεστωτική πολιτική, σκιερών μηχανισμών του Ερντογάν. Εκείνοι που τιμωρούνταν από το κράτος επειδή τον έβρισαν ή τον κατηγόρησαν θα συνεχίσουν να βρίσκονται αντιμέτωποι με μια χώρα που αυτοαποκαλείται δημοκρατία δίχως να σέβεται την ελευθερία έκφρασης.

Το αποτυχημένο όμως εγχείρημα του στρατού φαίνεται πως υπερκάλυψε τις αμαρτίες του προέδρου που επέστρεψε ήρωας και αναμένεται να διευρύνει περισσότερο τις εξουσίες του. Για να υλοποιήσει τον πόθο του, την αλλαγή του Συντάγματος, χρειαζόταν και χρειάζεται τη στήριξη του κόσμου και αν ο λαός του δώσει αυτή τη δύναμη θα καταδικάσει τον εαυτό του να προχωρήσει οπισθοδρομικά.

Κατά τον Αριστοτέλη, η ανοχή και η απάθεια είναι χαρακτηριστικά μιας παρακμάζουσας κοινωνίας. Στην Τουρκία, η ανοχή σε έναν δεσποτικό ηγέτη, που πλουτίζει από το πετρέλαιο της Ισλαμικής οργάνωσης που τρομοκρατεί τη χώρα του, σκοτώνοντας τους πολίτες της δεν θα μπορούσε παρά να δείχνει την απόσταση της χώρας από τη Δημοκρατία –ένα πολίτευμα που δεν γνώρισε ποτέ και που όσο ο Τούρκος πρόεδρος βρίσκεται στην εξουσία, δεν θα γνωρίσει.

Γαλλικός διασκοταδισμός

Μέσα σ’ ένα χρόνο η Γαλλία δέχεται ένα ακόμη χτύπημα. Ένα χτύπημα απρόσωπο, αλλά παρόλα αυτά πολύ προσωπικό.

Πίσω από τις βάναυσες μουσουλμανικές επιθέσεις του Daesh κρύβονται χιλιάδες απαίδευτα άτομα που αγνοούν την σημαντικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης. Η χώρα που γέννησε τα ανθρώπινα δικαιώματα κατακρεουργείται με τον χειρότερο τρόπο.

Ίσως μέρος του μουσουλμανικού κόσμου χρησιμοποιεί αθέμιτα μέσα για να αποτινάξει έναν δήθεν Ευρωπαικο-Χριστιανικο ζυγό που ωστόσο δεν του επιβλήθηκε ποτέ. Σκοτώνει τον λαό για να χτυπήσει την εξουσία. Άκαιρο, άτοπο και ημιτελές σαν σχέδιο δράσης.

Πρώτιστα γιατί η εξουσία πάντα θα βρίσκει τρόπο να υπεκφεύγει και δευτερευόντως γιατί ο λαός δεν είναι αντικείμενο. Είναι μια πληθώρα υποκειμένων. Κάτι που έχει ξεχαστεί όχι μόνο από τους εμπόλεμους ανατολικούς αλλά κι από τους απέχοντες δυτικούς.

Αυτή η σειρά επιθέσεων στην Ευρώπη αναδεικνύει τις λάθος πολιτικές και τις κλυδωνιζόμενες κοινωνίες. Κανένα θεμέλιο, κανένας πυρήνας. Μόνο αντίθετοι, αντιεξουσιαστές κι αντίλογοι. Χωρίς δεύτερη σκέψη για όσους βγήκαν για να γιορτάσουν και γύρισαν στα σπίτια τους σε φέρετρα.

Η Γαλλία γιορτάζει και η Γαλλία πενθεί. Μια ατέρμονη φιλοδοξία για Ελευθερία την κατέστησε ένα σύγχρονο μαυσωλείο. Και οι άνθρωποι πεθαίνουν. Και οι πολιτικές συνεχίζονται.

#PrayForHumanity

Τα διδάγματα της 5ης Ιουλίου – Μία άλλη ανάγνωση του Δημοψηφίσματος

5/7/2015-5/7/2016. Σαν να μην πέρασε ένας πολιτικά περιπετειώδης και ανατρεπτικός χρόνος από εκείνο το «ιστορικό», κατ’ άλλους «διχαστικό» δημοψήφισμα. Ιστορικό; Διχαστικό; Άκυρο; Ίσως να είναι και όλα μαζί. Το μόνο βέβαιο είναι πως η 5η Ιουλίου και τα όσα επακολούθησαν μπορούν να νοηθούν ως η αφετηρία μιας άλλης εποχής, την οποία διανύει η πατρίδα μας αυτήν την περίοδο.

Η απόληξη των επιπόλαιων διαπραγματεύσεων της πρώτης ‘αριστερής’ κυβέρνησης (Γιάνης Βαρουφάκης – Plan X κλπ) ήταν η αιφνιδιαστική αποχώρηση της ελληνικής πλευράς το βράδυ της 27ης Ιουνίου του 2015, όταν η κυβέρνηση έλαβε υπο την μορφή τελεσιγράφου μια πρόταση, μεστή από υφεσιακά μέτρα, που εξασφάλιζε μόλις πέντε μήνες χρηματοδότησης για την ελληνική οικονομία.

