Τα αγάλματα, ο νέος εχθρός των Τζιχαντιστών

όταν η κτηνωδία επεκτείνεται και απειλεί την ίδια την ιστορία και τον πολιτισμό

Σοκαρισμένη είναι η παγκόσμια κοινή γνώμη, βλέποντας ένα προπαγανδιστικό βίντεο που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο, όπου απεικονίζεται μια ομάδα από τζιχαντιστές να επιδίδονται σε βανδαλισμούς μέσα στο αρχαιολογικό μουσείο της πόλης Μοσούλη στο Ιράκ. Η πόλη βρίσκεται στα χέρια τους από τον περασμένο Ιούνιο και δεν προβλήθηκε καμία αντίσταση σε αυτό που ακολούθησε.

Οι εξτρεμιστές εμφανίζονται να κρατούν βαριοπούλες, καθώς και σφυριά και να τσακίζουν σε αμέτρητα κομμάτια τα αρχαία εκθέματα. Με απερίγραπτη βαναυσότητα ρίχνουν τα αγάλματα από τις βάσεις τους , ενώ στα πιο ογκώδη συνεργάζονται ώστε να τα αναποδογυρίσουν. Στα ακόμα μεγαλύτερα δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν αυτοσχέδιες σκαλωσιές και να τα κομματιάσουν με ηλεκτρικά τρυπάνια για να είναι πιο εύκολη η καταστροφή τους, όταν είναι σε μικρότερα κομμάτια.  Πολλά από αυτά χρονολογούνται από το 7ο αιώνα π.Χ και αποτελούν αντιπροσωπευτικά δείγματα της τέχνης των Χαλδαίων και του Ασσυριακού πολιτισμού που ανθούσε στην αρχαιότητα στην περιοχή. Η αρχαιολογική και πολιτιστική τους σημασία είναι τόσο μεγάλη που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Παράλληλα, στο βίντεο ένας από τους τζιχαντιστές εμφανίζεται να λέει πως επιδόθηκαν σε αυτή τη καταστροφή, καθώς τους οδήγησε ο Αλλάχ και είναι για αυτούς πολύ ευκολότερο τώρα που έχουν τη θεϊκή καθοδήγηση. Τα αντικείμενα που καταστράφηκαν, θεωρούνται για τους μουσουλμάνους τζιχαντιστές είδωλα και για αυτό πρέπει να διαλυθούν και να χαθούν, ώστε να μην ‘’μολύνουν’’ με το μικρόβιο της ειδωλολατρίας.  Σύμφωνα με ξένα δημοσιεύματα, ο εξορισμένος κυβερνήτης της πόλης δήλωσε μετά το περιστατικό ότι κάποια από τα αντικείμενα ήταν αντίγραφα. Αυτό όμως δεν μετριάζει την πολιτιστική καταστροφή που συντελέστηκε. Το τελευταίο χρονικό διάστημα οι τζιχαντιστές έχουν εξαπολύσει μία άνευ προηγουμένου επίθεση προς τον πολιτισμό σε οποιαδήποτε μορφή αυτός εμφανίζεται.  Πριν λίγες ημέρες ανατίναξαν την Βιβλιοθήκη της Μοσούλης και παρέδωσαν σε δημόσιες φωτιές σπάνια βιβλία, χειρόγραφα και παπύρους που υπολογίζεται να ξεπερνούν τις 100.000. Τα περισσότερα από αυτά συγκαταλέγονταν ως σπάνια στους καταλόγους της UNESCO. Η Βιβλιοθήκη αυτή αποτελούσε σύμβολο εθνικής ενότητας, καθώς χτίστηκε το 1921, χρονιά ιδρύσεως του σύγχρονου κράτους του Ιράκ. Καλλιεργώντας τον φόβο και την θρησκευτική μισαλλοδοξία, δεν διστάζουν οι εκφραστές του Ισλαμικού Κράτους να επιτεθούν σε αρχαιολογικούς χώρους, χριστιανικούς τόπους λατρείας αλλά και σε μουσουλμανικά τεμένη που εναντιώνονται στην δική τους ερμηνεία της Σαρίας, δηλαδή του ιερού Νόμου.

Αυτή η 'τρομοκρατική' επίθεση που ως στόχο είχε να πλήξει τον πολιτισμό, που αποτελεί κολώνα θεμελίωσης τόσο της δημοκρατίας όσο και του ανθρώπινου μεγαλείου που εκφράζεται μέσα από την καλλιτεχνική αποτύπωση και κατά συνέπεια να στραγγαλίσει την ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα που έχουν πλήρως καταλυθεί στις περιοχές που ελέγχονται από τους τζιχαντιστές, φέρνει στο μυαλό παρόμοιες εικόνες από το παρελθόν με δράστες πάλι μουσουλμάνους τρομοκράτες που καταστρέφουν στο όνομα της θρησκείας με θύμα πάλι τον πολιτισμό.  Το Μάρτιο του 2001 στο Αφγανιστάν, δύο κολοσσιαία αγάλματα του Βούδα 1,700 ετών λαξευμένα στην πλαγιά ενός βουνού μέσα στο βράχο ανατινάχτηκαν από Ταλιμπάν με δυναμίτη με την γνωστή δικαιολογία ότι αποτελούν είδωλα.

Είναι θλιβερό το γεγονός ότι στην περίπτωση του μουσείου και στην περίπτωση των αγαλμάτων του Βούδα, ενώ ο χρόνος έχει φερθεί μεγαλόψυχα, ορισμένοι χωρίς παιδεία και βασισμένοι στην ωμή βία να τα καταστρέφουν χωρίς κανένα ενδοιασμό.

Προσωπικά νιώθω αποστροφή και θλίψη για τέτοιου είδους πράξεις, όχι μόνο για το ανελέητο σφυροκόπημα του πολιτισμού που πρέπει να διασφαλιστεί, αλλά και για τις τόσες ανθρώπινες ψυχές που έχουν χαθεί εξαιτίας των τζιχαντιστών μα και για όλα όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή και ίσως να μην βλέπουν το φως της δημοσιότητας πάντα. Συμπερασματικά, ο πολιτισμός πρέπει να μείνει ως φάρος που οδηγεί στο καλύτερο την ανθρώπινη κοινωνία και να τύχει καλύτερης αντιμετώπισης όχι μόνο στις χώρες που δοκιμάζεται από πολέμους ή θρησκευτικό φανατισμό  και αιμορραγεί αλλά και στις χώρες  που δεν αντιμετωπίζουν τέτοια επεισόδια βάρβαρης συμπεριφοράς, όπου όμως ο πολιτισμός παραμένει παραγκωνισμένος και αφημένος στην τύχη του να σαπίζει σαν κάτι άψυχο που δεν μπορεί να προσφέρει. Ο πολιτισμός είναι κάτι πολύ ανώτερο και συνώνυμο αυτού είναι η αέναη κίνηση του κόσμου και του ανθρώπου.


Ο Ιωάννης-Νικόλαος Γρηγορίου είναι φοιτητής του τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου