Βιβλίο

«Στο δρόμο»: Όταν το ταξίδι παύει να έχει προορισμό

Ένα βιβλίο που περιγράφει μια γενιά συγγραφέων, μια γενιά ανθρώπων, την γενιά μιας καινούριας κουλτούρας. Για να γίνει κατανοητό το βιβλίο «Στο δρόμο» του Τζακ Κέρουακ , χρειάζεται πρώτα να γίνει κατανοητό το ιδεολογικό περιεχόμενο του βιβλίου και μερικά στοιχεία της προσωπικότητας του Κέρουακ, καθώς και της ομήγυρής  του. Ο Τζακ Κέρουακ είναι Αμερικάνος λογοτέχνης και ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους της γενιάς μπιτ του 50΄.

Φοίτησε στο Κολούμπια αλλά δεν ολοκλήρωσε ποτέ τις σπουδές του, εκεί ήρθε σε επαφή με αρκετά από τα μέλη της μπιτ γενιάς. Ο Κέρουακ υπήρξε και αυτός, που έδωσε το όνομα σε αυτήν την ομάδα συγγραφέων, «για να περιγράψει τους φίλους του και γενικά τη γενιά του ως ψυχικά κουρασμένη με τη ζωή και τον κόσμο, έχοντας ένα αίσθημα «ήττας» (beatness), εισάγοντας ουσιαστικά πρώτη φορά τον όρο beat generation». Η φράση όμως έγινε γνωστή από τον Κλέλλον Χόλμς, όταν έγραψε για τους Νιού Γιόρκ Τάιμς .

Αυτή η γενιά όμως έχει και μια άλλη όψη, όπως εξήγησε ο ίδιος ο συγγραφέας «περιγράφοντας τη γενιά ως μπιτ προσπαθούσε να συλλάβει τη μυστική αγιότητα των κατατρεγμένων». Η εποχή έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των συνειδήσεων αυτής της παρέας (Μπαρόουλ, Γκίνσμπεργκ, Κέρουακ κτλ), που κατάφερε να γίνει ολόκληρο λογοτεχνικό είδος. Ενηλικιώθηκαν κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, έζησαν σε μια εποχή που το Αμερικάνικο όνειρο κυριαρχούσε, όλοι αγωνίζονταν για να αποκτήσουν αγαθά και περιττή πολυτέλεια.

Απέναντι σε όλα αυτά απαντούν με μια ζωή που φαντάζει μποέμικη, έναν εναλλακτικό τρόπο ζωής χωρίς τίποτα περιττό, έχοντας την φτώχεια ως επιλογή και την περιπλάνηση ως διέξοδο, ψάχνοντας έντονες στιγμές, αληθινές συγκινήσεις και δημιουργία. Ήθελαν να ζήσουν και να κατανοήσουν τον κόσμο, αναζητούσαν την ελευθερία καταδικάζοντας τις συμβάσεις και τα βολέματα.

11216044_756276841156925_1372608947_n

Επίσης ο όρος μπιτ συνδέεται και με το ρυθμό της τζαζ μουσικής, την οποία λάτρευε και ο Κέρουακ. Θεωρείται πως αυτή η γενιά άσκησε επιρροή στα κινήματα των χίπις και των πανκ που ακολούθησαν.

Ο Κέρουακ ταξίδεψε σχεδόν σε όλη την Αμερική και το Μεξικό είτε με οτοστόπ, είτε με τον Νηλ Κάσαντι για συνεπιβάτη. Το ταξίδι αυτό έγινε και η βάση για να γράψει το  μυθιστόρημα «Στο δρόμο». Στο ημερολόγιό του γράφει για το βιβλίο, « Έχω άλλο ένα μυθιστόρημα στο μυαλό μου και δε σταματώ να το σκέφτομαι: δύο τύποι κάνουν οτοστόπ για την Καλιφόρνια ψάχνοντας για κάτι που τελικά δε βρίσκουν και χάνουν τους εαυτούς τους στον δρόμο, ελπίζοντας για κάτι άλλο».

Χαρακτηριστικό του βιβλίου είναι ο τρόπος γραφής του. Γράφτηκε σε μόλις 3 βδομάδες. Ο Κέρουακ γράφει λες και θέλει να καταργήσει τη γραφή, υπερασπίζοντας ακόμα και με αυτόν τον τρόπο τις ενάντια στον καθωσπρεπισμό αντιλήψεις της γενιάς του. Έχει φτωχό λεξιλόγιο, ασύντακτο λόγο, απουσία στίξης, έναν μοναδικό αυθορμητισμό και υποκειμενισμό, «απόταξε την λογοτεχνική, γραμματική και συντακτική αναστολή, σύνθεσε άγρια, ανυπότακτα, αγνά, να έρχεται από χαμηλά, όσο πιο τρελά τόσο το καλύτερο».

Το βιβλίο έχει ζωντανές περιγραφές, έντονο ιδεολογικό περιεχόμενο και το χαρακτηρίζει μια έλλειψη σκοπού και αιτίας, στις σελίδες του βρίσκουμε από τις τελειότερες περιγραφές της τζαζ της αγγλόφωνης  λογοτεχνίας, όπως και μαγευτικές περιγραφές τοπίων. Ο Σαλ (Τζακ Κέρουακ) μαζί με τον Ντην Μόριαρτι (Νηλ Κάσαντι), βρίσκονται σε ένα συνεχές ταξίδι πρώτα στο Ντένβερ μετά στο Σαν Φρανσίσκο, πάνε στο Λος Άντζελες  και καταλήγουν στο Μεξικό, για να συνεχίσουν πάλι από εκεί τη συνεχή πορεία τους σε ολόκληρη την Αμερική.

Είναι δύο πρωταγωνιστές σε συνεχή κίνηση, που ζουν έντονα, δύο ήρωες που φλέγονται να βρεθούν στο δρόμο. Γιατί, «ελευθερία δε σημαίνει μόνο να φεύγεις, αλλά να μην θέλεις να ξέρεις που πηγαίνεις».