Η προκύρηξη του δημοψηφίσματος ήταν το τελευταίο όπλο του Αλέξη Τσίπρα, σε μια πολύμηνη συγκρουσιακή στάση με τους δανειστές που άγγιζε τα όρια της ρήξης. Η συνέχεια γνωστή: To ελληνικό τραπεζικό σύστημα καταρρέει και επιβάλλονται κεφαλαιακοί έλεγχοι (capital controls). Η ελληνική οικονομία, εκτός προγράμματος, απέχει λίγα βήματα απο την χρεοκοπία. Η ελληνική κοινωνία, πανικόβλητη, συγχυσμένη, διχασμένη και βαθιά πολωμένη καλείται να επιλέξει ανάμεσα στον αργό (ΝΑΙ) και τον ξαφνικό θάνατο (ΟΧΙ).

Το διακήβευμα του δημοψηφίσματος, όμως, άλλαξε στην πορεία. Αρχικά, ήταν η έγκριση η μη ενός υφεσιακού προγράμματος, το οποίο σε διάστημα πέντε μηνών θα οδηγούσε ξανά την Ελλάδα στα πρόθυρα της πτώχευσης. Στις 30/6 το δεύτερο μνημόνιο έληξε και η Ελλάδα βρέθηκε δανειακά αθωράκιστη. Οι δανειστές καθιστούν εμμέσως άκυρη την πρόταση-τελεσίγραφο. Ο Γιούνκερ αποστέλλει μια δραματική επιστολή στον Αλέξη Τσίπρα, με την οποία επιδεικνύει μια ελάχιστη διάθεση υποχώρησης, θέτοντας ως μοναδικό όρο την ακύρωση του δημοψηφίσματος. Τα δεδομένα είχαν διαμορφωθεί ως εξής: Οι δανειστές ή θα συζητούσαν ένα νέο μνημόνιο σε διαφορετική βάση ή θα προετοίμαζαν την ελεγχόμενη έξοδο της Ελλάδας απο την Ευρωζώνη. Στο σημείο αυτό, αρχίζει το παρασκήνιο της υπόθεσης, το οποίο χρήζει ιδιαίτερης διερεύνησης.

Το παρασκήνιο

Την Τετάρτη 1η Ιουλίου, χάθηκε μια μοναδική ευκαιρία της ελληνικής κυβέρνησης να ακυρώσει το δημοψήφισμα και να αποκομίσει μια ευνοικότερη συμφωνία σε σχέση με την ισχύουσα ταπεινωτική. Φημολογείται ότι ο πρωθυπουργός ήταν έτοιμος να αναγγείλει την ακύρωση του δημοψηφίσματος και να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές, κορυφαίοι υπουργοί της κυβέρνησης μπαινοέβγαιναν στο Μαξίμου καθ’ όλη την διάρκεια της ημέρας. Το τότε υπουργικό συμβούλιο ήταν διαιρεμένο. Οι περισσότεροι κυβερνητικοί παράγοντες υποστήριζαν την συνθηκολόγηση και οι υπόλοιποι το σχέδιο Βαρουφάκη. Η στάση του συγκυβερνήτη και υπουργού Αμύνης, Πάνου Καμμένου παρουσιάζει ενδιαφέρον. Επειδή η περικοπή δαπανών και η μείωση του προσωπικού στον τομέα της Άμυνας εμπεριέχονταν και στην νεα πρόταση Γιούνκερ, ο Πάνος Καμμένος προειδοποίησε πως θα αποχωρήσει απο την κυβέρνηση.

Έπειτα απο έντονες συζητήσεις, διαβουλεύσεις και καθυστέρηση πολλών ωρών, ο πρωθυπουργός βγάζει διάγγελμα, με το οποίο εμμένει στην αρχική του θέση, διαβεβαιώνοντας ότι το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί κανονικά.

Το δημοψήφισμα και η συνθηκολόγηση

Με βάση τα νέα δεδομένα που είχαν διαμορφωθεί απο την πλευρά των δανειστών, το ΝΑΙ και το ΟΧΙ αποκτούσαν διαφορετική σημασία. Μολαταύτα, η πολιτική και δημοσιογραφική τάξη της χώρας δεν αντελήφθη το τι συνέβη, με αποτέλεσμα να επικρατήσει η παράνοια και η παραπληροφόρηση. Οι υποστηρικτές του ΝΑΙ (παραδοσιακά κόμματα εξουσίας, διάφοροι φορείς της κοινωνίας των πολιτών) υπέπεσαν σε ένα πρωτοφανές στρατηγικό σφάλμα: Δεδομένου ότι η πρόταση-τελεσίγραφο είχε καταστεί άκυρη, έπρεπε, δια των εκπροσώπων τους στα μέσα ενημέρωσης, να επισημάνουν πως το ΝΑΙ θα ενίσχυε την διαπραγματευτική θέση της χώρας και θα απέτρεπε την συζήτηση για ελεγχόμενο grexit. Αντ’ αυτού υποστήριξαν με πάθος την ακυρωθείσα πρόταση, υπερτονίζοντας την αναγκαιότητα της εφαρμογής των υφεσιακών μέτρων(φόρων και περικοπών σε εισοδήματα).

Το ΟΧΙ, απ’ την άλλη πλευρά, συστέγαζε ποικίλες και αντικροούμενες πολιτικές-κοινωνικές τάσεις: oι κομματικοί ταγοί του ΣΥΡΙΖΑ, τα κόμματα της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, υγιείς πολίτες, αδικημένοι-πληγέντες απο την ύφεση, υποστηρικτές της επιστροφής στην Δραχμή κ.α. Οι πολλαπλές ταυτότητες των υποστηρικτών του ΟΧΙ προσέφεραν και διαφορετικές ερμηνείες για την επιλογή τους.

Και οι δύο πλευρές είχαν στρεβλή αντίληψη της πραγματικότητας. Δεν υπήρχε συγκεκριμένο κίνητρο. Μερικοί εκ των συμπολιτών μας, μάλιστα, πίστευαν πως κρίνεται η παραμονή της χώρας μας στην Ευρωπαική Ένωση!

Την Κυριακή 5η Ιουλίου του 2015, η πλειοψήφια του ΟΧΙ δίδει την απάντηση της την ώρα της κάλπης. Το 62% του ελληνικού λαού απορρίπτει την ήδη αποσυρθείσα πρόταση-τελεσίγραφο. Το ΟΧΙ δεν άλλαξε τον τρόπο αντιμετώπισης της χώρας μας απο τους εταίρους αλλά άφησε το δικό του ιστορικό στίγμα, καταδεικνύοντας τα διαχρονικά αιτήματα της ελληνικής κοινωνίας όπως: η κοινωνική δικαιοσύνη, ο σεβασμς στα ανθρώπινα δικαιώματα και η τιμωρία των υπαιτίων της κρίσης. Οι συνέπειες της λιτότητας (3.000.000 φτωχοί, 1.500.000 άνεργοι, 5000 αυτοκτονίες) ήταν αρκετές για να υποδείξουν αυτήν την στάση εθνικής αξιοπρέπειας, έστω και αν η εκβιαστική πρόταση δεν ίσχυε.

Αξιολογώντας τα γεγονότα, με απόσταση χρόνου και καθαρή ματιά, διαπιστώνεται ότι το ερώτημα εξέλειπε σαφήνειας και ως εκ τούτου ο κάθε ψηφοφόρος αιτιολογούσε την επιλογή του, παραθέτοντας τους δικούς του ιδιαίτερους λόγους. Το δημοψήφισμα αυτό δεν έπρεπε να διεξαχθεί . Τούτο δεν σημαίνει πως ο θεσμός του δημοψηφίσματος δεν είναι χρήσιμος, αυτός καθ’ εαυτός. Όμως, η χρονική στιγμή που επελέγη και οι άνισοι συσχετισμοί δύναμης σε ευρωπαικό επίπεδο δεν επέτρεπαν μια βεβιασμένη προσφυγή σε δημοψήφισμα.

Το βράδυ της 5ης Ιουλίου, η κυβέρνηση συνελήφθη κοιμώμενη, ανίκανη να διαχειριστεί το 62% της άρνησης στην λιτότητα. Οι δάνειστες είτε θα έθεταν επι τάπητος το grexit, είτε θα συζητούσαν ένα νέο μνημόνιο υπο εξευτελιστικούς όρους για την Ελλάδα, όπερ και εγένετο. Την 12η Ιουλίου, υπο τον φόβο του grexit, o Έλληνας πρωθυπουργός συνάπτει το τρίτο μνημόνιο, μια ταπεινωτική συμφωνία για την Ελλάδα. Το ΟΧΙ καθίσταται άκυρο πραγματικά και ουσιαστικά

Ο Αλέξης Τσίπρας, έχοντας προαποφασίσει την συνθηκολόγηση, κέρδισε πολιτικό χρόνο και μείωσε το πολιτικό κόστος των δυσμενών αποφάσεων του. Παρα την εσωτερική διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ και την ψήφιση του τρίτου μνημονίου, κατόρθωσε να κερδίσει τις εκλογές της 20ης Σεπτεμβρίου, τις οποίες προκάλεσε ο ίδιος σκοπίμως. Η τρίτη δανειακή σύμβαση έκρυβε και άλλους κινδύνους για την Ελλάδα, οι οποίοι φανερώθηκαν μόλις ένα μηνα πρίν. Η ανευ όρων υπαγωγή της σύνολης κρατικής περιουσίας στο ταμείο αποκρατικοποιήσεων και ο αυτόματος κόφτης δημοσίων δαπανών δεσμεύουν την χώρα μας στο διηνεκές.

Τα συμπεράσματα

Οι υγιείς πολίτες, υποστηρικτές του ΝΑΙ ή του ΟΧΙ ηττήθηκαν. Όταν η κοινωνία των πολιτών ενωθεί, διεκδικώντας την άρση των αιτιών της ελληνικής κρίσης, τότε θα επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. Καθ’ όσον θα παγιδευόμαστε γύρω απο τα επίπλαστα διλλήματα της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας, θα εξερχόμαστε ηττημένοι και τραυματισμένοι. Η εμπειρία της 5ης Ιουλίου μπορεί να αποβεί διδακτική σε ότι αφορά τις αντιλήψεις μας για την πολιτική εξουσία. Στο υπάρχον πολιτικό σύστημα, την «αντιπροσωπευτική δημοκρατία», αποδείχθηκε ότι η γνώμη της κοινωνίας δεν λειτουργεί δεσμευτικά για την πολιτική εξουσία. Άραγε πόσο «αντιπροσωπευτικό» ή «δημοκρατικό» είναι το παρόν πολιτικό σύστημα;

