Abstract

Το πέρασμα από τα χακί

Και τωρα που όλα τελείωσαν, μπορώ να γράψω πιο νηφάλια για κατι το οποίο ομολογω ότι με άλλαξε αρκετά..

Θυμάμαι τις πρώτες μέρες, την αγωνία και την αβεβαιότητα των πρώτων ημερών. Καθώς κι εκείνο το αιωρούμενο ερώτημα "τι κάνω εδώ, τι μου συμβαίνει εδω". Πλέον απαντήσεις δε ψάχνω, τις βίωσα. Ήμουν εκεί για να αλλάξω σαν άνθρωπος.

Ζει κανείς καταστάσεις στο στρατό που δεν του επιτρέπουν  να μην αλλάξει. Κι αν θέλετε την άποψή μου, υπάρχει ουσία και όφελος από αυτήν την αλλαγή. Η πρώτη επαφή με την ιεραρχία ήταν άσχημη. Ανούσιες φωνές, ανούσιες χαιρετούρες σε κάποιους οι οποίοι στιγματίζονταν ως "ανωτεροι" κι ανούσιες εντολές. Κι όλα αυτά, απόψε, αποφάσισα ότι μου έμαθαν να πειθαρχώ περισσότερο στον εαυτό μου. Δεν πιστεύω ότι η πλειονότητα των ανθρώπων που υπηρετούν ωφελούνται κατά τον ίδιο τρόπο αλλά αυτό έγκειται στην προκατάληψη που έχουν αναπτύξει  προτού κληθούν να υπηρετήσουν καθώς και στη διάθεσή τους κατά τη διάρκεια της θητείας. Αποφάσισα ότι όσο δίκιο κι αν έχω η δικιά μου άποψη δε μπορεί να υπερτερεί πάντοτε. Η ρεαλιστική αναλογία με την πραγματική ζωή αφορά στο ότι η ζωή είναι, όντως, άδικη. Ακούγεται τετριμμένο αυτό και άλωθι και επιφανειακό αλλά δεν το αναφέρω τυχαία! Γιατί οι άνθρωποι δεν είναι τέλειοι και γιατί η κοινωνία καλώς ή κακώς δε φλέρταρε πότε με την αξιοκρατία. Καποιοι ρηχοί θα κατηγορουσαν το στρατο με σθένος γι'αυτο, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι στο στρατό απλα αντιμετωπίζουν μια ωμή, άνευ προηγουμένου πραγμάτωση της συγκεκριμένης άποψης. Και ο λόγος δεν είναι άλλος από τη διαπίστωση ότι η ισχύς μιας άποψης είναι συνάρτηση του βαθμού που είναι ραμμένος στο πέτο σου.

Έμαθα τη δύναμη της σιωπής. Δε μπορουσα να διανοηθώ τη δύναμη της σιωπής. Δε μπορούσα να ανεχτώ να μην αντιταχθώ σε κάτι που θεωρούσα λάθος. Είδα την άλλη πλευρά. Ο λόγος μου μπορούσε να υποθεί, δε μπορούσε να επιβληθεί. Και από τη στιγμή που ακουγόταν θα περίμενε για εντολές, στις οποίες δε μπορουσα να αντιταχθώ. Κάπως έτσι ωρίμασα παρεμπιπτόντως.

Μάθημα ήταν για εμένα η ανάληψη ευθυνών. Μια εντολή της ιεραρχίας συνεπάγεται ευθεία ανάληψη πληρους ευθύνης από το άτομο που δίνει την εντολή. Γαλουχούνται τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων με το αίσθημα της υπευθυνότητας. Κι αν θέλετε εθελοτυφλούν προς εκείνη την κατεύθυνση δίχως επιλογή και σε ένα βαθμό με ακραία τάση η οποία πολλές φορές ενέχει φόβο. Δεν υπάρχει περιθώριο ανευθυνότητας. Για τον οποιονδήποτε νέο, αυτό δε θα μπορούσε να είναι κάτι λιγότερο από μάθημα.

Η θητεία δεν είναι απλά μια κοινωνική προσφορά! Ο στρατός εγγυάται την ακεραιότητα της χώρας. Αυτος είναι ο ρόλος του! Κι αυτό γιατί επιβάλλεται, αν κληθεί, οποτεδήποτε κληθεί, να είναι έτοιμος να αντιμετώπισει οποιασδήποτε είδους δυσάρεστη κατάσταση. Πάραυτα αν και το επίκεντρο βρίσκεται εκεί, πολλές στιγμές χάνεται η ουσια. Κατά κύριο λόγο αυτό συμβαίνει όταν δίνεται ενδελεχής σημασία σε ένα σωρό μη ουσιαστικά αντικείμενα τόσο από τα στελέχη όσο και από τους ίδιους τους στρατιώτες.

Δε θα παραλείψω να αναφερθώ στο γεγονος οτι μαθαίνει κανείς την αξία της προσφοράς χωρίς χρηματικό αντάλλαγμα. Η χρηματοκεντρική προσφορά στην πολιτική ζωή αντικαθίσταται από μια είδους προσφορά με ηθικό ή ακόμη και κανένα αντάλλαγμα. Είναι πολλοί που αυτό δε μπορούν να το απόδεχτούν, ίσως οι περισσότεροι. Εγώ θα έλεγα ότι συχνά δεν αποδέχονται τη αξία της ηθικής επιβράβευσης. Γιατί το χρήμα είναι κάτι επιφανειακό, καθώς και το στερεότυπο της κοινωνιας όταν μιλήσει κανείς για το δίπολο προσφορας-ανταλλάγματος

Το πλέον βασικό που προσφέρεται στον καθένα στο εννεάμηνο της θητείας του δεν είναι άλλο από τη συνεχή συναναστροφή του με διαφορετικά άτομα. Αναγκάζεται κάνεις να συμβιώνει συχνά με άτομα τόσο διαφορετικά από την ιδιοσυγκρασία του, με αποτέλεσμα να αντιμετώπιζει ένα υποσύνολο της κοινωνίας με το οποίο στην πολιτική ζωή εθελουσια ενδεχομένως να μην ερχόταν πότε σε επαφή. Και προσέξτε εδώ την ειδοποιό διάφορα ανάμεσα στην πιθανότητα επαφής και στην αναγκαστική συμβίωση. Δεν ισχυρίστηκε κανείς ότι κάτι τέτοιο είναι εύκολο, αλλά ισχυριζομαι σθεναρά, πλέον, ότι είναι ωφέλιμο. Ωφέλιμο μάλιστα σε δύο συνιστώσες, εκ των οποίων η μία σχετίζεται με τον ίδιο τον εαυτό του ατόμου, και η δεύτερη με τη δυνατότητα να ωφελήσει τα άτομα με τα οποία έρχεται σε επαφή.

Πλέον απέρριψα εκείνη την πεπαλαιωμένη προκατάληψη ότι ο στρατός είναι χάσιμο χρόνου. Προσωπικά ωφελήθηκα, σε επιπεδο ωριμότητας και διαχείρισης ψυχολογίας. Βέβαια, είμαι πεπεισμένος ότι αυτό σχετιζεται στενά με τη δεκτικότητα του καθενός. Κι εκει ακριβώς βρίσκεται η δυσκολία. Εκεί ακριβώς... στο πόσο διατεθειμενος ειναι κάποιος όχι απλά να αλλαξει, αλλά να βελτιωθεί.

Όπως πάντα, άλλωστε. Σε κάθε ανθρώπινο νου..