Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι κοντά σε μια συμφωνία με το Ιράν για να τερματιστεί ο πόλεμος, να ανοίξουν ξανά τα στενά του Ορμούζ και να πείσουν το Ιράν να εγκαταλείψει το απόθεμά του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, δήλωσαν περιφερειακοί αξιωματούχοι στο Associated Press την Κυριακή. Είπαν ότι οι λεπτομέρειες και τα χρονοδιαγράμματα θα καθοριστούν αργότερα.
Το Ιράν δεν έχει ακόμη δεσμευτεί δημόσια ότι θα εγκαταλείψει το ουράνιο – βασικό αίτημα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ – και οι δύο πλευρές φάνηκαν κοντά σε συμφωνία τις τελευταίες εβδομάδες. Ο Τραμπ είπε το Σάββατο ότι η συμφωνία είχε γίνει «σε μεγάλο βαθμό διαπραγματεύσεις» μετά από κλήσεις με το Ισραήλ και άλλους περιφερειακούς συμμάχους.
Ο Τραμπ είπε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή: «Οι διαπραγματεύσεις προχωρούν με τακτοποιημένο και εποικοδομητικό τρόπο και έχω ενημερώσει τους εκπροσώπους μου να μην βιαστούν για μια συμφωνία γιατί ο χρόνος είναι με το μέρος μας». Είπε ότι η σχέση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν γίνεται «πιο επαγγελματική και παραγωγική».
Σχετικές ιστορίες | Ο Τραμπ λέει ότι η συμφωνία με το Ιράν και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ «υπήρξαν πολλές διαπραγματεύσεις»
Το άνοιγμα του στενού θα αρχίσει να αμβλύνει την παγκόσμια ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον ξαφνικό βομβαρδισμό του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, που οδήγησε την Τεχεράνη να κλείσει ουσιαστικά τη ζωτικής σημασίας υδάτινη οδό. Οι αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και μιας ποικιλίας κατάντη προϊόντων έχουν συγκλονίσει την παγκόσμια οικονομία. Οι ειδικοί λένε ότι θα χρειαστούν εβδομάδες ή και μήνες για να επιστρέψουν τα ναυτιλία και οι τιμές στα προπολεμικά επίπεδα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποκλείσει τα ιρανικά λιμάνια για περισσότερο από ένα μήνα και ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι ο αποκλεισμός «θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία, να πιστοποιηθεί και να υπογραφεί».
Η επερχόμενη συμφωνία θα περιλαμβάνει το Ιράν να εγκαταλείψει τα ορυχεία ουρανίου
Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Ινδία ότι οι διαπραγματεύσεις «έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο, αν και όχι τελική πρόοδο» και ότι ο κόσμος δεν θα χρειάζεται πλέον να ανησυχεί για την απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι είναι έτοιμοι να «διαβεβαιώσουν τον κόσμο ότι δεν επιδιώκουμε πυρηνικά όπλα». Η ιρανική πρεσβεία στην Ινδία απάντησε στον Ρούμπιο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, λέγοντας ότι η Τεχεράνη έχει «αναφαίρετο» δικαίωμα στην πυρηνική τεχνολογία.
Το Ιράν έχει υποστηρίξει ότι το πρόγραμμά του για εμπλουτισμό ουρανίου σε επίπεδα σχεδόν όπλων είναι ειρηνικό.
Σύμφωνα με την πιθανή συμφωνία, η Τεχεράνη θα συμφωνούσε να εγκαταλείψει το απόθεμά της σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, δήλωσαν δύο περιφερειακοί αξιωματούχοι. Ζήτησαν ανωνυμία συζητώντας για ευαίσθητες διαπραγματεύσεις.
Ένας αξιωματούχος με άμεση γνώση των διαπραγματεύσεων είπε ότι περαιτέρω διαπραγματεύσεις θα πραγματοποιηθούν εντός 60 ημερών για το πώς το Ιράν θα παραιτηθεί από το ουράνιο του. Μέρος από αυτό μπορεί να αραιωθεί ενώ το υπόλοιπο θα μεταφερθεί σε τρίτες χώρες, είπε ο αξιωματούχος. Η Ρωσία προσφέρθηκε να το δεχτεί.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, το Ιράν έχει 440,9 κιλά (972 λίβρες) εμπλουτισμένου ουρανίου με καθαρότητα έως και 60 τοις εκατό, μόλις 90 τοις εκατό επίπεδα όπλων.