Αναρωτηθείτε…

Η Ε.Ε. δεν αφορά τους πολίτες της, είναι αντίθετη στην εξέλιξη των κοινωνιών

Πολλές φωνές σε Ελλάδα και εξωτερικό έδειξαν με αφορμή το Brexit την πραγματικά ολιγαρχική ιδεολογία τους, βαφτίζοντας αυτό που δεν τους άρεσε (δηλαδή το αίτημα ενός λαού για πλήρη κρατική ανεξαρτησία) ως νίκη της ακροδεξιάς, ως αποτέλεσμα του λαϊκισμού, φτάνοντας ακόμη και σε σημείο να ζητήσουν να μην εφαρμοστεί η λαϊκή βούληση. Ευτυχώς οι επικεφαλής της Ενώσεως, αντιλήφθηκαν ότι σε περίπτωση που υποστήριζαν αυτές τις γελοιότητες θα έδειχναν πιο απροκάλυπτα από ποτέ το πόσο ολιγαρχική είναι η ιδεολογία τους. Έτσι, προς τιμήν τους, ζήτησαν άμεση εφαρμογή της εντολής των Βρετανών πολιτών.

Η πραγματικότητα έδειξε, όπως και στο παράδειγμα της Ελλάδος, ότι εάν η κυβέρνηση θέλει, όντως μπορεί να παρακάμψει την βούληση των πολιτών. Γιατί πολύ απλά η κοινωνία δεν είναι θεσμοθετημένη, ώστε η βούλησή της να έχει ισχύ και δεσμευτικό χαρακτήρα. Η διαφορά Ελλάδος και Βρετανίας είναι ότι στην Ελλάδα έχει παραιτηθεί από την προσπάθειά του να αντισταθεί, αντιθέτως οι Βρετανοί είναι σίγουρο ότι θα αντιδρούσαν άμεσα σε μια πιθανή αλλοίωση της εντολής που έδωσαν στους κυβερνώντες τους.

Τί είναι όμως η ΕΕ στην πραγματικότητα και γιατί υποστηρίζω ότι είναι ολιγαρχική; Η ΕΕ πολιτικά, είναι μια Ένωση που δεν αφορά τους πολίτες της. Είναι μια Ένωση των κυβερνήσεων που νομιμοποιούν μια ανώτερη (Κομισιόν κλπ), και ο μόνος τρόπος με τον οποίο μπορεί να ωφελήσει τους πολίτες της είναι στην βάση του ατομοκεντρικού μοντέλου. Να ωφελήσει δηλαδή μόνο ατομικά ορισμένους ανθρώπους, όχι τις κοινωνίες ως συλλογικότητες. Οι Δυτικές κοινωνίες μπορεί πολιτισμικά να έχουν συνείδηση Ευρωπαϊκή (έστω και σε μικρό βαθμό), όμως αυτή την εποχή (καλώς) οι Εθνικές ταυτότητες υπερτερούν αυτής. Οι Αθηναίοι και οι Κορίνθιοι ένοιωθαν Έλληνες, όμως η πόλις τους ήταν αυτή που τους εξέφραζε πολιτικά.

Όταν η εσωτερική εξέλιξη (εντός των κρατών) ολοκληρωθεί, και οι κοινωνίες ελέγξουν πλήρως τα κράτη τους, τότε μπορεί να υπάρξει η Πανευρωπαϊκή Ιδέα (όπως η Πανελλήνια στο παρελθόν). Μέχρι τότε η Ευρωπαϊκή ταυτότητα θα υπάρχει μονοσήμαντα ως πολιτισμική ταυτότητα, κι όχι ως πολιτική.

Επίσης, αναρωτιέμαι αν όλοι αυτοί που θεωρούν ότι η κοινωνία δεν είναι ικανή να αποφασίζει για την παραμονή της χώρας της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επικροτούν τον Τσίπρα που κράτησε την χώρα στο Ευρώ όταν το δημοψήφισμα ήταν σαφώς κατά. (Αν το επικροτούν, θα πρέπει να ψάξουν την ιδεολογική τους συγγένεια με προγενέστερα ολιγαρχικά καθεστώτα.)

Δεν είναι ακροδεξιά άποψη λοιπόν το αίτημα για πολιτική ανεξαρτησία μιας χώρας, αντιθέτως είναι μια υγιής αντίδραση. Αντιθέτως, η «Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση» μέσω μιας ολιγαρχικής Ενώσεως (της οποίας τα στελέχη να τονίσουμε ότι δεν εκλέγονται από την κοινωνία) είναι αντιδραστική και δείγμα απέχθειας προς στους λαούς της Ευρώπης. Όσοι, λοιπόν, έχουν τόση μεγάλη αγάπη σήμερα στην ΕΕ και την θέλουν πάση θυσία, απλά αρνούνται την εξέλιξη των κοινωνιών στο όνομα των ανώτερων εξουσιών και δυνάμεων (ΕΕ και «αγορές»).

