Abstract

Ο αντί-καπιταλισμός… σε απλά λόγια!

[cresta-social-share]

Χωρίς αμφιβολία, ένας από τους παράγοντες που έχουν «γεννήσει» τις παθογένειες που αντιμετωπίζουμε σήμερα, όχι μόνο ως χώρα αλλά και ως ανθρωπότητα, είναι το καπιταλιστικό σύστημα και η στυγνότητα με την οποία… μας φέρεται. Δημιούργησε μία κοινωνία υπερκαταναλωτική, υπερανταγωνιστική, και γενικώς πολλά επίθετα που την χαρακτηρίζουν με το πρόθεμα «υπέρ». Τι σημαίνει, όμως, ακριβώς για την καθημερινότητά μας; Κυρίως, τι συμβαίνει όταν πολλά άτομα διαδίδουν ότι θέλουν να «γκρεμίσουν» αυτό το σύστημα; Ποια είναι ακριβώς η πρόθεσή τους; Τι απόψεις πρεσβεύουν; Το εννοούν ότι θέλουν να… κάνουν πέρα το σύστημα της κεφαλαιοκρατίας;

Η απλούστατη απάντηση που δίνεται, είναι ότι φυσικά και δεν το εννοούν. Και πρέπει να εξηγήσουμε με πολύ απλά λόγια γιατί δεν το εννοούν. Τι πρέπει να κάνει ένας άνθρωπος, για να μη θεωρείται καπιταλιστής; Ή ακόμη καλύτερα, τι πρέπει να κάνει για να μην έχει καμία σχέση μαζί του και να εφαρμόσει όντως όσα διαδίδει περί «ανθρωπιστικών αξιών» και κοινωνικής δικαιοσύνης, την οποία θα συμφωνήσουμε ότι δεν προσφέρει το συγκεκριμένο σύστημα;

Ας πάμε στο πρακτικό κομμάτι, λοιπόν. Για να θεωρηθεί κάποιος μη καπιταλιστής (όχι αντι-καπιταλιστής απαραίτητα), αρχικά οφείλει να παρατήσει την κατοικημένη περιοχή όπου μένει και να εγκατασταθεί σε κάποια ερημωμένη περιοχή, η οποία δεν έχει υποστεί ανθρώπινη παρέμβαση χάριν του συστήματος, όπως για παράδειγμα ένα δάσος. Εκεί, πρέπει να χτίσει την κατοικία του, με τα ίδια του τα χέρια και με υλικά που θα έχει βρει ο ίδιος από την περιοχή αυτή, στην οποία όπως αναφέραμε, δεν υπάρχει ανθρώπινη παρέμβαση λόγω καπιταλισμού.

Τέλος με το θέμα της στέγασης και πάμε σε αυτό της τροφής. Σε αυτό το ζήτημα, αν μιλάμε για τη λήψη κρέατος ή ιχθύος, οφείλει ή να κυνηγήσει κάποιο ζώο ή να το ψαρέψει, με υλικά που πάλι θα έχει βρει ο ίδιος από την περιοχή όπου μένει. Ούτε όπλα, ούτε ψαροτούφεκα, ούτε καν καλάμια, δολώματα και καμάκια από κάποιο κατάστημα. Αν πάλι θέλει να καλλιεργήσει, δε θα αγοράσει τους σπόρους, αλλά θα πρέπει να ξέρει ποιοι είναι οι κατάλληλοι από το ίδιο το φυσικό περιβάλλον όπου διαμένει, προκειμένου να αποδώσουν τον καρπό που θέλει.  Η τροφή μαγειρεύεται, άμα θέλουμε, με ξύλα με τεχνητό άναμμα της φωτιάς (ούτε σπίρτα, ούτε αναπτήρες). Θυμάστε στα κινούμενα σχέδια ή και σε ταινίες, όπου τρίβουν τις πέτρες μεταξύ τους για λίγη φωτιά; Κάτι ανάλογο κάνουμε στη δική μας περίπτωση.

Το ίδιο ισχύει και για την ένδυση. Την εποχή που οι Ρωμαίοι κατακτούσαν ολόκληρη την Ευρώπη, τα γερμανικά φύλα (τυχαίο το παράδειγμα, δε θέλω να κάνω παραλληλισμό με τα σημερινά) που υπήρχαν στις αρχές της μετά Χριστόν εποχής, συνήθιζαν να χρησιμοποιούν μεγάλα κομμάτια από δέρματα ζώων, ώστε να ζεσταίνονται τον χειμώνα. Κάτι τέτοιο πρέπει να κάνει και κάποιος που δε θέλει να έχει σχέσεις με τον καπιταλισμό.

