Το συρρικνούμενο χιόνι στα βουνά της Ελλάδας προκαλεί φόβο, αλλάζει την οικονομία

ΑΡΑΧΩΒΑ, Ελλάδα — Ως παιδί, ο Γιάννης Σταθάς θυμάται ότι χιονίστηκε για μέρες στην Αράχωβα, ένα χωριό διάσημο για το χιονοδρομικό του κέντρο και γνωστό από παλιά ως χειμερινή παιδική χαρά για τους Έλληνες.

«Δεν μπορούσαμε να πάμε σχολείο λόγω του χιονιού», είπε ο Σταθάς, νυν δήμαρχος Αράχωβας και της γύρω περιοχής. «Μπορεί να ήμασταν κολλημένοι στο σπίτι για δύο μέρες χωρίς να βγούμε έξω λόγω του χιονιού».

«Τώρα δεν το βλέπουμε πια αυτό εδώ».

Ο Σταθάς λέει χιόνι Ο Παρνασσός σε υψόμετρο 2.400 μέτρων (7.874 πόδια) είναι αυτό που κάποτε έπεσε στα 300 μέτρα (984 πόδια).

Νέα ευρήματα από το Scott Polar Research Institute στο Πανεπιστήμιο του Cambridge επιβεβαιώνουν τις παρατηρήσεις του δημάρχου.

«Αυτό που βρήκαμε σε πάνω από 10 βουνά της Ελλάδας, σε όλη την ηπειρωτική χώρα, είναι ότι η χιονοκάλυψη μειώνεται ραγδαία», δήλωσε ο Κωνσταντής Αλεξόπουλος, υδρολόγος χιονιού στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και συνιδρυτής του Ελληνικού Ορεινού Αστεροσκοπείου. “Έχουμε χάσει περισσότερο από το ήμισυ της χιονοκάλυψης… από τα μέσα της δεκαετίας του 1980.”

Χρησιμοποιώντας 40 χρόνια δορυφορικών εικόνων της NASA και της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας, οι ερευνητές έχουν ανακατασκευάσει τα κενά που άφησε η κάλυψη από σύννεφα σε σπάνια δορυφορικά περάσματα χρησιμοποιώντας μηχανική μάθηση για την εκτίμηση των χαμένων δεδομένων χιονοκάλυψης.

Ο Αλεξόπουλος είπε ότι η πτώση είναι σημαντική γιατί το χιόνι λειτουργεί σαν μια φυσική δεξαμενή νερού.

«Το Snowpack είναι πραγματικά σαν λογαριασμός ταμιευτηρίου», είπε. “Μπορείτε να καταθέσετε ένα ποσό σήμερα και όσο περισσότερο το κρατάτε σε αυτόν τον λογαριασμό ταμιευτηρίου χωρίς να το ξοδέψετε, η αξία των τόκων θα αυξάνεται. Και το χιόνι λειτουργεί ακριβώς με τον ίδιο τρόπο.”

Σε αντίθεση με τη βροχή, η οποία τρέχει γρήγορα σε ποτάμια και θάλασσες, το χιόνι που αποθηκεύεται στα βουνά «τελικά λιώνει τη στιγμή που το χρειαζόμαστε περισσότερο», είπε ο Αλεξόπουλος.

Αυτό βοηθά στη διατήρηση της παροχής νερού κατά την ξηρή περίοδο, η οποία είναι ιδιαίτερα σημαντική στο μεσογειακό κλίμα όπου η καλοκαιρινή βροχή είναι περιορισμένη.

Πρόσθεσε ότι η απώλεια χιονιού οφείλεται κυρίως στην αύξηση της θερμοκρασίας που σχετίζεται με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, που μειώνουν τόσο την ποσότητα του χιονιού όσο και τη διάρκεια της χιονοκάλυψης στο έδαφος.

«Η χιονοκάλυψη που παρατηρούμε στα ελληνικά βουνά δεν σχετίζεται με τη φυσική μεταβλητότητα του κλίματος που υπάρχει», είπε. «Ο τρέχων ρυθμός κλιματικής αλλαγής παγκοσμίως και ειδικά σε καυτά σημεία όπως η Μεσόγειος είναι πολύ ταχύτερος από αυτόν που έχει βιώσει η Γη στο παρελθόν».

Ο Αλεξόπουλος είπε ότι η ομάδα περίμενε πτώση αλλά εξεπλάγη από το μέγεθός της. «Άλλες ορεινές περιοχές του κόσμου, όπως οι Άνδεις ή τα Ιμαλάια,… έχουν όλες βιώσει μια απότομη πτώση της χιονοκάλυψης, αλλά όχι με τον ρυθμό που είδαμε στα ελληνικά βουνά».

Η μελέτη ήταν μια από τις πρώτες μακροχρόνιες αναλύσεις Ελλήνων πολιτών.

«Η μελέτη των ορεινών περιβαλλόντων είναι φυσικά δύσκολη λόγω της απομακρυσμένης πρόσβασης», είπε ο Αλεξόπουλος, προσθέτοντας ότι είναι δύσκολο να αναπτυχθούν μετεωρολογικοί σταθμοί για να γίνουν μετρήσεις και να τηρηθεί ένα συνεπές αρχείο παρατηρήσεων.