Ο ολοκληρωτισμός-συγκεντρωτισμός δεν είναι πιο «δημοκρατικός» όταν έχει κοινωνική νομιμοποίηση. Ούτε οι φορείς του γίνονται λιγότερο φασίστες. Όσοι ζητάνε μεγαλύτερο Ευρωπαϊκό συγκεντρωτισμό σε μια εποχή που υπάρχει ανάγκη για γενική αποκέντρωση, στην πραγματικότητα είναι ιδεολογικοί απόγονοι ολοκληρωτικών καθεστώτων που προσπάθησαν να «ενοποιήσουν» την Ευρώπη των κρατών (κι όχι των κοινωνιών)…

Υ.Γ. Εδώ θα ήθελα να παραθέσω κάποια λόγια του καθηγητού Γιώργου Κοντογιώργη, ο οποίος σίγουρα έχει αναλύσει το θέμα αυτό καλύτερα από τον καθένα: «Τι λείπει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, περισσότερο από όσο λείπει στο εσωτερικό των κρατών; ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ! Οι κοινωνίες δεν υπάρχουν ούτε σε επίπεδο πολιτικό της ΕΕ, ούτε σε επίπεδο εκλογικής νομιμοποίησης του πολιτικού προσωπικού, το οποίο ξέρουμε επίσης ότι νομοθετεί και κυβερνά όπως ένας απολυταρχικός άρχων, και βεβαίως η βούληση της κοινωνίας θεωρείται ένα παράδοξο για όποιον το επικαλεστεί. […] Το πολιτικό σύστημα της ΕΕ είναι ένα πολιτικό σύστημα χωρίς κράτος. Βασίζεται στις ισορροπίες της κορυφής των κρατών. Εάν εν όσο αυτές δεν επέτρεπαν ηγεμονικές βλέψεις, υπήρχε μια σχετική ισορροπία και στις πολιτικές των κρατών. Τώρα λοιπόν με την κρίση, η Γερμανία θεώρησε ότι είχε την μοναδική ευκαιρία να παίξει έναν ρόλο που είχε χάσει στο παρελθόν με δική της υπαιτιότητα. Δύο φορές τουλάχιστον… Να ηγεμονεύσει στην Ευρώπη με τις πολιτικές που υπαγόρευε». (από συνέντευξη του καθηγητού στο zougla.gr)

Υπάρχουν και χειρότερα

Τέτοια πολιτική κρίση η Βρετανία έχει να ζήσει εδώ και πολλά χρόνια. Είναι όμως η πρώτη φορά που τα δύο μεγάλα κόμματα της χώρας αντιμετωπίζουν προβλήματα ηγεσίας.

Οι Συντηρητικοί ζουν όσο ποτέ τον εσωτερικό εμφύλιο που μαίνεται στο κόμμα εδώ και σαράντα χρόνια γύρω από την Ευρώπη. Μόνο που τώρα έχουν σκορπίζει χάος και στη χώρα.

Οι Εργατικοί προσπαθούν με μανία να ανατρέψουν τον δικό τους ηγέτη, κατηγορώντας τον ότι δεν έκανε αρκετά στην εκστρατεία για την παραμονή της Βρετανίας στην ΕΕ.

Και μπορεί ο ηγέτης των Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν, να μην είναι ο πιο ένθερμος υποστηρικτής της ΕΕ, παρ’όλα αυτά, ήταν ο μόνος ηγέτης μεγάλου κόμματος στην Αγγλία, του οποίου η εκστρατεία του στρεφόταν γύρω από τα θετικά της παραμονής στην ΕΕ, εν αντιθέσει με την ‘εκστρατεία φόβου’ των Συντηρητικών.

172 βουλευτές του Εργατικού κόμματος υπερψήφισαν την πρόταση μομφής κατά του Κόρμπιν, ωστόσο ο ίδιος τονίζει ότι δεν παραιτείται. Ο Κόρμπιν μπορεί να ανατραπεί -σύμφωνα με το καταστατικό του κόμματος- μόνο αν βρεθεί νέος υποψήφιος με την στήριξη 50 βουλευτών. Οι βουλευτές του τώρα φαίνεται να στηρίζουν την άλλοτε στενή συνεργάτιδα του Κόρμπιν, Άντζελα Ίγκλ, ώστε να ανατρέψουν τον καρεκλο-μανή, όπως τον χαρακτηρίζουν, ηγέτη τους.

Ο Κόρμπιν όμως δεν είναι καθόλου καρεκλο-μανής. Εξελέγη τον Οκτώβρη με 60% από τη βάση του κόμματος. Οι βουλευτές που «επαναστατούν» και εξελέγησαν το Μάη του 2015, όταν το κόμμα έχασε τις εκλογές, ανήκουν στο κίνημα «New Labour», που χαρακτηρίζεται ως νεοφιλελεύθερο.

Αυτό ακριβώς το κίνημα καταψήφισε η βάση του κόμματος τον Οκτώβρη. Η βάση απέρριψε τη νεοφιλελεύθερη στροφή του κόμματος που αγνοεί τις εργατικές περιοχές της χώρας εδώ και 20 χρόνια, από την εποχή του Τόνι Μπλέρ.

Η ανατροπή του Κόρμπιν φαντάζει δύσκολη, αφού νέος αρχηγός του κόμματος θα εκλεγεί εν νέου από τη βάση του κόμματος, η οποία ακόμη στηρίζει ένθερμα τον Κόρμπιν.

Τυχόν ανατροπή του Κόρμπιν όμως θα οδηγήσει πολύ κόσμο της εργατικής τάξης στο δήθεν «αντισυστημικό», αλλά σίγουρα ακροδεξιό και νεοφιλελεύθερο, UKIP του Νάιτζελ Φάρατζ.

