Editorial

Σκόρπιες σκέψεις

Έκλεισε πριν λίγα εικοσιτετράωρα το 2015  και βλέπω διαρκώς ανασκοπήσεις του προηγούμενου έτους, της τελευταίας τριετίας, της τελευταίας πενταετίας και ούτω καθεξης. Ορμώμενος από αυτές έκανα μερικές σκέψεις. Αλλεπάλληλες οι εκλογικές μάχες τα τελευταία χρόνια. Η αλητεία ή για άλλους πολιτική ειλικρίνεια συνίσταται σε ένα πολύ συγκεκριμένο μότο: Ασυνέπεια στα προεκλογικά λόγια και στα μετεκλογικά πεπραγμένα.

Ο κόσμος έχει σιχαθεί τα λογια, έχει μισήσει την πλήρη μεταστροφή τους σε πράξεις όχι απλά ασυνεπείς σε αυτά αλλά και εκ διαμέτρου αντίθετες. Κι έπειτα από όσα εχει ακούσει και δει, το βέβαιο είναι ένα: Έχει αποβάλει κάθε ίχνος εμπιστοσύνης από τους καλούμενους εκπροσώπους του, έχει χάσει το αίσθημα της εκπροσώπησης. Και κάπως έτσι ισοπεδώνεται η δημοκρατία. Βρισκόμαστε σε ένα μεταβατικό στάδιο μεταξύ λαϊκής αδιαφορίας και μίσους. Το αποτέλεσμα είναι διττό: Ο προεκλογικος μεσσιανισμός που κυριαρχούσε δεκαετίες στην Ελλάδα γκρεμίζεται σα χάρτινος πυργος, με μοναδικό πρόβλημα ότι δε γκρεμίζεται λόγω της κρίσης των πολιτων, αλλά της συνεχούς ασυνέπειας των πολιτικων. Το δεύτερο αποτέλεσμα δεν είναι άλλο από την "αντιδραστική ψηφο" της οποίας τα επίπεδα έχουν εκτοξευτεί, αλλά όσο κι αν σας φαίνεται περίεργο δεν ειναι υψηλά για τα σημερινά δεδομενα αν λάβουμε υπόψη ότι η αποχή είναι και αυτή εξαιρετικά υψηλη. Κι αν κάποιος σκεφτεί ότι και η αποχή είναι μέθοδος αντίδρασης, θα του πρότεινα να το σκεφτεί ελάχιστα παραπάνω,.

Τώρα, το επόμενο ερώτημα που τίθεται είναι γιατί οι πολιτικοί εμφανίζουν αυτήν την ασυνέπεια. Αν έχουν άγνοια του κράτους που παραλαμβανουν, τότε μιλάμε για μια αντικειμενικά μεγάλου μεγέθους πολιτική κρίση, αποτέλεσμα αμετρης κυβερνολαγνειας. Αν, ομως, αυτό οφείλεται στο φοβο ότι οι πολίτες δεν είναι έτοιμοι να ακούσουν την αλήθεια τότε μια μόνο άποψη μου έρχεται στο νου: "ο χαρακτηρισμός της δημοκρατίας ως φαυλη πολιτεία" από τον Αριστοτέλη κάτι που αντικατοπτρίζει κάτι πραγματικά πιο βαθυ.

Από την άλλη υπάρχει μεγαλύτερη κατάντια από το να θελεις να κυβερνηθείς και να μη βρίσκεις άνθρωπο; Κι ομως, πίσω από αυτή τη διαπίστωση κρύβεται μια από τις μεγαλύτερες παθογενειες της ελληνικής κοινωνίας. Ένα μεγάλο ποσοστό πολιτών δεν αναζητά να κυβερνηθεί, αλλά εναγωνίως νοσταλγεί την επανάπαυση. Όπως τότε, που ελάχιστοι έβλεπαν την κατάρρευση της ελληνικής βιομηχανίας, που ελάχιστοι διαμαρτύρονταν για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, που ελάχιστοι εναντιώνονταν στους παχυλους μισθούς και τις υπέρογκες συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων. Και αυτό είναι το θλιβερότερο των διαπιστώσεων.

Ακόμα, προσέξτε την εξής αντίφαση: Η ψυχολογία του ατόμου σε μια κοινωνία εκατομμυρίων πολιτών παίρνει τη μορφή της πολύ μικρού μεγέθους συμμετοχής με επακόλουθο τη νωχελική σταση. Το άτομο έχει να αντιμετωπίσει σειρήνες που διαρκώς του υπενθυμίζουν ότι η ψήφος του θα αφήσει σχεδόν αμετάβλητο το πολιτικό αποτέλεσμα. Επαγωγικά, επομένως, και ατομικά υπάρχει ερμηνεία αυτής της αντιμετώπισης των πολιτων. Εν τέλει όμως δημιουργείται, αντιφατικά, μια σειρά από αυτοεκπληρούμενες προσδοκίες που συνθέτουν το κοινωνικό μωσαϊκό και το καθιστούν μια αργοκίνητη, στασιμη μηχανή πολιτικής σκέψης και πολιτικής βούλησης για ενέργειες.

Ένας κυβερνητικός σχεδιασμός, δε μπορεί να πραγματωθεί χωρίς τη συμφωνία δύο πλευρών: πολιτών και πολιτικών.

Ή την αδιαφορία του ενός. όπως προτιμάτε..