Abstract

Το χρέος του καθενός

Δεν είναι θέμα τιμωρίας. Ναι, φυσικά, και χρειάζεται σε μια ευνομούμενη πολιτεία η παρανομία να τιμωρείται, αλλά η ουσία δε βρίσκεται εκεί. Μια δημοκρατία επιτυγχάνει όταν δε χρειάζεται να τιμωρήσει, όταν λειτουργεί εύρυθμα.

"Λειτουργεί", τι λέξη κι αυτή. Η κοινωνία λειτουργεί όταν οι λειτουργοί αντιλαμβάνονται το ρόλο τους. Για σταθείτε, όμως: Βαθυστόχαστο αυτό για κάποιους. Βαθυστόχαστο και απλοϊκό συνάμα.

Η ομάδα που διώκεται για τις κλοπές στα μέσα μεταφοράς έσφαλε και θα πληρώσει γι' αυτό. Δε θα σταθώ εκεί. Εξάλλου δεν έχει και κάποια αξία να σας απασχολήσω με το δικό τους σφάλμα. Θα σταθώ, όμως, στους δικηγόρους και τους ιδιωτικούς αλλά και της ΕΛ.ΑΣ. αστυνομικούς που παράνομα τους παρείχαν κάλυψη.

Αυτοί οι άνθρωποι αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη να μη χάσει η κοινωνία μας την έννοια του λειτουργού, και είναι βέβαιο ότι καθένας από εμάς είναι λειτουργός για το σύνολο. Καθένας από εμάς εργάζεται σιωπηλά ή πιο φανερά για την εύρυθμη λειτουργιά αυτής της κοινωνίας. Στο δίλημμα μεταξύ χρήματος και εντιμότητας, είναι χρέος του καθενός να επιλέξει την εντιμότητα. Στο δίλημμα μεταξύ συμπόρευσης και απομόνωσης των επιόρκων λειτουργών είναι χρέος του καθενός να επιλέξει την απομόνωση τους. Τότε ακριβώς θα αρχίσουμε δειλά δειλά να μιλάμε για μία κρίση αξιών, που παύει να υπάρχει. Άσχημα τα ψέματα.

Οι κοινωνίες προοδεύουν όταν το ατομικό ήθος καθορίζεται από το συλλογικό συμφέρον. Όσο λιγότερο συμβαίνει αυτό, τόσο περισσότερο οι νόμοι της ζούγκλας θα διέπουν την εκάστοτε ανθρώπινη κοινωνία.

Κι εδώ θα σημειώσω δυο πράγματα για τον προβληματισμό του καθενός:

Πρώτα, πριν μερικά χρόνια σε μια κατά το πλείστον βαρετή ομιλία άκουσα έναν άνθρωπο να κλείνει διερωτώμενος αν τελικά ο τίμιος είναι αυτός που δεν έκλεψε ή αυτός που του δόθηκε η ευκαιρία να κλέψει και δεν το έκανε.

Κι έπειτα, ο άνθρωπος που αθετεί το ρόλο του λειτουργού για το χρηματικό συμφέρον πως πιστεύει άραγε ότι βλέπει το παιδί του τις πράξεις του όταν αποκαλύπτονται; Ποιο όραμα να έχει άραγε για τη λειτουργία και τους κανόνες της αυριανής κοινωνίας που σήμερα οικοδομεί και αύριο θα παραδώσει στους συνεχιστές της.