Το αντάρτικο των βουλευτών επίσης συμπίπτει χρονικά με την δημοσίευση της Έκθεσης Τσίλκοτ (“The Chilcot Enquiry”) την επόμενη εβδομάδα, για το ρόλο της Βρετανίας στον Πόλεμο στο Ιράκ και αναμένεται να καταδικάσει την απόφαση της Βρετανίας να συμμετάσχει στον πόλεμο. Πάρα πολλοί από τους βουλευτές που τώρα “επαναστατούν” είτε βρίσκονταν στην κυβέρνηση, είτε στήριξαν με την ψήφο τους την εισβολή στο Ιράκ…

Και όλα αυτά ενώ η χώρα έχει βυθιστεί σε έναν ατέλειωτο κύκλο αστάθειας, οικονομικής και γεωπολιτικής. Τη στιγμή που οι Συντηρητικοί ψάχνουν να βρουν τη νέα τους ταυτότητα, οι Εργατικοί θα μπορούσαν συσπειρωμένοι να τους αντιμετωπίσουν.

Αποφάσισαν όμως να μην το κάνουν.

Για το κίνημα «Παραιτηθείτε»

Τις τελευταίες μέρες, προκλήθηκε μεγάλη αναστάτωση στον δημόσιο διάλογο γύρω από το κίνημα «Παραιτηθείτε» και την πολιτική του ταυτότητα.

Η κυβέρνηση έσπευσε βεβιασμένα να απαξιώσει αυτό το κίνημα διαμαρτυρίας, θεωρώντας το κομματικά υποκινούμενο και φανερώνοντας μάλιστα τις ολοκληρωτικές-αυταρχικές της τάσεις (βλέπε δηλώσεις Φίλη, Σκουρλέτη). Ο κύριος Φίλης, μάλιστα, δήλωσε πως η συγκέντρωση κινείται στα όρια της συνταγματικής νομιμότητας.

Οι συγκεκριμένοι υπουργοί οφείλουν να γνωρίζουν πως το δικαίωμα του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι αποτελεί θεμελιώδες, συνταγματικά προστατευόμενο δικαίωμα του κάθε Έλληνα πολίτη. Η εντολή που έλαβαν από το εκλογικό σώμα είναι χρονικά περιορισμένη και δεν τους δίδει το δικαίωμα να εγκαθιδρυθούν μονίμως στην εξουσία, ωσάν να ήταν αυταρχικό καθεστώς.

Απ’ την άλλη, η αξιωματική αντιπολίτευση πήρε αποστάσεις “ασφαλείας” από το συγκεκριμένο κίνημα, παρότι πολλά στελέχη, βουλευτές και ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης το υποστήριξαν έμμεσα ή άμεσα. Βέβαια, δεν δόθηκε εκ μέρους της Νέας Δημοκρατίας ανοιχτή υποστήριξη και πολιτική κάλυψη. Τα υπόλοιπα κόμματα του επονομαζόμενου ευρωπαϊκού τόξου ακολούθησαν την ίδια τακτική.

Στο συλλαλητήριο της Τετάρτης, συγκεντρώθηκαν περίπου 8.000 άτομα. Δεν είχε την μαζική απήχηση που αναμένονταν και τούτο οφείλεται σε ποικίλους λόγους όπως: ο καιρός, η προσπάθεια υπονόμευσης του από πλευράς κυβέρνησης και φιλοκυβερνητικών ΜΜΕ καθώς επίσης και ο πολιτικός κυνισμός που μαστίζει την νεοελληνική κοινωνία, προερχόμενος άλλοτε από την ματαιοδοξία και άλλοτε από την αδιαφορία.

Σε ότι αφορά τον χαρακτήρα, την φυσιογνωμία και την πολιτική ταυτότητα του κινήματος τα πράγματα περιπλέκονται περισσότεροι. Πολλοί αναλυτές και δημοσιογράφοι θεωρούν το κίνημα «Παραιτηθείτε» ως την συνέχεια του «Μένουμε Ευρώπη».

11 μήνες μετά, όμως, οι πολιτικοί συσχετισμοί είναι διαφορετικοί. Το πολιτικό υποκείμενο, ΣΥΡΙΖΑ, ευρισκόμενο σε μεταβατικό στάδιο αναζητεί την νέα του θέση στο πολιτικό χάρτη (αριστερά της Σοσιαλδημοκρατίας), αναθεωρώντας τις ιδεολογικοπολιτικές του αρχές. Η επικρατούσα διαιρετική τομή, “Μνημόνιο-Αντιμνημόνιο”, από το 2010 μέχρι το 2015, τείνει να αντικατασταθεί από την νεοδιαμορφωθείσα διαιρετική τομή “Μεταρρύθμιση-Αντιμεταρρύθμιση.

Η κυβερνώσα Αριστερά συνθηκολόγησε το πιο επαχθές και εθνικά καταστρεπτικό μνημόνιο, οι συνέπειες του οποίου γίνονται αντιληπτές στην καθημερινότητα του κάθε πολίτη αυτής της χώρας.

Αυτήν την φορά δεν είναι μόνον οι υποστηρικτές του ΝΑΙ, των παραδοσιακών κομμάτων εξουσίας αλλά και οι πρώην ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ που όντας προδομένοι, αδικημένοι, εξαπατημένοι από την εγκατάλειψη των προεκλογικών δεσμεύσεων εκδηλώνουν με ειρηνικό τρόπο την αντίθεση τους στην αδιέξοδη κυβερνητική πολιτική.

Για το κίνημα “Παραιτηθείτε”

Κεντρικό σύνθημα του κινήματος «Παραιτηθείτε» είναι το «ΟΧΙ ΚΟΜΜΑΤΑ, ΟΧΙ ΧΡΩΜΑΤΑ, ΜΟΝΟ ΠΟΛΙΤΕΣ». Το μήνυμα αυτό εκπέμπει αποφασιστικότητα και παραπέμπει στις υγιείς δυνάμεις της κοινωνίας που αιτούνται την στροφή της οικονομικής πολιτικής.