«Στην Ελλάδα, δεν επικεντρωθήκαμε τόσο πολύ σε αυτό γιατί ποτέ δεν καταλάβαμε πραγματικά τη σημασία της συμβολής του χιονιού στους υδάτινους πόρους μας», είπε. «Αλλά καθώς αυτό αλλάζει και καθώς αυτό αρχίζει να πέφτει, θα τα δούμε Ξηρασίακαι προσπαθούμε να τα εξηγήσουμε.

Ενώ ο Παρνασσός δεν ήταν μέρος της μελέτης, ο Αλεξόπουλος είπε ότι εξακολουθεί να είναι αντιπροσωπευτικό του Δείτε τις συνθήκες για την Ελλάδα.

Πίσω στην Αράχωβα, στη σκιά του Παρνασσού, οι συνέπειες είναι ήδη ορατές.

«Το εκατό τοις εκατό του νερού της Αράχωβας τροφοδοτείται από το λιώσιμο του χιονιού», δήλωσε η ιδιοκτήτρια εστιατορίου της περιοχής Ακτίδα Κορίτου.

Είπε ότι οι κάτοικοι συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο τη λειψυδρία και είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί ώστε να μην κάνουν σπατάλη, ειδικά το καλοκαίρι που η έλλειψη είναι πιο έντονη.

Μεγάλη ανησυχία υπάρχει γιατί οι πηγές στην Αράχωβα στερεύουν και οι δεξαμενές δεν γεμίζουν, σύμφωνα με τον δήμαρχο.

«Το μεγαλύτερο πρόβλημα ξεκινά στα τέλη Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου και διαρκεί μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου ή αρχές Οκτωβρίου», είπε ο Σταθάς.

Μια απροσδόκητη χιονόπτωση τον Απρίλιο αποδεκάτισε τους κατοίκους και χαιρετίστηκε ως συμπλήρωμα, αλλά «δύσκολα θα βοηθήσει στην αναπλήρωση των δεξαμενών», σύμφωνα με τον Σταθά.

Οι αρχές προσπαθούν να προσαρμοστούν. Ο δήμος ερευνά την κατασκευή μικρών φραγμάτων για να μην χάνεται νερό, ενώ το χιονοδρομικό κέντρο εφαρμόζει και μέτρα συγκράτησης του χιονιού για να διατηρηθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Λιγότερο χιόνι σημαίνει επίσης ξηρότερη βλάστηση και κλειστή Κίνδυνος πυρκαγιάς. Ο Σταθάς είπε ότι στο παρελθόν οι πυρκαγιές δεν ήταν πραγματικά θέμα στη βόρεια Ελλάδα, αλλά αυτό έχει αλλάξει.

«Θα μπορούσατε να βάλετε μια φωτιά κάτω από τα σπαράγγια πριν από 30 χρόνια, πριν από 40 χρόνια και δεν υπήρχε ποτέ πιθανότητα το βουνό να πάρει φωτιά», είπε. «Αλλά τώρα υπάρχει μεγάλος κίνδυνος λόγω της έντονης ξηρασίας».

Αλλάζει και η οικονομία του σκι της Αράχωβας.

Η Κορίτου, η οποία εργαζόταν στο χιονοδρομικό κέντρο όταν άνοιξε στις αρχές της δεκαετίας του 1980, είπε ότι η χιονοδρομική περίοδος ξεκινά τώρα τον Ιανουάριο αντί για τον Δεκέμβριο.

“Κανείς δεν θα έρθει στο βουνό για τα Χριστούγεννα. Θα πάνε στην Ελβετία. Θα πάνε όπου βρουν χιόνι”, είπε. “Έτσι φεύγουν και (η επιχείρηση) πέφτει. Αυτά τα Χριστούγεννα υπήρξε μείωση 30%, τουλάχιστον για μένα.”

Σε απάντηση, ο δήμος προσπαθεί να διαφοροποιηθεί πέρα ​​από τον χειμερινό τουρισμό, προωθώντας την ορεινή πόλη της Αράχωβας ως καλοκαιρινό προορισμό.

«Μπορεί κανείς να κολυμπήσει και σε 20 λεπτά να έρθει να μείνει εδώ που έχει δροσιά», είπε ο Σταθάς. «Αλλά για να συνεχίσει ο τουρισμός το καλοκαίρι, πρέπει να έχουμε νερό».

Οι ντόπιοι θυμούνται ακόμα πώς ήταν οι χειμώνες. Η Κορίτου θυμάται τους αγρότες που σπεύδουν να μαζέψουν σταφύλια στα τέλη Οκτωβρίου πριν την πρώτη χιονόπτωση. Οι άνθρωποι κρατούσαν φτυάρια πίσω από τις πόρτες τους και οι γείτονες καθάρισαν τους δρόμους μαζί. Θυμάται επίσης τμήματα του βουνού όπου το χιόνι δεν έλιωσε ποτέ εντελώς πριν έρθει ο επόμενος χειμώνας.

«Υπάρχουν κάποια χρόνια που σε κυριεύει η απόγνωση», είπε η Κορίτου. “Για όσους από εμάς γνωρίζουμε καλά τον χειμώνα, είναι απογοητευτικό να μην βλέπουμε χιόνι. Το θέλετε τον χειμώνα. Η αλλαγή είναι τεράστια.”