Βιβλίο

«Μεγάλες προσδοκίες»

[cresta-social-share]

Όσα βιβλία και να διαβάσεις, πολλές φορές διαφορετικών μεταξύ τους ειδών, η επιστροφή στα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας είναι αναπόφευκτη, ορισμένες στιγμές. Θέλοντας και μη έρχονται στο δρόμο σου τέτοια βιβλία, που πρέπει οπωσδήποτε να έχεις διαβάσει. Από τα ονόματα των κλασικών δεν μπορεί να λείπει αυτό του Άγγλου μυθιστοριογράφου Τσαρλς Ντίκενς. Όπου τα βιβλία του έρχονταν τρίτα παγκοσμίως, μετά το Κεφάλαιο του Μαρξ και τη Βίβλο.

Διάλεξα λοιπόν ένα από τα πιο γνωστά έργα του Ντίκενς το «Μεγάλες προσδοκίες». Το βιβλίο εκδόθηκε από το 1860 μέχρι το 1861 σε συνέχειες, σε περιοδικό. Αυτή τη μέθοδο ακολουθούσε γενικά ο Ντίκενς να γράφει και να εκδίδει συγχρόνως. Ήταν από τους λίγους συγγραφείς που ζούσαν από τη δουλειά τους, ο οποίος μέχρι να γίνει γνωστός έγραφε ασταμάτητα, για να εξασφαλίσει την επιβίωσή του, αρχίζοντας ως δημοσιογράφος. Το πρώτο βιβλίο με το οποίο καταξιώθηκε ήταν το « Όλιβερ Τουίστ».

Το « Μεγάλες προσδοκίες» ,αναφέρεται στην Αγγλία της πρώτης βιομηχανικής εποχής. Εκεί ένα αγόρι, ο Πιπ ορφανός και από τους δύο γονείς είχε την "τύχη" να μεγαλώσει με το "χέρι" της αδερφής του. Η αδερφή του ήταν παντρεμένη με τον Τζο , το σιδερά. Το μέλλον του Πιπ όπως ήταν αναμενόμενο είχε προδιαγραφεί, όταν μεγάλωνε θα γινόταν μαθητευόμενος του Τζο και θα ακολουθούσε το επάγγελμά του σιδερά.

Η τύχη του Πιπ αλλάζει, όταν μαθαίνει ότι προορίζεται για κληρονόμος μια μεγάλης περιουσίας. Στέλνεται τότε στο Λονδίνο να γίνει κύριος, το όνομα όμως του ευεργέτη του μένει άγνωστο στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου. Τα παιδικά χρόνια του Πιπ σημαδεύονται από δύο γεγονότα, τα οποία επηρεάζουν και τη μετέπειτα πορεία του. Το ένα είναι η βοήθεια που προσέφερε σε έναν κατάδικο (του έφερε τρόφιμα και μια λίμα) και το άλλο η γνωριμία του με τη μις Χάβισαμ και την υιοθετημένη από αυτήν Εστέλλα.

Οι ανατροπές και οι αποκαλύψεις διαδέχονται η μια την άλλη στις σελίδες του βιβλίου. Ο Ντίκενς γράφει σε πρώτο πρόσωπο και πολλοί έχουν επισημάνει ότι μέσα από τους ήρωες του περιγράφει και δικές του εμπειρίες. Κύριο μοτίβο είναι η ύπαιθρος των χωρικών, μιας κατώτερης τάξης σε αντίθεση με την πόλη που ακμάζει. Οι κοινωνικές αναταραχές, η ανισότητα και οι κοινωνικές συγκρούσεις, που περιγράφονται αριστοτεχνικά στο βιβλίο, το καθιστούν κάτι παραπάνω από ένα απλό κοινωνικό μυθιστόρημα.

Διαβάζοντας το βιβλίο ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με ποικιλία συναισθημάτων, με δυσκολία συγκρατεί τα δάκρυά του σε ένα « Πιπ φιλαράκο μου» του Τζο και είναι αδύνατο να μην αφήσει να του ξεφύγει ένα γέλιο στο έφυες χιούμορ του συγγραφέα. Ο Τζο και η Μπίντυ είναι χαρακτήρες που συγκινούν και προβάλλουν την καλοσύνη του απλού ανθρώπου, στην οποία πιστεύει ο Ντίκενς.

Ο Ντίκενς έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως εκφραστής της μεσαίας τάξης και από άλλους ενός προλεταριάτου. Ενώ ο ίδιος περιγράφει και κρίνει τη σκληρή πραγματικότητα και την ανισότητα που κυριαρχεί, δεν έρχεται να προτείνει καμία λύση. Ο Μαρξ είχε πει για τον Ντίκενς ότι « οι εύγλωττες σελίδες του έχουν προσφέρει πολύ περισσότερες αλήθειες από όλους μαζί τους επαγγελματίες πολιτικούς».