Τα αιτήματα του κινήματος μοιάζουν δίκαια, λογικά, σωστά. Ιδέες-προτάσεις, βγαλμένες από το στόμα του καθημερινού πολίτη. Περιορίζονται, όμως, στην αλλαγή της οικονομικής πολιτικής χωρίς να θίγουν την βαθύτερη αιτία του ελληνικού προβλήματος, δηλαδή τις παθογένειες του ελληνικού πολιτικού συστήματος και κράτους.

Η αναθεώρηση της σχέσης κοινωνίας-πολιτικής, η θέσπιση της ευθύνης του πολιτικού προσωπικού, η διερεύνηση των εκκρεμών σκανδάλων απευθείας από την δικαιοσύνη, η αναδιάρθρωση της δημόσιας διοίκησης κ.α. αποτελούν μερικές από τις βασικές προϋποθέσεις για την επάνοδο στην ομαλότητα.

Όταν βέβαια οι διαμαρτυρόμενοι αρκούνται στην εκφώνηση αντιδραστικών συνθημάτων, στην συγκέντρωση γύρω από μια πλατεία για λίγες ώρες κάτω από τον ήλιο και στην πορεία Σύνταγμα-Ομόνοια, τότε η διαδήλωση αυτή καθ’ εαυτή κινδυνεύει να απολέσει τον χαρακτήρα της πολιτικής δράσης ή καλύτερα πολιτικής πράξης.

Για να μετουσιωθεί σε πολιτική πράξη, οι διαμαρτυρόμενοι-διαδηλωτές οφείλουν να προβούν στην διατύπωση συγκεκριμένων νομοθετικών προτάσεων που θα υποχρεώνουν το πολιτικό προσωπικό σε συμμόρφωση με την κοινωνική βούληση. (βλ. Γ.Κοντογιώργης, Κομματοκρατία και δυναστικό κράτος, Εκδ. Πατάκη, Αθήνα, 2012)

Οι κλασσικοί τρόποι συγκρουσιακής πολιτικής δράσης έχουν παρέλθει. Αφ’ης στιγμής περιορίζονται σε μικροπολιτικά αιτήματα(συνδικαλιστικά συμφέροντα κτλπ), η δράση αποτυγχάνει παταγωδώς.

Στην ρευστή-μεταβατική εποχή, την οποία διάγει η πατρίδα μας, πρέπει πρωτίστως να συνειδητοποιήσουμε ότι το ελληνικό πρόβλημα ανάγεται σε βαθύτερα πολιτικά αίτια και αναλόγως να πορευθούμε. Διότι μόνον εάν αλλάξει άρδην η δομή και η φυσιογνωμία του ελληνικού πολιτικού συστήματος, η Ελλάδα θα γνωρίσει μια υγιή, ουσιαστική -όχι επίπλαστη-, οικονομική ευημερία.

 Επομένως, το διακύβευμα του όποιου κινήματος “Παραιτηθείτε” πρέπει να συμπεριλάβει και την ουσία του ελληνικού προβλήματος στα αιτήματα του, ώστε να ασκηθεί η κατάλληλη πίεση προς την κυβέρνηση και την υπόλοιπη πολιτική τάξη.

Η διαφαινόμενη έναρξη της μακράς συζήτησης για την συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί ίσως μια ευκαιρία κινητητοποίησης της κοινωνίας των πολιτών της διατύπωσης νομοθετικών προτάσεων εκ μέρους της για την αλλαγή του ελληνικού πολιτικού συστήματος.

 

 

Όχι στα μέτρα, ναι στις μεταρρυθμίσεις

Μας λένε συνέχεια να γίνουν μεταρρυθμίσεις, να γίνουν μεταρρυθμίσεις, αλλά κανείς δεν μας λέει τι να μεταρρυθμίσουμε πια. Μας το λένε από το 2009, μας το λένε μέχρι και σήμερα.

Οι πολίτες κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν μειώσεις που δυσκολεύουν τη διαβίωση και αναγκάσθηκαν  να περικόψουν και οι ίδιοι δικές τους δαπάνες.

Και παρά το γεγονός πως η αγοραστική αξία των πολιτών μειώθηκε αισθητά μήνα με το μήνα παρατηρείται το φαινόμενο το κόστος διαβίωσης να αυξάνεται(!).

Με λίγα λόγια, ενώ κανείς θα περίμενε η αγορά να ακολουθήσει την καταναλωτική δύναμη των πολιτών -άλλωστε εξαρτάται άμεσα αν όχι σχεδόν αποκλειστικά από αυτή- εκείνη χαράζει την δική της πορεία και ανεβάζει το επίπεδο των τιμών και των υπηρεσιών , αλλά και περικόπτει και την ποιότητα των τελευταίων.

Και κοίτα να δεις, δεν δούλεψε! Τα ποσοστά της ανεργίας αυξάνονται καθημερινά και ιδιαίτερα στη νεολαία και έχουν φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών ∙ και εννοείται πως δεν ξέρουμε τα πραγματικά νούμερα… Οι προσλήψεις έχουν παγώσει για να μην μιλήσουμε για το νέο βασικό μισθό.