Με λίγα λόγια, απαγορεύεται οποιαδήποτε σχέση με το εμπόριο. Η μόνη συναλλαγή που ενδεχομένως να επιτρέπεται, είναι η ανταλλαγή προϊόντων με άλλο άνθρωπο, υπό την προϋπόθεση να μην προέρχονται τα προϊόντα λήψης από το εμπόριο. Δε θα ασχοληθούμε με τη διασκέδαση, γιατί σαφέστατα απαγορεύεται επίσης να βγεις να πιεις έναν καφέ ή για ποτό.

Τώρα, για όσους εναντιώνονται στον καπιταλισμό αλλά μένουν στην καπιταλιστική κοινωνία, υπάρχουν δύο ενδεχόμενα. Ή παριστάνουν την φωνή της αντίστασης και ουσιαστικά υποκρίνονται κάτι που δε θα μπορούσαν να φανταστούν ποτέ ότι μπορεί να γίνουν, ή είναι αφελείς και δε γνωρίζουν τι σημαίνει να μην ακολουθείς τον καπιταλισμό, ο οποίος έχει πλέον «πλοκάμια» παντού.

Μπορεί όσα αναφέρονται σε αυτό το κείμενο να φαίνονται απλά ως γραφικότητες, αλλά αυτός είναι ο εναλλακτικός τρόπος ζωής. Δικαίωμά του και… μαγκιά του για όποιον το επιλέξει, δεν τον εμποδίζει κανείς. Σκοπός μας δεν είναι να εξάρουμε τον καπιταλισμό και να πούμε ότι είναι ένα καλό σύστημα. Οι έννοιες «καλός» και «κακός», άλλωστε, δεν ήταν ποτέ αντικειμενικές.

Σκοπός μας, είναι ουσιαστικά να πούμε πως, παρά τα πολλά αρνητικά σημεία που τον χαρακτηρίζουν, ο καπιταλισμός είναι το μοναδικό σύστημα που μπορεί αυτή τη στιγμή να λειτουργήσει παγκοσμίως. Εδώ δεν το αρνήθηκε η Κούβα που έχει αυτή τη στιγμή ιδανικές διπλωματικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τα χρόνια του εμπάργκο να της έχουν στοιχίσει. Ναι, είναι άνισο σύστημα, αλλά σε έναν ίσο κόσμο με ισομέρεια σε όλους τους ανθρώπους, δεν υπάρχουν κίνητρα, όνειρα, επιδιώξεις, ανταγωνισμός, κινητικότητα από πουθενά. Κάπως έτσι, καταρρέουν όλα και η συμβίωσή μας καταντά, απλούστατα, βαρετή.

Τείνω, επομένως, να πιστέψω πως όσοι λένε ότι αντίκεινται στο σύστημα αυτό, απλώς βρίσκουν κάποιο πρόσχημα για την απόκτηση εξουσίας κάποια στιγμή, ή μπορεί να μη βρίσκονται στην καλύτερη δυνατή θέση κοινωνικά και θέλουν να δουν όλους τους υπόλοιπους να ακολουθούν κατεύθυνση «προς τα κάτω», αντί να επιδιώκουν την ανέλιξη. Άρα, βλέπω πως δε διακατέχονται ιδιαίτερα από ανθρωπιστικό πνεύμα. Δε θέλω να πω «ζήτω ο καπιταλισμός», γιατί δεν είναι αυτή η προσωπική μου θέση. Απλά πρέπει να κατανοήσουμε μερικά πράγματα που πολλές φορές μας διαφεύγουν, πριν μιλήσουμε και στείλουμε «κεραυνούς» προς όποιον θέλουμε να περάσουμε την ευθύνη για κάτι που μπορεί να μην έχουμε πετύχει σε κοινωνικό επίπεδο, ικανοποιώντας πάντα την επιθυμία του ανθρώπου για… λίγο δράμα στη ζωή του.

Τέλος, δεν πιστεύω πως είναι τυχαίο πως υπάρχει μία συγκεκριμένη κατηγορία ανθρώπων που δεν είναι κατά του καπιταλισμού, αλλά ούτε τον επαινούν κιόλας, κατανοώντας ότι είναι μεν ένα σύστημα με σημαντικές αδικίες, αλλά και ταυτόχρονα το μόνο που μπορεί πραγματικά να λειτουργήσει σε κάποιο βαθμό την ανθρωπότητα. Και είναι οι άνθρωποι που έχουν δουλέψει και έχουν κερδίσει, ή προσπαθούν να κερδίσουν μόνοι τους τη ζωή τους μέσω της εργασίας. Έχετε δει κανέναν τέτοιο άνθρωπο να… παραπονιέται για το σύστημα και να είναι έτοιμος να το «κεραυνοβολήσει», ακόμη κι αν κάποιοι μπορεί να τους πήραν αυτό που άξιζαν, με λιγότερη δουλειά και περισσότερη χρησιμοποίηση… πλαγίων τρόπων; Μεγάλη κουβέντα, για μία άλλη στιγμή.