Ο Τραμπ επιδίωξε μεγαλύτερες παραχωρήσεις από το Ιράν από ό,τι απαιτούσε η συμφωνία της εποχής Ομπάμα του 2015, την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρθηκαν αργότερα υπό τον Τραμπ.
Το Σάββατο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Esmail Baghaei είπε στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων ότι «οι διαφορές στις θέσεις του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών στενεύουν», αλλά ότι το Ιράν ήταν προσεκτικό αφού δέχτηκε δύο φορές επίθεση κατά τις διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά τον περασμένο χρόνο.
Ο βασικός μεσολαβητής, ο αρχηγός του επιτελείου του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ, αναχώρησε από την Τεχεράνη αργά το Σάββατο μετά από περισσότερες συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους.
Τα στενά θα ανοίξουν ξανά και το Ιράν θα μπορεί να πουλά πετρέλαιο
Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι στο πλαίσιο της επικείμενης συμφωνίας, τα Στενά του Ορμούζ θα άνοιγαν ξανά σταδιακά ταυτόχρονα με το τέλος του αποκλεισμού των ΗΠΑ.
Ένας άλλος αξιωματούχος που ενημερώθηκε για τις διαπραγματεύσεις είπε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτρέψουν στο Ιράν να πουλάει πετρέλαιο μέσω εξαιρέσεων από κυρώσεις. Ο αξιωματούχος είπε ότι η ελάφρυνση των κυρώσεων και η απελευθέρωση των παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν θα αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγματεύσεων εντός 60 ημερών.
Και οι δύο αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το σχέδιο συμφωνίας περιελάμβανε τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ του Ισραήλ και της λιβανέζικης μαχητικής ομάδας Χεζμπολάχ που υποστηρίζεται από το Ιράν.
Δώδεκα εβδομάδες έχουν περάσει από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν, σκοτώνοντας τον ανώτατο ηγέτη του και άλλους ανώτερους αξιωματούχους. Η κατάπαυση του πυρός με το Ιράν διατηρείται από τις 7 Απριλίου, αλλά οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν πυρά κατά καιρούς.
Ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου, χαιρέτησαν την πρόοδο σε μια πιθανή συμφωνία με το Ιράν.
Το Ισραήλ εξακολουθεί να ανησυχεί για τη Χεζμπολάχ
«Ο Πρόεδρος Τραμπ και εγώ συμφωνούμε ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία με το Ιράν πρέπει να εξαλείψει τον πυρηνικό κίνδυνο», δήλωσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή, με τον Τραμπ να επιβεβαιώνει το δικαίωμα του Ισραήλ να υπερασπιστεί τον εαυτό του «σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Ο υπουργός Επιστημών Γκίλα Γκαμλιέλ, μέλος του κόμματος Λικούντ του Νετανιάχου και μέλος του υπουργικού συμβουλίου εθνικής ασφάλειας, δήλωσε στο Στρατιωτικό Ραδιόφωνο του Ισραήλ ότι το Ισραήλ ακολουθεί μια προσέγγιση «περιμένω και βλέπουμε».
Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή για το Ισραήλ και ότι ο Λίβανος δεν έχει τη δυνατότητα να αφοπλίσει τη Χεζμπολάχ.
Μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ τέθηκε σε ισχύ στον Λίβανο στις 17 Απριλίου, αλλά οι μάχες συνεχίζονται, κυρίως στο νότο. Η Χεζμπολάχ έχει εξαπολύσει καθημερινές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ρουκέτες κατά των ισραηλινών δυνάμεων και του βόρειου Ισραήλ, το οποίο έχει πλήξει στόχους σε ολόκληρο τον Λίβανο, ενώ τα στρατεύματά της παραμένουν σταθμευμένα σε μεγάλες περιοχές του νότου.
Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου, ο τελευταίος γύρος μαχών έχει σκοτώσει περισσότερους από 3.000 ανθρώπους. Επιπλέον, 22 Ισραηλινοί στρατιώτες και ένας εργολάβος άμυνας σκοτώθηκαν μέσα ή κοντά στο νότιο Λίβανο και δύο άμαχοι σκοτώθηκαν στο βόρειο Ισραήλ, σύμφωνα με το γραφείο του Νετανιάχου.