Αυτό είναι το πρόβλημα όμως. Ότι έχουμε μπερδέψει τις μεταρρυθμίσεις με τα μέτρα. Όταν ακούμε μεταρρυθμίσεις λέμε «ά, πόσο θα μας κόψεις τώρα» και βγάζουμε σπυράκια. Και είναι λογικό να βγάζουμε.

Αυτό το πράγμα είναι ασύλληπτο. Ασύλληπτο (εντάξει όχι τόσο αν αναλογιστεί κανείς ότι οι πολιτικοί είναι ψιλοάχρηστοι και δεν είναι εκπαιδευμένοι να λύνουν προβλήματα).

Πως είναι δυνατόν να κόβεις  κατευθείαν συντάξεις κατά 25-50%, να κάνεις ακριβές τις εισφορές, ενώ  π.χ. ο υπάλληλος σε μια δημόσια υπηρεσία έχει φούλ το κλιματιστικό, ανοικτό το παράθυρο; Ενώ όλοι οι διευθυντάδες της ΔΕΗ, της ΕΥΔΑΠ, παίρνουν 10.000-20.000 ευρώ; Ενώ ο ΕΛΠΕς παίρνει 170.000 για πλάκα;

Ενώ υπάρχουν πάνω από 100 υπηρεσίες του δημοσίου Χωρίς Αντικείμενο.

Ενώ ο Τραινοσέ, ενώ είναι μονοπώλιο, λες πως σε βάζει μέσα 2 δισ. το χρόνο. Είναι δυνατόν; Είσαι μονοπώλιο και μπαίνεις και μέσα; Έλα τώρα, ξέρουμε όλοι πως μπαίνεις μέσα. Δεν χρειάζεται να τον ιδιωτικοποιήσεις για να μην μπαίνεις μέσα. Ξέρουμε πως είναι ελλειμματικός.

Ενώ οι βουλευτικές αποζημιώσεις είναι υπέρογκες και μας λένε ότι «δεν βγαίνουν» και η αποζημίωση του Προέδρου της Δημοκρατίας είναι εξευτελιστικά μεγάλη, το ίδιο και των Ευρωβουλευτών;

Με λίγα λόγια πως γίνεται να οδηγείς την οικονομία προς μια κατάσταση «ζόμπι» ενώ υπάρχουν ακόμα τεράστιες σπατάλες στο δημόσιο;

Επειδή θέλω να σας κουράσω λίγο ακόμα θα δώσω ένα παράδειγμα.

Έστω ότι έχετε πολύ μεγάλο οικονομικό πρόβλημα. Μένετε σπίτι με το σκύλο σας όπου

  • τρώτε/πίνετε
  • πληρώνετε ρεύμα
  • έχετε μια Mercedes
  • βγαίνετε στα μπουζούκια 4  φορές το μήνα
  • παραγγέλνετε απ’ έξω.

Τι θα πάτε να κάνετε πρώτα για να εξοικονομήσετε χρήματα, θα κόψετε 50% το φαϊ που τρώτε, που στο κάτω κάτω δεν είναι τεράστιο έξοδο, αλλά θα συνεχίσετε να πηγαίνετε μπουζούκια στην ίδια συχνότητα; (καλά σχηματικά το λέω, δεν ξέρω ποιος πάει μπουζούκια πια). Μετά θα κόβατε από τις ώρες που χρησιμοποιούσατε το ρεύμα στο σπίτι, αλλά θα κάνατε άσκοπες βόλτες με την Mercedes; Είναι εξαιρετικά απλά πράγματα.

Πέντε χρόνια τώρα, κόβουμε ζωτικής σημασία πράγματα που δεν πρέπει να κόψουμε, μισθούς και συντάξεις, ανεβάζουμε ασφαλιστικές εισφορές, ενώ θα έπρεπε να γίνει εξορθολογισμός δαπανών του δημοσίου πρώτα, για να είναι ελαφρύ και βιώσιμο.

Και το κάνουμε καλά αυτό. Το κάνουμε τόσο πολύ που οι πολίτες έχουν μπερδέψει τις μεταρρυθμίσεις με τα μέτρα.

Μέχρι και σήμερα, η τωρινή πρόταση της κυβέρνησης κινείται πάλι στο ίδιο μοτίβο. Κόβει από το φαΐ και αφήνει τα μπουζούκια απέξω. Ακριβώς όπως οι προηγούμενες κυβερνήσεις.  Ανεβάζει ΦΠΑ, ανεβάσει εισφορές, ανεβάζει φόρους. Αφήνει το κλιματιστικό στην εφορία ανοικτό, αφήνει τον ΟΣΕ ελλειμματικό, αφήνει τη ΔΕΗ ελλειμματική (και άλλο μονοπώλιο), δεν πειράζει τίποτα από το «κακό κράτος» .

Φαύλος κύκλος; Μοιραίο παρεπόμενο; Τι να σας πω.

Φανταστείτε να εξοικονομήσουμε 1 δισ. από δαπάνες του κράτους, από εξορθολογισμό δαπανών (που δεν είναι τόσο, έτσι το λέω). Μειώνουμε αυτόματα κατά 50% περίπου τον ΕΝΦΙΑ.

Για Όλους. Μπορούμε να τα καταφέρουμε, μέσα στο σκληρό νόμισμα που λέγεται ευρώ, χωρίς λιτότητα.

ΝΑΙ στις μεταρρυθμίσεις. ΟΧΙ στα μέτρα.