Abstract

Απορρίμματα και απορίες

[cresta-social-share]

Έχω θέμα με τα σκουπίδια παντός τύπου. Όχι αυτά καθαυτά τα σκουπίδια που δείχνουν το μέγεθος του καταναλωτικού πολιτισμού μας αλλά με τον τρόπο που τα διαχειριζόμαστε και την ελαφρότητα με την οποία αντιμετωπίζουμε την απόρριψή τους.

Μιλώ για την τρομακτική έλλειψη παιδείας που χαρακτηρίζει πολλούς Ελληναράδες εξ ημών να πετάνε απ’ το παράθυρο του αυτοκινήτου τους στην εθνική οδό Αθηνών-Πατρών, πλαστικά κυπελάκια με υπόλοιπο καφέ, χρησιμοποιημένα χαρτομάντηλα, κουτάκια από αναψυκτικά και γενικώς ό,τι περισσεύει, καταμεσίς του ‘εθνικού’ δρόμου και με κίνδυνο να σκάσουν στο παρμπρίζ κάποιου άλλου άτυχου οδηγού που ακολουθεί αυτούς που δεν ‘ανέχονται’ σκουπίδια στο αυτοκίνητό τους.

Έχω δει συναδέλφους οδηγούς σταματημένους στα φανάρια της λεωφόρου Κηφισίας να δράττονται της ευκαιρίας να αδειάσουν το τασάκι τους στο δρόμο! Έχω βρίσει σαν την συμπαθή τάξη των αχθοφόρων -Θου Κύριε!- πάνω από 30 χρόνια που οδηγώ και δεν έχει τίποτα αλλάξει.

Απορώ και προβληματίζομαι για την οφθαλμοφανή έλλειψη παιδείας και τελικά πολιτισμού που διακατέχει πολλούς από εμάς στην χώρα που γέννησε την Δημοκρατία και τον πολιτισμό, γιατί συμπεριφερόμαστε συχνότατα δυστυχώς και αντιδημοκρατικά μα και απολίτιστα; Αναρωτιέμαι μήπως είναι κάποιο είδος κακώς εννοούμενης μαγκιάς και αντίδρασης ή και πρόκλησης ή μήπως παγερή αδιαφορία για τον περιβάλλοντα χώρο, και έλλειψη σεβασμού για τον συνάνθρωπο και γενικά τον διπλανό;

Έχουμε την τάση να μιμούμαστε το ‘κακό’ και την ευκολία. Έχουμε μάθει να θεωρούμε ξένο τον χώρο έξω από την πόρτα μας, την πόλη μας ξένη. Μια εποχή που έμενα στα Εξάρχεια, η κυρία του 1ου ορόφου έβγαζε τα σκουπίδια της έξω από την πόρτα του διαμερίσματός της για διανυκτέρευση –πού να τα κατεβάζει νυχτιάτικα στο σκουπιδοτενεκέ!- κι εγώ υποχρεωτικά για να φτάσω στο 2ο που έμενα, έπαιρνα και μια τζούρα δυσωδίας αποσύνθεσης μέχρι τον όροφό μου όσες φορές επέλεγα ν’ ανέβω από τις σκάλες. Τα ίδια και όταν έμενα στο πιο ‘πολιτισμένο’ προάστιο της Κηφισιάς.

Και το φαινόμενο δεν περιορίζεται στα οικιακά σκουπίδια ή στους αυτοκινητιστές και γενικώς τους επιβαίνοντες οχημάτων -ακόμα και πόρτα ανοίγει ο οδηγός για να φτύσει στο δρόμο- αλλά και στους πεζούς που πετάνε ό,τι περισσεύει από την τυρόπιτα, τα τσιγάρα, τις συσκευασίες προϊόντων κατανάλωσης, στο δρόμο. Θυμήθηκα τις ταμπέλες στα καφενεία της 10ετίας του ’60 ‘Μη πτύετε επί του δαπέδου’ κι ένα μεταλλικό κουτί σε κάποιο τοίχο του με την επιγραφή ‘Πτυελοδοχείον’ που όντας παιδάκι τότε μου έκαναν τεράστια εντύπωση.

Τον τελευταίο καιρό είμαι μόνιμος κάτοικος της μαγευτικής Καστέλλας και κάνοντας βόλτες να γνωρίσω την περιοχή κατέβηκα στην ακτή ‘Bοτσαλάκια’ κι έπαθα σοκ από την ποικιλότητα και την ποσότητα των σκουπιδιών που συνωστίζονταν σε 500 μέτρα παραλίας. Εκτός από τα γνωστά πλαστικά μπουκαλάκια νερού και τα τενεκεδένια κουτιά αναψυκτικών, υπήρχαν σαγιονάρες μονές, αθλητικά παπούτσια, προφυλακτικά χρησιμοποιημένα και αχρησιμοποίητα, μπρατσάκια σκισμένα, σανίδες κολύμβησης θαλασσοδαρμένες και άλλα αντικείμενα απροσδιόριστης ταυτότητας. Τι κι αν ο αείμνηστος Κάπταιν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος με την Helmepa Junior προσπάθησε να χτυπήσει το κακό στη ρίζα του (καμπάνια στα σχολεία) με την προτροπή του γλάρου-σήμα ‘όχι σκουπίδια, όχι πλαστικά σε θάλασσες κι ακτές’.

Δεν λέω όλοι, σαφώς υπάρχουν πολλοί που κρατούν τα σκουπίδια τους μέχρι το επόμενο δοχείο και πιθανόν να έχει μειωθεί ο αριθμός αυτών που αβασάνιστα τα πετούν όπου σταθούν κι όπου βρεθούν, κι αν τους ρωτήσεις γιατί, θα σου απαντήσουν πως δεν υπάρχουν αρκετά απορριματοδοχεία ή είναι γεμάτα και άλλα πιο ευρηματικά. Απορώ όμως αν κρατούν την ίδια στάση στο σπίτι τους!

Την επόμενη φορά -λίγους μήνες αργότερα- που ξανακατέβηκα στα ‘Bοτσαλάκια’ διαπίστωσα πως τα σκουπίδια τα μαζεύουν για την καλοκαιρινή σαιζόν. Δεν ξέρω αν η πρωτοβουλία είναι ιδιωτική ή του Δήμου, ούτε είναι το ζητούμενο εκεί. Το θέμα είναι να μη χρειάζεται παρά μονάχα η ατομική πρωτοβουλία, να κρατάει ο καθένας το σκουπίδι του στην τσέπη του ή στο σάκο του ως να το απορρίψει εκεί που προβλέπεται, για να έχουμε μία ακτή και κατ’ επέκταση μία χώρα καθαρή όλο τον χρόνο, κι όχι μία χώρα καλοκαιρινή της αρπαχτής.

Με αφορμή τον λόγο ενός ‘μη Έλληνα’ στα ναυτιλιακά σχετικά πρόσφατα, θυμήθηκα τα λόγια του Αριστοτέλη «Είμαστε αυτό που κάνουμε κατ’ επανάληψη. Η αρίστευση λοιπόν δεν είναι μία πράξη αλλά μία συνήθεια». Ευελπιστώ πως τούτο το φαινόμενο θα εκλείψει σε κάποια από τις επόμενες γενιές και μάλιστα εύχομαι να είναι η αμέσως επόμενη, όταν για τον καθένα χωρίς εξαίρεση, η ευγενική πράξη γίνει συνήθεια.